General Knowledge

១ អភិបាលស្រុក-ខ័ណ្ឌក៏ដូចមេឃុំ ចៅសង្គាត់ដែរត្រូវមានបញ្ជីសិ្ថតិប្រជាជន និងគ្រប់គ្រងឲ្យច្បាស់លាស់អំពីការ ៖ • ស្នាក់នៅជាអចិន្ត្រៃយ ក្នុងឃុំ-សង្គាត់ • ស្នាក់នៅបណ្តោះអាសន្ន • និងការផ្លាស់ប្តូរទីលំនៅ ពីឃុំមួយទៅឃុំមួយបញ្ហានេះនិងធ្វើបានល្អ លុះណាតែការគ្រប់គ្រងត្រូវប្រព្រឹត្តិឡើងតាមរយៈនៃការ • ប្រើប្រាស់ និងចុះឈ្មោះ ក្នុងបញ្ជីអត្រា ២ អភិបាលស្រុក-ខ័ណ្ឌ ឃុំ-សង្កាត់ ត្រូវធ្វើសហការជាមួយភូមិបាលស្រុក-ខ័ណ្ឌ និងអង្គភាពពាក់ព័ន្ធ ធ្វើគំរោងប្លង់គោលឲបានច្បាស់លាស់ដីក្នុង ស្រុក-ខ័ណ្ឌ ឃុំ-សង្កាត់នីមួយៗ ដើម្បីងាយស្រួយ ក្នុងការកំណត់ព្រំប្រទល់រដ្ឋបាលព្រំប្រទល់ដីសំរាប់ប្រើប្រាស់ដូចជា ៖

បានជាប្រទេសភាគច្រើននិយមជ្រើសរើសយកការដឹកនាំប្រទេសតាមលទ្ធិប្រជាធិបតេយ្យ ព្រោះតាមលទ្ធិនេះការដឹកនាំគឺ យកប្រជាជនជាធំ ហើយថ្នាក់ដឹកនាំត្រូវបានជ្រើសរើសដោយប្រជាពលរដ្ឋ។

ភាពខុសគ្នារវាងរបបផ្តាច់ការ និងរបបប្រជាធិបតេយ្យគឺ ៖ ក.របបផ្តាច់កការ · លក្ខណៈដឹកនាំមានទម្រង់បុគ្គលនិយម · អត្តនោម័តនិយម · មិនផ្តល់ឳកាសឲ្យសមាជិកបញ្ចេញមតិ · អ្នកដឹកនាំជាអ្នកដឹកនាំរាល់ផែនការ · អំណាចប្រមូលផ្តុំទៅលើស្ថាប័ន · អ្នកដឹកនាំច្រើនកើតពីពូជ ត្រកូល · ដណ្តើមអំណាចដោយប្រើកម្លាំងយោធា · ផ្ទេរអំណាចដោយបង្ហូរឈាម ។ ខ. របបប្រជាធិបតេយ្យ • ដឹកនាំដោយយកមតិពលរដ្ឋជាធំ • យកសម្លេងមតិភាគច្រើនក្នុងការសម្រេច • ដឹកនាំប្រកបទៅដោយតម្លាភាព • មិនអត្តនោម័តនិយមជ្រុល • ធ្វើការការរួមគ្នា មិនផ្តាច់មុខតែឯង • អ្នកដឹកនាំកើតចេញពីការបោះឆ្នោត • ផ្ទេរអំណាចដោយសន្តិវិធី គ្មានហិង្សា

គ្រប់ការសម្រេច វិធានការ និងសកម្មភាពរបស់រដ្ឋាភិបាល ត្រូវតែផ្អែកទៅលើច្បាប់ជានិច្ច។

ព្រះមហាក្សត្រព្រះបាទតីវវរ័្មន ។

គោលការណ៍សំខាន់របស់ប្រជាធិបតេយ្យមានដូចជា ៖ • ប្រព័ន្ធពហុបក្ស ដើមមានប្រព័ន្ធពហុបក្សត្រូវមានគណបក្សទាំងអស់មាន ឪកាសប្រកួតប្រជែងដូចគ្នា និងស្មីៗគ្នា ។ ប្រព័ន្ធពហុបក្សផ្ដល់ឪ្យអ្នកបោះឆ្នោតជ្រើសរើសបេក្ខជននយោបាយ នៅគណបក្ស ឆ្នោពេលបោះ ។ ជាប្រវត្តិសាស្រ្ដនៅពេលដេលប្រទេសមួយមាន គណបក្សតែមួយលទ្ធផលគឺផ្ដាច់ការ ។ ប្រព័ន្ធពហុផ្ដល់ឪ្យមាន គណបក្សផ្ដល់ឪ្យមាន គណបក្សជំទាស់នឹងគណបក្សឈ្នះឆ្នោត ។ អាចជួយផ្ដល់នូវទស្សនៈផ្សេងៗទៅលើបញ្ហានានា របស់រដ្ឋាភិបាល ។ • ការបោះឆ្នោតដោយសារសេរីនិងទៀតទាត់ វិធីមួយដែលពលរដ្ឋរបស់ប្រទេសសំដែងសុច្ឆន្ទៈរបស់គេគឺដោយជ្រើសរើសមន្ត្រីតំណាងពួកគេ នៅក្នុងរដ្ឋាភិបាល ។ ...