General Knowledge

ប្រទេសកម្ពុជាអាណានិគមបារាំងពីឆ្នាំ១៨៦៣ ដល់ ឆ្នាំ១៩៥៣ ។

សេចក្តីព្រាងច្បាប់ និងសេចក្តីស្នើច្បាប់ខុសគ្នាត្រង់ថា ៖ សេចក្តីព្រាងច្បាប់ • ក្រសួងសាម៉ីរៀបចំសេចក្តីព្រាងច្បាប់ និងផ្ញើទៅក្រសួងដែលពាក់ព័ន្ធ • កិច្ចប្រជុំអង្គក្រសួងដែលពាក់ព័ន្ធដើម្បីពិភាក្សាពង្រាងច្បាប់ • គណៈរដ្ឋមន្ត្រីប្រជុំពេញអង្គដើម្បីពិនិត្យពង្រាងច្បាប់ • ពង្រាងច្បាប់ត្រូវបញ្ជូនគណៈកម្មាធិការអចិន្ត្រៃយ៍នៃរដ្ឋសភា សេចក្តីស្នើច្បាប់ • ជាសមត្ថកិច្ចរបស់សមាជិករដ្ឋសភាណាមួយនាយករដ្ឋមន្រ្តី • មិនឆ្លងកាត់ការប្រជុំអន្តរក្រសួង • មិនឆ្លងកាត់ការប្រជុំអន្តរក្រសួង • មិនឆ្លងកាត់ការប្រជុំពេញអង្គគណៈមន្រ្តីដើម្បីពិនិត្យ ។

បានជាមានកិច្ចព្រមព្រៀងរបស់អង្គការសហប្រជាជាតិលើអនុសញ្ញាស្តីពីការបំបាត់រាល់ទម្រង់នៃការរើសអើងប្រឆាំងនារីភេទ ព្រោះបើតាមលក្ខណៈធម្មជាតិនារីភេទ ជាមនុស្សទន់ខ្សោយដែលងាយរងគ្រោះ និងទទួលរងនូវការគម្រាមកំហែងជាពិសេសពីសំណាក់មនុស្សប្រុស ។ ការរើសអើងប្រឆាំងនឹងនារីភេទ គឺជាការរំលោភទៅលើគោលការណ៍នៃសិទ្ធិស្មើគ្នានឹងគោលការណ៍ស្តីពីការគោរពចំពោះភាពថ្លៃថ្នូររបស់មនសុ្ស គឺជាឩបសគ្គដល់ការចូលរួមរបស់នារី ក្នុងជីវភាពនយោបាយ សង្គមសេដ្ឋកិច្ច និងវប្បធម៌ក្នុងប្រទេស របស់ខ្លួន និងប៉ះពាល់ដល់ការលូតលាស់និងភាពរុងរឿងរបស់សង្គមនិងគ្រួសារ ។ អនុសញ្ញាបានចែងថា • មាត្រា ១ ៖ ឈរលើមូលដ្ឋាននៃសិទ្ធិនិងសេរីភាពនារីនិងបុរសត្រូវមានភាពស្មើគ្នានៅក្នុងសង្គម គ្រួសារ និងលើគ្ររប់វិស័យនយោបាយ ពលរដ្ឋ សេដ្ឋកិច្ច សង្គមកិច្ច វប្បធម៌ ...

ដែលហៅថា ពលរដ្ឋគឺជា ប្រជាជនទាំងប្រុស ទាំងស្រីដែលមានកម្លាំងកាយ ប្រាជ្ញា ស្មារតីគ្រប់គ្រាន់ ហើយមានអាយុត្រឹម១៨ឆ្នាំឡើងទៅ ។ ពលរដ្ឋត្រូវប្រកាន់ខ្ជាប់តួនាទី និងមានការទទួលខុសត្រូវចំពោះសហគមន៍ ។ ហើយដើម្បីឲ្យប្រទេសនិងសហគមន៍មានការអភិវឌ្ឍប្រកបដោយជោគជ័យ និងនិរន្តភាព ពលរដ្ឋត្រូវមានតួនាទីដូចតទៅ ៖ • ចូលរួមសម្អាតរបរិស្ថាន អនាម័យ ថែទាំសុខភាព • ចូលរួមថែរក្សាសុវត្ថិភាព រក្សាសណ្តាប់ធ្នាប់សាធារណៈ • ធ្វើយ៉ាងណាឲ្យសហគមន៍ទាំងមូលមាន បរិស្ថានល្អ មានសុខុមាលភាព • ចូលរួមធ្វើឲ្យសហគមន៍រីកចម្រើនលើគ្រប់វិស័យ ដូចជាវិស័យសេដ្ឋកិច្ច ...

បានជាខ្មែរដើមជឿលើព្រលឹងព្រោះថា៖ កាលដើមឡើយពួកគររស់នៅជាកុលសម្ព័ន្ធជាអ្នកដឹកនាំ ជាអ្នកទទូលខុសត្រូវ លើវាសនាកូនលើកុលសម្ពន្ធ័នៅបេលមានអាសន្នអន់ក្រ មេក្រុមកុលសម្ព័ន្ធ គឺជាអ្នកការពារសុខសុវត្ថិភាពឲ្យកូនក្រុមកុលសម្ព័ន្ធ ឬជាអ្នករកយុត្តិធម៌សព្វបែបយ៉ាងទាំងអស់ អំពើល្អរបស់មេក្រុមសម្ព័ន្ធនេះឯងធ្វើឲ្យជាប់នូវខួរក្បាលគ្រប់ៗគ្នារបស់កូនក្រុមកុលសម្ព័ន្ធដល់ពេលមេក្រុមកុលសម្ព័ន្ធស្លាប់ទៅ គេតែងតែលើកនរណាមួយដេលមានវីរភាពអង់អាចក្លាហាន មានគតិយុត្តិធម៌ជាអ្នកដឹកនាំបន្ត។ នៅពេលគេជួបឧបសគ្គ ឬជួបនិងបាតុភូតធម្មជាតិគេតែងតែពឹងសមត្ថភាពក្នុងខ្លួនគេឲ្យអស់ពីសមត្ថភាពហើយ ទើបគេពឹងលើកម្លាំងក្រៅខ្លួនរបស់គេទៀត កឺបន់ស្រន់អំពាវនាវរកព្រលឹងមេក្រុមកុលសម្ព័ន្ធរបស់គេឲ្យជួយដល់ពួកគេឲ្យចាកផុតពីគ្រោះថ្នាក់ ភាពអស្ចារ្យរបស់ព្រលឹងក្រៅខ្លួនដែលធ្វើឲ្យគេរួចពីគ្រោះថ្នាក់នេះ ហើយបណ្តោយឲ្យមានជំនឿលើព្រលឹងមេកុលសម្ព័ន្ធ ជាព្រលឹងរបស់វវីរជនដែលសព្វថ្ងៃនវហៅថា ជំនឿទៅលើអារក្ស អ្នកតាទើបប្រជាជនខ្មែរយើងសព្វថ្ងៃនៅតាមតំបន់ខ្ពស់ រាបនៅសេសសល់ការគោរពអារក្ស អ្នកតាបញ្ជាន់អាក្សរ ដើម្បីកសាងសួរសុំសេចក្តីសុខ គ្រប់បែបយ៉ាង ។ ជំនឿលើព្រលឹងទាំងអស់នោះហើយ ...

ព្រះរាជាណាចក្រកម្ពុជាបានឱ្យសច្ចាប័នទៅលើកតិកាសញ្ញា និងអនុសញ្ញាសិទ្ធិមនុស្សអន្តរជាតិចំនួន ១០ ដែលមានជាអាទិ៍ • កតិកាសញ្ញាអន្តរជាតិសិទ្ធិពលរដ្ឋ និងសិទ្ធិនយោបាយ ចុះហត្ថលេខាឆ្នាំ ១៩៩២ • កតិសញ្ញាអន្តរជាតិសិទ្ធិសេដ្ឋកិច្ចសង្គម និងវប្បធម៍ ឆ្នាំ ១៩៩២ • អនុសញ្ញាប្រឆាំងនឹងការធ្វើទារុណកម្មឆ្នាំ ១៩៩២ • អនុញ្ញាស្តីពីការបង្ការនិងផ្តន្ទាទោសចំពោះបទឩក្រិដ្ឋប្រល័យពូជសាសន៍ ឆ្នាំ ១៩៥០ • អនុសញ្ញាស្តីពីការលុបបំបាច់ចោលរាល់ទម្រង់នៃការរើសអើងប្រឆាំងនឹងនារីភេទ ឆ្នាំ ១៩៩២ • អនុសញ្ញាស្តីពីការលុបបំបាត់ចោលរាល់ទម្រង់នៃការរើសអើងពូជសាសន៍ឆ្នាំ ១៩៨៣ • អនុសញ្ញាស្តីពីសិទ្ធិកុមារ ឆ្នាំ ១៩៩២

រាជរដ្ឋាភិបាលយកចិត្តទុកដាក់ លើវិស័យកសិកម្ម ដោយពង្រឹកផ្ទៃដីកសិកម្ម ការជ្រើសរើសពូជស្រូវ នយោបាយទឹក និងប្រើប្រាស់ដី ។

ការបង្រួបបង្រួមប្រទេសអាឡឺម៉ង់ប្រព្រឹត្ត៖ • ធ្វើឱ្យរូបីយប័ណ្ណ ឯកភារឹតមួយ (១ កក្កដា ១៩៩០) • ឯកភាពផនែកនយោបាយ (៣ តុលា ១៩៩០) • សម្ព័ន្ធមិត្តទាំងបួន អាមេរិក បារាំង អង់គ្លេស រូស៊ី ដកទ័ព ចេញពីអាឡឺម៉ង់។

នៅពាក់កណ្ដាលទសវត្សឆ្នាំ ៨០ និងដើមទសវត្ស ៩០ បញ្ហាសំខាន់ៗដែលបានលេចឡើងគឺបញ្ហាសន្ដិសុខស្បៀងនិងកង្ខះខាតអាហារ។ បញ្ហានេះបណ្ដាលមកពីដំណើរការអភិវឌ្ឍន៍សេដ្ឋកិច្ចលើទីផ្សារពិភពលោក។