សា្ថនភាពសង្គម និងសេដ្ឋកិច្ចសហភាពសូវៀតក្រោយសង្គ្រាមលោកលើកទី២ដូចជា៖ សា្ថនភាពសង្គម • មានការគាបសង្គត់ទៅលើអ្នកដែលរិះគន់របបដឹកនាំរបស់ពួកកុម្មុយនីស្តដោយបង្រ្គាបយ៉ាងសាហាវព្រៃផ្សៃ ព្រមទាំងចាប់ដាក់គុក ឬដាក់ទណ្ឌកម្មធ្វើការយ៉ាងធ្ងន់ធ្ងរបំផុត • ក្រោយមរណៈភាពស្តាលីនគឺមានការបន្ថយភាពរឹតត្បិតលើសេរីភាពរបស់អ្នករិះគន់ខ្លះៗ និងធ្វើឲ្យជីវភាពប្រជាជនកាន់តែប្រសើរ ។ ស្ថានភាពសេដ្ឋកិច្ច • ទទួលរងការខូតខាតយ៉ាងដំណំក្រោយសង្គ្រាម • មានកសាងសេដ្ឋកិច្ចឡើងវិញបានយ៉ាងប្រសើរ ដោយអនុវត្តផែនការ៥ឆ្នាំ • មានការពង្រីកអណ្តូងរ៉ែ ឆ្ពោះទៅពង្រឹងរោចក្រ និងផ្លូវដែកឲ្យបានច្រើនខ្សែថែមទៀត • ជម្រុញទៅលើវិស័យបច្ចេកវិទ្យា និងកសិកម្មយ៉ាងខ្លាំង។

កត្តាដែលធ្វើឲ្យបរាជ័យវិស័យកសិកម្មសូវៀត៖ • ការប្រើជីគឺមី និងថ្នាំបំពុលហួសប្រមាណបានធ្វើឲ្យប៉ះពាល់យ៉ាងធ្ងន់ធ្ងរដល់បរិស្ថាន • ខ្វះបច្ចេកទេសក្នុងការគ្រប់គ្រងលើផ្នែកកសិកម្ម • ដីខ្សោះជីវជាតិ

ក្នុងពេលបច្ចុប្បន្ន ប្រទេសកម្ពុជាមានរាធានី ខេត្តចំនួន២៣ និងខេត្តដែលមានក្រុងពីរគឺ ខេត្តកំពង់ចាម (ក្រុងកំពង់ចាម និងក្រុងសួង) ខេត្តស្វាយរៀង ( ក្រុងស្វាាយរៀង និងក្រុងបាវិត) និងខេត្តបន្ទាយមានជ័យ ( ក្រុងសេរីសោភ័ណ និងក្រុងប៉ោយប៉ែត) ។

បានជាតំបន់វាលរាប និងតំបន់ទន្លេសាបមានប្រជាជនរស់នៅកុះករព្រោះ ៖ • ជាតំបន់ទំនាបកណ្តាលសំបូរដោយដីមានជីជាតិអំណោយផលដល់ដំណាំស្រែ ចំការ • សំបូរផ្លូវទឹកងាយស្រួលក្នុងការធ្វើដំណើរ និងជាជំរកមច្ឆាជាតិ • មានផ្លូវគមនាគមបង្កលលក្ខណៈល្អប្រសើរក្នុងការធ្វើដំណើរនិងដឹកជញ្ជូន • ម៉្បាងទៀតអំណោយផលក្នុងការប្រកបរបរកសិកម្ម និងឩស្សាហកម្មដែលជាលក្ខខណ្ឌដ៏ប្រសើរសម្រាប់ការរស់នៅរបស់ប្រជាជន ។

ដើម្បីធ្វើឲ្យប្រជាជនចូលចិត្តទៅរស់នៅតំបន់ខ្ពង់រាប និងតំបន់ភ្នំគេត្រូវ ៖ • អភិវឌ្ឍន៏តំបន់ទាំងពីរឲ្យមានការរីកចម្រើន • កសាងបណ្តាញទូរគមនាគមន៏ និងប្រព័ន្ធធារាសាស្រ្ត • បង្កើតហេដ្ឋារចនាសម្ព័ន្ធសង្គម ដូចជា ផ្លូវថ្នល់ សាលារៀនវត្ត អារាម មន្ទីរពេទ្យ ផ្សារ ស្ពាន ..។ ល។ • បង្កើតឲ្យមានប្រព័ន្ធអគ្គីសនី • ធានាការពារ និងរក្សាសន្តិសុខឲ្យមានសុវត្ថិភាព • រៀបចំណ្តាញផ្គត់ផ្គង់ទឹកសម្រាប់ប្រើប្រាស់ និងធ្វើស្រែចំការ ឲ្យបានគ្រប់គ្រាន់ ។ • ផ្តល់ដីឲ្យប្រជាជនសម្រាប់ធ្វើស្រែ ចំការ ...

មូលហេតុនៃការកើនឡើងនៃប្រជាជននៅតំបន់ភ្នំ និងខ្ពង់រាបដោយសារ ៖ • រាជរដ្ឋាភិបាលបានបង្កើតគោលនយោបាយក្នុងការអភិវឌ្ឍតំបន់នោះមាន៖ • រៀបចំហេដ្ឋារចនាសម្ព័ន្ធសង្គមដូចជា ផ្លូវថ្នល់ សាលារៀនវត្ត អារាម ផ្សារ ស្ពាន ផ្លូវទូរគមនាគមន៏ មន្ទីរពេទ្យ………។ • បង្កើតឲ្យមានប្រព័ន្ធអគ្គិសនី ទឹក និងបណ្តាញបញ្ចេញទឹកកខ្វក់ • មានភាពល្អប្រសើរក្នុងការប្រកបរបរផ្សេងៗដូចជា កៅស៊ូ ដំឡូងមី….ដែលជាដំណាំមានទីផ្សារល្អ និងលក់បានតម្លៃខ្ពស់ • មានដីធំទូលាយងាយស្រួលក្នុងការប្រកបរបរកសិកម្ម។

លទ្ធភាពបង្កកំណើតរបស់ស្រី្តគឺជាកត្តាកំណត់នៃសន្ទស្សន៏ (IDH) ព្រោះ ប្រសិនបើជាប្រទេសមួយ មានសន្ទស្សន៏ការអភិវឌ្ឍន៏មនុស្សទាប ( បញ្ហាចូល រៀននៅមានកម្រិត អាហារូបត្ថម្ភមិនគ្រប់គ្រាន់ និងសុខភាពមិនបានប្រសើរ ) នោះលទ្ធភាពបង្កកំណើតរបស់ស្រី្តមានកម្រិតខ្ពស់ ។ ផ្ទុយទៅវិញ បើប្រទេសមួយមានសន្ទស្សន៏អភិវឌ្ឍន៏កម្រិតខ្ពស់ ( អត្រាចូលរៀន ខ្ពស់ អាហារូបត្ថម្ភគ្រប់គ្រាន់ សុខភាពប្រជាជនល្អប្រសើរ និងមានអាយុវែង) នោះលទ្ធភាពបង្កកំណើតរបស់ស្រ្តីមានកម្រិតទាបវិញ។

តាមពីរ៉ាមីតរបស់ប្រជាជនកម្ពុជាឆ្នាំ ២០០៨ បានជាថ្នាក់អាយុ ៣០ – ៣៤ ឆ្នាំមានភាពផត មានន័យថាប្រជាជននៅក្រុមអាយុនេះទាំងប្រុស ទាំងស្រីមានចំនួនតិចជាងគេ ដោយសារការថយចុះនូវលទ្ធិភាពបង្កកំណើតរបស់ស្ត្រី និងមរណភាពរបស់កុមារខ្ពស់ នៅសម័យខ្មែរក្រហម។ ក្រុមអាយុនេះកើតនៅឆ្នាំ ១៩៧៤ – ១៩៧៨។ ក្រុមអាយុនេះមានអាយុពី ១-៥ ឆ្នាំ ក្នុងសម័យខ្មែរក្រហម ។

ចំនួនប្រជាជនសកម្មនៅកម្ពុជាក្នុងឆ្នាំ ២០០៨ មានបុរស និងស្រ្តីដែលធ្វើការងារលើវិស័យការងារទាំងបីគឺ កសិកម្ម ឩស្សាហកម្ម និងសេវាកម្មមានដូចជា៖ • ចំពោះវិស័យកសិកម្ម ប្រជាជនដែលធ្វើការក្នុងវិស័យនេះភាពច្រើនជាស្រ្តី និងមាននិន្នាការថយចុះនៅឆ្នាំ ២០០៨ • ចំពោះវិស័យឩស្សាហកម្ម ប្រជាជនដែលធ្វើការក្នុងវិស័យនេះមានការកើន • ឡើងគួរឲ្យកត់សម្គាល់គឺ ស្រ្តីមានចំនួនច្រើនជាងបុរស • ចំពោះវិស័យសេវាកម្ម ប្រជាជនដែលធ្វើការក្នុងវិស័យនេះ ក៏មានចំនួនកើនឡើង ឯចំនួនស្រ្តីវិញថ្វីត្បិតមានចំនួនតិចជាងបុរសក៏ដោយ តែបើប្រៀបធៀបនឹងឆ្នាំ១៩៩៨ មានសន្ទះកើនឡើងខ្លាំងជាងបុរស។

សន្និសីទក្រុងយ៉ាល់តារៀបចំឡើងដោយប្រទេស សហរដ្ឋអាមេរិក សហភាពសូវៀត (ស្គាលីន) និងចក្រអង់គ្លេស បានជួបគ្នាជាលើកទី២ នៅក្នុងសន្និសីទក្រុងយ៉ាល់តា (តំបន់គ្រឹមេ) និងដោយផ្តោតជាពិសេសលើការគ្រប់គ្រងប្រទេសអាល្លឺម៉ង់នៅក្រោយសង្គ្រាម ។ សន្និសីទនេះបានសម្រេចឲ្យ៖ • ប្រទេសអាល្លឺម៉ង់ត្រូវបែងចែកជាពីរគឺខាងលិច និងខាងកើត • អាល្លឺម៉ង់ខាងលិច និងទីក្រុងប៊ែឡាំងខាងលិចត្រូវបានចែកជាបីតំបន់ត្រួយត្រា • ចំណែកអាល្លឺម៉ង់ខាងកើតត្រូវបានត្រួតត្រាសហភាពសូវៀត ។ ដឹកនាំទាំងបីបានព្រមព្រៀងគ្នាពុះចែកប្រទេសអាល្លឺម៉ង់ជា ៤ចំណែក ដើម្បីចែកគ្នាកាន់កាប់ គឺអាមេរិកកាន់កាប់មួយចំណែក អង់គ្លេសមួយចំណែកសូូមួយចំណែក ហើយចំណែកទី៤ ត្រូវបានទៅបារាំង ...