General Knowledge

អច្ឆរយៈក្នុងតួអង្គគឺជា ភាពអស្ចារ្យដែលបានបង្កើតតួអង្គ ឲ្យមានលក្ខណៈខ្ពស់អស្ចារ្យខុសប្លែកពីមនុស្សធម្មតា រួមមានទេវៈ អារក្ស អ្នកតា ធម្មជាតិ ព្រលឹងអរូបីយ ជាដើម ។ ឧទាហរណ៍ ៖ • ព្រះរាមលើកធ្នូ… • ដើមឈើចេះនិយាយ… • ផ្ការាំទឹករាំ…. • ក្របីធ្វើសង្គា្រម… • ក្រពើវេទមន្ត… • ហនុមានប្រែដំណែងខ្លួន …។

ដំណើរការ នឹងបញ្ចប់នៃសង្គ្រាម ៖ • ថ្ងៃទី២៥ មិថុនា ១៩៥០ កូរ៉េខាងជើងលើកទ័ពចូលទៅកូរ៉េខាងត្បូង • ថ្ងៃទី១៥ តុលា ១៩៥០ សហរដ្ឋអាមេរិកលើកទ័ពចូលប្រទេសកូរ៉េខាងត្បូងក្នុងនាមបេសកម្មរបស់អង្គការសហប្រជាជាតិដើម្បីសន្តិភាព ។ • ថ្ងៃទី០២ វិច្ឆិកា ១៩៥០ អង្គការសហប្រជាជាតិលើកទ័ពចូលប្រទេសកូរ៉េ ។ បញ្ចប់ដោយកិច្ចព្រមព្រៀងសន្តិភាពនៅ ប៉ាន់មុនជុម ថ្ងៃទី២៧ កក្កដា ១៩៥៣ កំណត់ព្រំដែនប្រទេសទាំង២តាមខ្សែស្របទី ៣៨ ។

មាត្រា៣៤ (ថ្មី) ក្នុងរដ្ឋធម្មនុញ្ញនៃព្រះរាជាណាចក្រកម្ពុជាបានចែងថា៖ • ប្រជាពលរដ្ឋខ្មែរទាំងពីរភេទមានសិទ្ធិបោះឆ្នោត និងអាចឈរឈ្មោះឲ្យគេបោះឆ្នោត។ • ប្រជាពលរដ្ឋខ្មែរទាំងពីរភេទ ដែលមានអាយុយ៉ាងតិច១៨ឆ្នាំ មានសិទ្ធិទៅបោះឆ្នោត • ប្រជាពលរដ្ឋខ្មែរទាំងពីរភេទ ដែលមានអាយុយ៉ាងតិច២៥ឆ្នាំ អាចឈរឈ្មោះឲ្យគេបោះឆ្នោតជ្រើសតាំងជាសមាជិកព្រឹទ្ធសភា។ • បទប្បញ្ញត្តិបន្ថយសិទ្ធិបោះឆ្នោត និងសិទ្ធិឈរឈ្មោះឲ្យគេបោះឆ្នោតត្រូវចែងក្នុងច្បាប់បោះ ឆ្នោត។

ដែលហៅថាសហគមន៍ គឺជាដំណើរនៃការរស់នៅរួមគ្នារបស់ពលរដ្ឋ ដែលមានសម្បត្តិរួមដូចជា ព្រៃឈើ ឡូនេសាទ…ជាដើម ។

ដែលហៅថា បណ្ឌិតគឺជា មនុស្សចំណង់ះទាញប្រកបដោយបញ្ញានិយម មានរបៀបជីវិតប្រកបដោយលំនិង មានឥរិយាបថធម្មជាតិស្របនិងវិវត្តន៍របស់ធម្មជាតិ មានឥរិយាបថឥន្ទ្រីយភាពមិនរំភើបហួសហេតុមានបឥរិយាបថចំពោះអ្នកដទៃប្រកបដោយ បុគ្គលនិយមមិនគិតប្រយោជន៍ផ្ទាល់ខ្លួន ហើយប្រកាន់ឡើងថាគុណធម៌ជារង្វាន់ផ្ទាល់ខ្លួនរបស់បណ្ឌិត ។

កត្តាដែលជាប្រភពជំរុញឲ្យមានការសាងប្រព័ន្ធដឹកនាំពិភពលោកតែមួយគឺ៖ • កម្លាំងចលករនៃប្រព័ន្ធសេដ្ឋកិច្ចសាកលលោកដែលជំរុញឲ្យកាន់តែលេចឡើងនូវអស្ថិរភាព និងផលវិបាកចំពោះបញ្ហាផ្ទៃក្នុងក្នុងប្រទេសនិងទំនាក់ទំនង់រវាងប្រទេសលើពិភពលើក • កំណើនយ៉ាងខ្លាំង នូវបម្លាស់ប្តូរទីកន្លែងរបស់ប្រជាពលរដ្ឋនៅលើសាកលលោក • ការរីកចម្រើនយ៉ាងខ្លាំងនូវប្រព័ន្ធទំានក់ទំនង់ទូរគមនាគមន៍អន្តរជាតិ • ការរីកសាយភាយយ៉ាងខ្លាំង នូវបច្ចេកវិទ្យាទំនើប ដែលជានិច្ចកាលបានក្លាយជាឧបករណ៍នយោបាយសកលលោក • បញ្ហារួមជាច្រើនបានកើតឡើង ដែលទាមទារឲ្យមានការសម្រេចចិត្តដោះស្រាយបញ្ហាទាំងនេះ តាមរយៈថ្នាក់ដឹកនាំរាជរដ្ឋាភិបាលអង្គការអន្តរជាតិ សហគមន៍អន្តរជាតិនានា ។

សេរីភាព ជាអ្វីដែលមនុស្សគ្រប់រូបប្រាថ្នាចង់បានគ្រប់គ្នា ។ • សេចក្តីប្រកាសអំពីសិទ្ធិមនុស្សនៅឆ្នាំ ១៧៨៩ របស់ប្រទេសបារាំងបានឱ្យនិយមន័យសេរីភាពថាជាអំណាច ឬសិទ្ធិក្នុងការបំពេញសកម្មភាពអ្វីមួយ ដែលមិនឱ្យធ្វើខូចខាតដល់ប្រយោជន៍អ្នកដទៃ ។ • បើតាមវចនានុក្រមខ្មែរ សេរីភាព មានន័យថាអំណាចដែលអាចធ្វើអ្វីតាមអំពើចិត្ត ប៉ុន្តែស្ថិតក្រោមច្បាប់ ។ • ឯលោកកាល់ម៉ាក់ បានពោលថា សេរីភាព គឺជាការទទួលស្គាល់ការគោរព និងការបំពេញដោយម៉ត់ចត់នូវតួនាទី និងភារកិច្ចរបស់ខ្លួន ។ ដូច្នេះសេរីភាព គឺជាអំណាចក្នុងការធ្វើអ្វីបាន កុំឱ្យតែប៉ះពាល់ដល់សិទ្ធិអ្នកដទៃ ។ ...

ខ្មាំងរបស់អង្គការគឺរួមមាន ៖ • និយាយដើមអង្គការ ហូបមិនឆ្អែក មិនឆ្ញាញ់ មិនចូលចិត្តមនុស្សល្ងង់ • ឈឺត្អូញត្អែរ ទំរន់ បាយបាន សើចសប្បាយ មិនលេបថ្នាំរបស់អង្គការ គ្រុនញាក់គ្រុនញ័រគ្រុនត្រាក់ទ័រ គ្រុនឡាន គ្រុនបាយបាន គ្រុនសតិអារម្មណ៍ ជាខ្មាំងអង្គការត្រូវកំទេចចោល ។ • ធ្វើឲ្យបាក់ ឬបាក់ស្លាបព្រា ចាន ចប ដងរែក នង្គ័ល ជាខ្មាំង • តវ៉ាមិនធ្វើតាមអង្គការ ...

នៅពេលដែលក្សត្រអង្គវតីរត់ចេញទៅបាងកកនៅឆ្នាំ ១៨៦១ ព្រះបាទស៊ីសុវត្ថិបានទទួលរ៉ាប់រងកិច្ចការប្រទេសជាតិជំនួសអង្គវតី និងបានរុញច្រាន ចលនាបះបោរដឹកនាំដោយស៊ីវត្ថាឲ្យថយទៅប៉ែកខាងជើងប្រទេស ។