ចាប់ពីឆ្នាំ ១៩៩៨ ដល់ឆ្នាំ ២០០៨ កម្រិតអក្ខរកម្មនៅកម្ពុជាមានសន្ទុះកើនឡើងខ្លាំងពី៥.៧៨ លាននាក់នៅឆ្នាំ១៩៩៨ ទៅ ៨.៩៦ លាននាក់នៅឆ្នាំ២០០៨ ដោយសាររាជរដ្ឋាភិបាល និងក្រសួងអប់រំយុវជននិងកីឡា បានខិតខំប្រឹងប្រែង និងយកចិត្តទុកដាក់ កសាងគ្រឹះស្ពានសិក្សានៅគ្រប់ភូមិ ស្រុកទូទាំងប្រទេស និងគ្រប់កម្រិតថ្នាក់ហើយបានខិតខំប្រមូលកុមារ យុវជនឲ្យបានចូលរៀនគ្រប់ៗគ្នា ដោយអនុវត្តតាមចំណុចមួយក្នុងគោលដៅសហស្សវត្សរបស់កម្ពុជា គឺនៅឆ្នាំ ២០០៨ ត្រូវសម្រេចឲ្យបានជាទូទៅនៃការអប់រំជាមូលដ្ឋានរយៈពេល៩ឆ្នាំ ។

វិសមភាពនៃអក្ខរភាពមាននៅក្នុងរូបភាពពីរគឺ ៖ ១. វិសមភាពនៃអក្ខរភាពតាមភេទ ២. វិសមភាពនៃអក្ខរភាពណ រវាងប្រជាជនទីប្រជុំជន និងជនបទ ។

បានជាប្រជាជនដែលរស់នៅទីប្រជុំជនមានកម្រិតអក្ខរភាពខ្ពស់ជាង ប្រជាជននៅជនបទ ដោយមូលហេតុ ៖ • តំបន់ជនបទសេដ្ឋកិច្ចពុំមានការលូតលាស់ • ប្រជាជននៅតំបន់ជនបទមានជីវភាពក្រីក្រ • ចំណេះដឹងរបស់ឳពុកម្តាយមានកម្រិត ការយល់ដឹងពីសារសំខាន់នៃការ សិក្សានៅទាប ដោយមិនបានឲ្យកូនទៅរៀន • ជីវភាពក្រីក្រឳពុកម្តាយត្រូវបង្ខំចិត្តទុកកូនឲ្យនៅជួយប្រកបការងារគាត់ • សាលារៀននៅឆ្ងាយពីលំនៅដ្ឋាន និងគ្មានមធ្យោបាយធ្វើដំណើរ • ពុំសូវមានសុវត្ថិភាពក្នុងការធ្វើដំណើរទៅរៀន • នៅប្រកាន់ភ្ជាប់នូវវទំនៀមទម្លាប់កូនស្រីមិនចាំបាច់រៀនច្រើនទេ ។

ការចេះភាសាផ្សេងទៀតក្រៅពីភាសាជាតិខ្លួន ឯង និងសង្គមជាតិ ៖ ចំពោះខ្លួនឯង • ងាយស្រួលក្នុងការទំនាក់ទំនង • ងាយស្រួលក្នុងការស្វែងរកការងារធ្វើជាមួយក្រុមហ៊ុន ឬអង្គការបរទេស • ងាយស្រួលក្នុងការស្រាវជ្រាវឯកសារតាមប្រព័ន្ធ អ៊ីនធីណេត • ងាយស្រួលស្វែងយល់ពីរបកគំហើញថ្មីក្នុងសកលលោក ចំពោះសង្គម • មានធនធានមនុស្សផ្នែកភាសាបរទេសដើម្បីទំនាក់ទំនងជាអន្តរជាតិ • ងាយស្រួលក្នុងការផ្គត់ផ្គង់សេវាកម្មទេសចរណ៍ឲ្យមានភាពល្អប្រសើរ • ទំនាក់ទំនងសេដ្ឋកិច្ច ហិរញ្ញវត្ថុ និងពាណិជ្ជកម្មមានភាពរីកចម្រើន • វិស័យអប់រំមានភាពរីកចម្រើន ជាពិសេសភាសាអន្តរជាតិ • ប្រព័ន្ធបច្ចេកវិទ្យា IT មានភាពជឿនលឿន • ងាយស្រួលក្នុងការគ្រប់គ្រងព័ត៍មានទូទៅក្នុងសកលលោក

វិសមភាពនៃការចូលរៀនតាមភេទ កើតមានចាប់ពីពេលកម្រិតមធ្យមសិក្សា បឋមភូមិឡើងទៅ ទាំងនៅទីប្រជុំជន និងជនបទ ដោយសារការឆាប់ឲ្យស្រី ចាប់យកមុខរបរចិញ្ចឹមជីវិត ដើម្បីជួយសម្រាលដល់ជីវភាពក្នុងគ្រួសារ ( ពិសេសធ្វើជាកម្មការរិនីកាត់ដេរ)និងទំនៀមទម្លាប់ ឆាប់ឲ្យកូនស្រីរៀបអាពាហ៏ពិពាហ៏ជាដើម ។

ការអប់រំមានឥទ្ធិពល យ៉ាងខ្លាំងចំពោះអាពាហ៏ពិពាហ៏ លទ្ធភាពបង្កើតកូន និងមរណភាព។ មានន័យថាប្រសិនបើស្រ្តីនិងបុរសនៅតែបន្តការសិក្សា បានវែងឆ្ងាយ នោះពួកគេនឹងពន្យាការរៀបអាពាហ៏ពិពាហ៏ទាំងនៅវ័យក្មេងដែរ ហើយលទ្ធភាពបង្កើតពីនេះទៅទៀតអត្រាមរណភាពរបស់កុមារទាប។ ម៉្យាងទៀតបើពួកគេ បានទទួលការអប់រំបានច្រើននោះពួកគេនឹងមានការយល់ដឹងច្រើនពីផលវិបាកនៃការមានកូនច្រើន ដែលជាមួយហេតុធ្វើឲ្យគ្រួសារពួកគេប្រឈមនឹងបញ្ហាជីវភាពគ្រួសារក្រីក្រជាដើម ។

លទ្ធភាពប្រើប្រាស់ទឹកស្អាតរបស់ប្រជាជនកម្ពុជា នាំមកនូវផលប្រយោជន៍ ជាច្រើនដូចជា ៖ • ពួកគាត់អាចជៀសផុតពីជំងឺផ្សេងៗ • មានអារម្មណ៍ល្អក្នុងការធ្វើការងារ ឬប្រកបមុខរបរ • ពួកគាត់ចំណេញពេលវេលា • និងចំណេញថរិកាក្នុងការចំណាយលើការព្យាបាល ។

ក្នុងរាជធានីខេត្តទាំង២៤មានក្រុងចំនួន២៦ ស្រុកចំនួន ១៥៩ និងខណ្ឌចំនួន ៨ មានដូចជា ៖ • រាជធានី : ភ្នំពេញមានចំនួន ៨ខណ្ឌ • ខេត្តទាំងនេះ ២៣ មាន : • ខេត្ត កំពង់ចាមមាន ក្រុងចំនួន ២ ស្រុកចំនួន ១៥ • ខេត្ត បាត់ដំបងមាន ក្រុងចំនួន ១ ...

ទម្រង់ប្រជាសាស្រ្តនៅប្រទេសកម្ពុជាមានដូចជា ដង់ស៊ីតេប្រជាជន អត្រាភេទ ទម្រង់តាមភេទ និងអាយុ ប្រជាជននៅទីប្រជុំជន និងជនបទ ប្រជាជនសកម្ម និងទន់ខ្សោយ ។ ទម្រង់ប្រជាសាស្រ្តនេះមានការប្រែប្រួលទៅតាមសម័យកាសស្ថានភាព សង្គម សេដ្ឋកិច្ច នយោបាយ កម្រិតអភិវឌ្ឍផ្នែកវេជ្ជសាស្រ្ត និងវប្បធម៌ ។ ពីឆ្នាំ ១៩៧៥-១៩៧៩ ទម្រង់ប្រជាសាស្រ្តមានការប្រែប្រួលយ៉ាងខ្លាំង ។ ព្រោះក្នុងអំឡុងឆ្នាំនេះ សិ្ថតនៅនិន្នាការនៃរបបប្រល័យពូជសាសន៍ខ្មែរក្រហមប្រជាជនត្រូវបានស្លាប់យ៉ាងរង្គាលដោយការកាប់សម្លាប់ អត់អាហារនិងជំងឺផ្សេងៗ ។

រូបភាពបំលាស់លំនៅនៅកម្ពុជាបច្ចុប្បន្ន មានបួនរូបភាពគឺ បំលាស់លំនៅពីជនបទទៅទីក្រុង 27.53% បំលាស់លំនៅពីជនបទទៅជនបទ 50.88% និងបំលាស់លំនៅពីទីក្រុងទៅទីក្រុង 15.11% នឹងបំលាស់លំនៅពីទីក្រុងទៅជនបទ 6.48% ។ រូបភាពដែលបំលាស់លំនៅច្រើនជាងគេគឺ បំលាស់លំនៅពី ជនបទទៅជនបទ ដោយសារឡើងនៃសេដ្ឋកិច្ច ជាពិសេសគឺតម្លៃដីធ្លីឡើងថ្លៃ ដែលធ្វើឲ្យប្រជាជនធ្វើការលក់ដូរដីពីកន្លែងដែលដីមានតម្លៃថ្លៃទៅ រស់នៅកន្លែងមួុយទៀត និងជសឆ្នាំដែលមានវិបត្តិសេដ្ឋកិច្ចតម្លៃទំនិញឡើងថ្លៃដែលធ្វើឲ្យមានការប្តូរកន្លែង ធ្វើការស្វែងរកការងារធ្វើ អសន្តិសុខនិងការវិលជួបជុំគ្រួសារ កូនកំព្រា ការបាត់បង់ដីធ្លី និងលំនៅដ្ឋាន ។ ...