General Knowledge

ប្រទេសដែលជាសមាជិកអាស៊ានទាំងអស់មាន ១០ គឺ ៖ • ប្រទេសថៃ ចូលនៅថ្ងៃទី ៨ ខែសីហា ឆ្នាំ១៩៦៧ • ប្រទេសម៉ាលេស្យា ...

សហរដ្ឋអាមេរិកបានកសាង និងអភិវឌ្ឍនូវស្ថាប័នប្រជាធិបតេយ្យសកលលោកដោយបានបង្កើតក្រុមសិក្សាស្រាវជ្រាវ ដែលជាមូលដ្ឋាននៃគោលនយោបាយ ការបរទេស សហរដ្ឋអាមេរិក ។

ប្រៀបធៀបសីលប្រាំរបស់ព្រះពុទ្ធសាសនាទៅនឹងសិទ្ធិមនុស្សក្នុងរដ្ឋធម្មនុញ្ញ នៃព្រះរាជាណាចក្រកម្ពុជា៖ បញ្ចសីល ឬ សីល ៥ ១. បាណា ៖ វៀវចាកការសម្លាប់ជីវិត ២. អទិន្ទា ៖ វៀរចាកការលួចទ្រព្យអ្នកដទៃ ៣. កាមេ ៖ វៀរចាកការប្រព្រឹត្តខុសក្នុងផ្ងូវកាម ៤. មុសា ៖ វៀរចាកការពោលពាក្យកុហក ញុះញង់ បង្កាច់ បង្ខូច

ប្រភពដែលធ្វើឲ្យអ្នកដឹកនាំមានឥទ្ធិពលមាន ៖ • ចាត់តាំងពីថ្នាក់លើ ឬពីប្រជាជន • ចំណេះដឹង និងមានជំនាញប្រាកដ • ពេញចិត្ត និងមានទំនាក់ទំនងល្អជាមួយអ្នកដទៃ • ផ្ទេរអំណាចឲ្យខាងក្រោម ដែលយល់ពីភារកិច្ច និងការរីកចម្រើន • អំណាចដាក់ទណ្ឌកម្ម • ផ្តល់រង្វាន់លើកទឹកចិត្ត • ភាពស្មោះត្រង់ គោរព ការកោតសរសើរ ។

ដើម្បីបង្កើនថវិកាចំណូលរបស់រដ្ឋក្រៅពីពន្ធដារ រដ្ឋបានប្រមូលប្រាក់ចំណូលតាមរបៀបផ្សេងៗដូចជា ៖ • ជួលឬលក់ទ្រព្យសម្បត្តិជាតិដូចជា រោងចក្រ សហគ្រាស ដី អាជីវកម្មព្រៃឈើ ឬរ៉ែ…។ • យកពន្ធដារលើការប្រើប្រាស់ផ្លូវថ្នល់ ស្ពាន អាកាសយាន្តដ្ឋាន និងប្រៃសណីយ៍ទូរគមនាគមន៍ • យកកម្រៃពីទង្វើលិខិតស្នាមផ្សេងៗពីប្រជាពលរដ្ឋដូចជា លារសុំច្បាប់រៀបអាពាហ៍ពិពាហ៍ការសុំច្បាប់បរបាញ់ការប្រមូលប្រាក់ផាកពិន័យផ្សេងៗដូចជា ការល្មើសនិងបទបញ្ជាចរាចរណ៍ ការបំពុលបរិស្ថានជាដើម ។ • យកកម្រៃពីការផ្តល់សិទ្ធិនិពន្ធ ឬសិទ្ធិបង្កើតស្នាដៃដើម្បីអាជីវកម្មផ្សេងៗ • យកកម្រៃពពីការបង្កើតឆ្នោតជាតិ ។

ទម្រង់ប្រជាសាស្រ្តនៅប្រទេសកម្ពុជាមានដូចជា ដង់ស៊ីតេប្រជាជន អត្រាភេទ ទម្រង់តាមភេទ និងអាយុ ប្រជាជននៅទីប្រជុំជន និងជនបទ ប្រជាជនសកម្ម និងទន់ខ្សោយ ។ ទម្រង់ប្រជាសាស្រ្តនេះមានការប្រែប្រួលទៅតាមសម័យកាសស្ថានភាព សង្គម សេដ្ឋកិច្ច នយោបាយ កម្រិតអភិវឌ្ឍផ្នែកវេជ្ជសាស្រ្ត និងវប្បធម៌ ។ ពីឆ្នាំ ១៩៧៥-១៩៧៩ ទម្រង់ប្រជាសាស្រ្តមានការប្រែប្រួលយ៉ាងខ្លាំង ។ ព្រោះក្នុងអំឡុងឆ្នាំនេះ សិ្ថតនៅនិន្នាការនៃរបបប្រល័យពូជសាសន៍ខ្មែរក្រហមប្រជាជនត្រូវបានស្លាប់យ៉ាងរង្គាលដោយការកាប់សម្លាប់ អត់អាហារនិងជំងឺផ្សេងៗ ។

បានជាបញ្ហាភៀសខ្លួននេះនាំឲ្យមានផលវិបាកដល់សេដ្ឋកិច្ចអាឡឺម៉ង់ខាងកើត ព្រោះ បាត់បង់ធនធានមនុស្សដូចជាបញ្ហាវ័ន្ត កម្មករជំនាញ…. ។

ព្រឹត្តការណ៍នៅក្នុងរជ្ជកាលព្រះបាទអង្គចន្ទ គឺ • ព្រះអង្គចន្ទជាបុត្រអង្គអេងត្រូវព្រះចៅសៀមលើកឱ្យឡើងសោយរាជ្យនៅបឹងកកនៅព្រះជន្ម ១៥ វស្សា ដោយមានក្សត្រអង្គស្ងួនជាព្រះឩភយោរាជនិងអង្គអិមជាព្រះឩបរាជ • ក្រោយមកមានរឿងវិវាទមយយរវាងអង្គចន្ទនឹងអង្គស្ងួន ទើបអង្គចន្ទហៅទ័ពយួនឱ្យមកបោះទីតាំងនៅកោះចិន ដើម្បីការពារ • ចាប់ពីពេលនោះមកខ្មែរក្លាយខ្លួនជាចំណុះយួន ហើយនាំសួយសារអាករថ្វាយស្តេចយួនចំនួនបីឆ្នាំជាប់គ្នា • ដោយក្លាយក្រែងខ្មែរធ្លាក់ក្នុងអាណានិគមយួនផ្តាច់មមុខសៀមមិនបង្អង់ក៏លើកទ័ពជាបីផ្នែកចូលមកវាយទ័ពខ្មែរយួន ។ លក្ខខណ្ឌនេះតម្រូវឱ្យខ្មែរលើកសួយសារអាករថ្វាយស្តេចទើបសៀមព្រមដកទ័ពចេញពីប្រទេសខ្មែរ • នៅឆ្នាំ ១៨១៤ សៀមលើកទ័ពមកសង្រ្គាប់យកខេត្តម្លូព្រៃ ទន្លេពៅ និងស្ទឹងត្រែង • នៅឆ្នាំ ១៨១៥ បានកេណ្ឌប្រជាជនខ្មែរចំនួន ៥០០០នាក់ឱ្យជីកព្រែកវិញតេឬព្រែកយួន នៅលើទឹកដីខេត្តមាត់ជ្រូក មាន ...

ការប្រារព្ធពិធីបុណ្យប្រពៃណីជាតិមានគោលបំណងដូចតទៅ ៖ • ចូលរួមកសាងសមិទ្ធផលក្នុងផ្នែកសាសនា និងលើកកម្ពស់ផ្នែកសាសនា ។ • បង្ហាញពីការចេះសាមគ្គី រូបរួមគ្នាជាធ្លុងមួយក្នុងការកសាង សហគមន៍ • លះបង់នូវអំពើអាក្រក់ទាំងឡាយ • រំ ឭក នឹកគុណនិងសងគុណបុព្វការីជន • ជួយបន្ធូរសតិអារម្មណ៍ឲ្យមានភាពធូរស្បើយមួយកម្រិត • រក្សាបាននូវកេមរតកវប្បធម៌ដ៏ល្អរបស់ខ្មែរ • ជាអត្តសញ្ញាណនៃជាតិខ្មែរ ។ល។