General Knowledge

ខ្មាំងសត្រូវរបស់អង្គការនៃរបបកម្ពុជាប្រជាធិបតេយ្យ គឺ ៖ សត្រូវខាងក្នុង ៖ • អ្នករដ្ឋការរបស់របប លន់ នល់ • ក្រុមជនជាតិភាគតិច • ជនជាតិខ្មែរឥស្លាមថៃ ជាពិសេស • ជនជាតិភាគតិចវៀតណាម • ជជនជាតិភាគតិចចិន • បញ្ញាវន្ត និងជនក្បត់ដទៃទៀត ។ សត្រូវខាងក្រៅ ៖ មានអាមេរិក វៀតណាម និងសូវៀត ។

ខេត្តបាត់ដំបងមានចំនួន៨ ស្រុក ៦៦ឃុំ និង ៤៨៣ ភូមិ។

បានជាស្ថាបត្យកម្មខ្មែរឆ្លុះបញ្ចាំងពីចរិត និងទេពកោសល្យរបស់ បុព្វបុរសជាតិពីព្រោះ ស្ថាបត្យកម្មខ្មែរផ្នែកសំណង់បុរាណ មានប្រាសាទអង្គរវត្តជាដើមនោះ ដែលអាចចាត់ទុកជាភស្តុតាង បញ្ចាក់ថាបុព្វបុរសខ្មែរ មានទេពកោសល្យប្រកប ដោយចំណេះដឹង វិទ្យាសាស្ត្រខ្ពស់ខាងសំណង់ព្រោះទិដ្ឋភាពទាំងនោះឃើញមានតែការលើកដុំថ្មដាក់បន្តុបបន្តគ្នា ឬតម្រូតលើគ្នាដោយគ្មានប្រើ ដែកសសៃឬ បាយអ្វីឡើយ ដោយមានជំហរឹងមាំទ្រាំទ្រ បាននិងអាកាសធាតុរាប់សតវត្ស ។ ម៉្យាងទៀតស្ថាបត្យកម្មផ្នែកចម្លាក់ ក៏បញ្ជាក់ពីសក្ខីភាពថា ជនជាតិខ្មែរក៏ជនជាតិដែលចរិតឧស្សាហ៍ព្យាយាម តស៊ូ អំណត់ទេក៏មិនអាចសម្រចបាននូវសមិទ្ធផលដ៏អស្ចារ្យ ជាច្រើនដែលរំលេចនូវក្បូរក្បាច់រចនារស់រវើក ល្វត់ល្វន់តាមក្បាច់លិប លៀន លោត ...

ដែលហៅថា សីលធម៌វិជ្ជាជីវៈ គឺជាសីលធម៌ដោយឡែកសម្រាប់អ្នកដែលត្រូវចូលរួមបំពេញមុខងារអ្វីមួយក្នុងសង្គម ។ នៅក្នុងសង្គមនីមួយៗមានសីលធម៌ដោយឡែកៗសម្រាប់សង្គមនោះ ។ ឯក្នុងមុខរបរនីមួយៗក៏មានសីលធម៌ពិសេសសម្រាប់មុខរបរនោះដែរ ។ ដូចនេះមន្រ្តីរាជការដែលប្រកបមុខរបរអ្វីមួយត្រូវតែមានការយល់ដឹងពីសីលធម៌ដែលទាក់ទងដល់មុខរបរនោះ ។

ក្រោយសង្រ្គាមលោកលើកទី២ សហភាពសូវៀតបានផ្ដើមកសាងប្រទេសដោយពឹងផ្អែកលើការកសាងផែនការសេដ្ឋកិច្ចដោយបានអនុវត្ដផែនការ៥ឆ្នាំ លើកទី៤និងទី៥ ដើម្បីស្ដារភាពយឺតយ៉ាវនៅក្នុងសង្រ្គាមដែលមានការលុកលុយពីអាឡឺម៉ង់។

របាយការប្រជាជនតាមតំបន់ធំៗទាំងបួនមានដូចជា៖ • តំបន់វាលរាបៈ មានរាធានីភ្នំពេញ ខេត្តកណ្តាល កំពង់ចាម ស្វាយរៀង ព្រៃវែង និងខេត្តតាកែវប្រមូលផ្តុំប្រជាជនចំនួន6547953នាក់ស្មើនឹង48.88%។ • តំបន់ទន្លេសាបៈ មានខេត្តសៀមរាប បាត់ដំបូង ពោធិ៍សាត់ កំពង់ឆ្នាំង បន្ទាយមានជ័យ ឧត្តរមានជ័យ និងខេត្តប៉ៃលិនប្រមូលផ្តុំប្រជាជនចំនួន4356705នាក់ស្មើនឹង32.52%។ • តំបន់ឆ្នេរសមុទ្រៈ មានខេត្តព្រះសីហនុ កំពត កែប និងខេត្តកោះកងុប្រមូលផ្តុំប្រជាជនចំនួន960480នាក់ស្មើនឹង7.17%។ • តំបន់ខ្ពង់រាបនិងតំបន់ភ្នំៈ មានខេត្តកំពង់ស្ពឺ ស្ទឹងតែ្រង រតនៈគិរី ...

បានជាចាំបាច់មានពិធីចូលម្លប់ ពីព្រោះ ៖ • ពិធីចូលម្លប់ជាទំនៀមទម្លាប់់របស់ខ្មែរតាំងពីយូរណាស់មកហើយ • អប់រំបំពេញលក្ខណៈផ្នែកសីលធម៌ ចរិយាធម៌ របៀបរស់នៅ ពេលមានគូរស្រករកុំខ្ជះខ្ជាយ ចេះសន្សំសំចៃ ឬកពារទន់ប្លន់ រៀនពីវិជ្ជាមេផ្ទះផ្សេងៗឲ្យកូនស្រី • ប្រកាសភាពពេញក្រមុំឲ្យកូនស្រី • បន្ទំសម្បុរ និងអប់រំរាងកាយឲ្យកូនស្រី • ទាក់ទាញអារម្មណ៍ញាតិមិត្ត តាមរយៈរូបចរិយានិងវិជ្ជា ។ ដូចនេះចាំបាច់ត្រូវធ្វើពិធីចូលម្លប់គឺ វាជាទំនៀមទម្លាប់ខ្មែរ និងគោលបំណងបំពេញលក្ខណៈឲ្យកូនស្រីទាំងផ្នែករូបសម្បត្តិ ចរិយាសម្បត្តិ និងវិជ្ជាសម្បត្តិ ។

វិប័រអ៊ុលើស្ទ័រកើតឡើងដោយសារបញ្ហាសាសនា ( Religion Conflict ) ។ ក.ពួកអៀរឡង់ជាម្ចាស់ស្រុកកាន់សាសនាកាតូលិករងនូវការរើសអើងពីជនជាតិអង់គ្លេសដែលកាន់សាសនាប្រូតេស្តង់ ។ ខ. ដោយមិនចង់ឲ្យអង់គ្លេសត្រួតត្រា បយកកាតូលិកបានសុំស្វ័យភាពតែអង់គ្លេសពុំព្រម ។ វិប័តនេះបណ្តោយឲ្យមានការបង្ហូរឈាម ។ ទីបញ្ចប់អង់គ្លេសបានព្រមព្រៀង ...

ភាពខុសគ្នារវាងរបបផ្តាច់ការ និងរបបប្រជាធិបតេយ្យគឺ ៖ ក.របបផ្តាច់កការ · លក្ខណៈដឹកនាំមានទម្រង់បុគ្គលនិយម · អត្តនោម័តនិយម · មិនផ្តល់ឳកាសឲ្យសមាជិកបញ្ចេញមតិ · អ្នកដឹកនាំជាអ្នកដឹកនាំរាល់ផែនការ · អំណាចប្រមូលផ្តុំទៅលើស្ថាប័ន · អ្នកដឹកនាំច្រើនកើតពីពូជ ត្រកូល · ដណ្តើមអំណាចដោយប្រើកម្លាំងយោធា · ផ្ទេរអំណាចដោយបង្ហូរឈាម ។ ខ. របបប្រជាធិបតេយ្យ • ដឹកនាំដោយយកមតិពលរដ្ឋជាធំ • យកសម្លេងមតិភាគច្រើនក្នុងការសម្រេច • ដឹកនាំប្រកបទៅដោយតម្លាភាព • មិនអត្តនោម័តនិយមជ្រុល • ធ្វើការការរួមគ្នា មិនផ្តាច់មុខតែឯង • អ្នកដឹកនាំកើតចេញពីការបោះឆ្នោត • ផ្ទេរអំណាចដោយសន្តិវិធី គ្មានហិង្សា