General Knowledge

សេរីភាព ជាអ្វីដែលមនុស្សគ្រប់រូបប្រាថ្នាចង់បានគ្រប់គ្នា ។ • សេចក្តីប្រកាសអំពីសិទ្ធិមនុស្សនៅឆ្នាំ ១៧៨៩ របស់ប្រទេសបារាំងបានឱ្យនិយមន័យសេរីភាពថាជាអំណាច ឬសិទ្ធិក្នុងការបំពេញសកម្មភាពអ្វីមួយ ដែលមិនឱ្យធ្វើខូចខាតដល់ប្រយោជន៍អ្នកដទៃ ។ • បើតាមវចនានុក្រមខ្មែរ សេរីភាព មានន័យថាអំណាចដែលអាចធ្វើអ្វីតាមអំពើចិត្ត ប៉ុន្តែស្ថិតក្រោមច្បាប់ ។ • ឯលោកកាល់ម៉ាក់ បានពោលថា សេរីភាព គឺជាការទទួលស្គាល់ការគោរព និងការបំពេញដោយម៉ត់ចត់នូវតួនាទី និងភារកិច្ចរបស់ខ្លួន ។ ដូច្នេះសេរីភាព គឺជាអំណាចក្នុងការធ្វើអ្វីបាន កុំឱ្យតែប៉ះពាល់ដល់សិទ្ធិអ្នកដទៃ ។ ...

ខ្មាំងរបស់អង្គការគឺរួមមាន ៖ • និយាយដើមអង្គការ ហូបមិនឆ្អែក មិនឆ្ញាញ់ មិនចូលចិត្តមនុស្សល្ងង់ • ឈឺត្អូញត្អែរ ទំរន់ បាយបាន សើចសប្បាយ មិនលេបថ្នាំរបស់អង្គការ គ្រុនញាក់គ្រុនញ័រគ្រុនត្រាក់ទ័រ គ្រុនឡាន គ្រុនបាយបាន គ្រុនសតិអារម្មណ៍ ជាខ្មាំងអង្គការត្រូវកំទេចចោល ។ • ធ្វើឲ្យបាក់ ឬបាក់ស្លាបព្រា ចាន ចប ដងរែក នង្គ័ល ជាខ្មាំង • តវ៉ាមិនធ្វើតាមអង្គការ ...

នៅពេលដែលក្សត្រអង្គវតីរត់ចេញទៅបាងកកនៅឆ្នាំ ១៨៦១ ព្រះបាទស៊ីសុវត្ថិបានទទួលរ៉ាប់រងកិច្ចការប្រទេសជាតិជំនួសអង្គវតី និងបានរុញច្រាន ចលនាបះបោរដឹកនាំដោយស៊ីវត្ថាឲ្យថយទៅប៉ែកខាងជើងប្រទេស ។

ដែលហៅថាសហគមន៍ គឺជាដំណើរនៃការរស់នៅរួមគ្នារបស់ពលរដ្ឋ ដែលមានសម្បត្តិរួមដូចជា ព្រៃឈើ ឡូនេសាទ…ជាដើម ។

កុមារប្រភេទដែលត្រូវការនូវកិច្ចការពារពិសេស និងបន្ទាន់គឺ • កុមារកំព្រា អនាថា ឬក្រីក្របំផុតដែលងាយរងគ្រោះ • កុមារដែលទទួលការរំលោភបំពានឬការកែងប្រវ័ញ្ចផ្លូវភេទ • កុមារដែលធ្វើពលកម្មធ្ងន់ធ្ងរ • កុមារជាជនភៀសខ្លួន • កុមារដែលទទួលរងនូវអំពើហិង្សាក្នុងគ្រួសារ • កុមារពិការ(កុមារពិការភ្នែកគថ្លង់ពិការអាវៈយវៈ ពិការខួរក្បាលនិងកុមារបាត់បង់សមត្ថភាពមួយចំនួនទៀត ) • កុមារជាជនជាតិភាគតិច • កុមារដែលមានជម្ងឺអេដស៍ • កុមារដែលមានបញ្ហា ឬទំនាស់ផ្នែកច្បាប់ ។

ដែលហៅថាទម្រង់ធ្ងន់ធ្ងរនៃពលកម្មកុមារ គឺជាសកម្មភាពទាំងឡាយណា ដែលធ្វើឱ្យប៉ះពាល់ដល់ការលូតលាស់ផ្នែករាងកាយបញ្ញាសា្មរតី សព្ចោតនា និងសុខសុវត្ថិភាពរបស់កុមារ ។

លក្ខណសម្បត្តិមាន៤ប្រការនោះ គឺៈ • អំពើ និងសកម្មភាពប្រកបដោយកុសល “កម្ម” • មានសមត្ថភាពគ្រប់គ្រាន់សម្រាប់ការងារប្រចាំថ្ងៃ ”វិជ្ជា” • មានឆន្ទះគោរពច្បាប់របស់ប្រទេសជាតិ “ធម្ម” • មោះមុតខាងសីលធម៏ និងមនុស្សធម៏ “បញ្ចសីល”

ព័ត៌មានដែលពុំគួរចុះផ្សាយរួមមានខាងក្រោម ៖ • ព័ត៌មានដែលធ្វើឲ្យអន្តរាយដល់សន្តិសុខជាតិ • អន្តរាយដល់ទំនាក់ទំនងប្រទេសដទៃ • មានការរំលោភបំពានសិទ្ធិបុគ្គលម្នាក់ៗ ដោយរាប់ទាំងសំណុំរឿងមន្រ្តីរាជការ សំណុំរឿងនយោបាយ និងឯកសារសម្ងាត់របស់ជាតិជាដើម • មានការលាតត្រដាងឯកសារសម្ងាត់ផ្នែកពាណិជ្ជកម្ម ផ្នែកហិរញ្ញរត្ថុរបស់បុគ្គល ឬអង្គភាពចំណាយនិងលាតត្រដាងពីបទបញ្ជា ឬការត្រួតពិនិត្យរបស់ស្ថាប័នហិរញ្ញរត្ថុ • ប៉ះពាល់ដល់សិទ្ធិជនណាម្នាក់ ដែលនាមឲ្យមានការជំនុំជម្រះក្តីដោយអយុត្តិធម៌ • មានគ្រោះថ្នាក់ដល់មន្រ្តីដេលអនុញ្ញាតច្បាប់ ឬត្រូវបំពេញបេសកម្មរបស់ខ្លួន • ព័ត៌មានដែលប៉ះពាល់ដល់សណ្តាប់ធ្នាប់សាធារណៈដោយញុះញង់ដោយផ្ទាល់ឲ្យមនុស្សម្នាក់ ឬច្រើននាក់ប្រព្រឹត្តអំពើ់ហឹង្សា…។

ការស្គាល់ពីវប្បធម៌របស់ជាតិខ្លួនច្បាស់លាស់តែមួយមុខពិត ជាមិនទាន់គ្រប់គ្រាន់ទេ ត្រូវស្គាល់វប្បធម៌បរទេសបន្ថែមទៀត ដើម្បីប្រៀបធៀបរកចំណុចខ្លាំង និងខ្សោយ និងជ្រើសរើសយកអ្វីដែលល្អរបស់គេយកមកកែច្នៃឲ្យសមស្របតាមចំណង់ចំណូលចិត្តរបស់ខ្លួន ។

សារធាណរដ្ឋប្រជាធិបតេយ្យអាឡឺម៉ង់ ឫអាឡឺម៉ង់ខាងកើតបានបិទព្រំដែនប្រទេសទាំងពីរយ៉ាងជិតនៅថ្ងៃទី១២ ខែសីហា ឆ្នាំ១៩៦១។