នាយករដ្ឋមន្រ្តីមានភារកិច្ចសំខាន់ៗ ដូចខាងក្រោម ៖ • ទទួលខុសត្រូវជាមួយសមាជិករដ្ឋាភិបាល ចំពោះមុខរដ្ឋសភាអំពីគោលនយោបាយទូទៅ និងសកម្មភាពនៃរដ្ឋបាល • ដឹកនាំការងាររបស់គណៈរដ្ឋមន្រ្តី ចាត់ចែងបញ្ជារាល់សកម្មភាពរបស់រាជរដ្ឋាភិបាលលើគ្រប់វិស័យ • ដឹកនាំការចរចារ និងចុះហត្ថលេខាលើកិច្ចព្រមព្រៀងពាណិជ្ជកម្ម សហប្រតិបត្តិការណ៍សេដ្ឋកិច្ច វប្បធម៌ បច្ចេកទេស និងការពារប្រទេស • លើកសំណើដល់គណៈកម្មាធិការអចិន្រៃ្តយ៍ រដ្ឋសភាឲ្យកោះប្រជុំសភាជាវិសាមញ្ញ • លើកសំណើស្តីពី សេចក្តីព្រាងច្បាប់ សេចក្តីស្នើច្បាប់ និងសំណើតែងតាំងផ្លាស់ប្តូរបញ្ចាប់ភារកិច្ច របស់សមាជិករដ្ឋាភិបាលជូនរដ្ឋសភា ព្រឹទ្ធសភា ដើម្បីអនុម័ត • ត្រួតពិនិត្យការងារ សកម្មភាព ...

សីលទីមួយនៃសីលប្រាំរបស់ព្រះពុទ្ធសាសនាគឺ បាណាតិបាតា ហាមប្រមាថ ឬសម្លាប់ជីវិតមនុស្ស និងសត្វ ។ តាមរយៈបម្រាមខាងលើនេះព្រះពុទ្ធបានអប់រំមនុស្សឲ្យចៀសវាងនូវការសម្លាប់ជីវិតមនុស្សសត្វព្រោះថា ៖ • មនុស្សសត្វទាំងអស់សុទ្ធតែស្រឡាញ់ជីវិតរបស់ខ្លួន • ជីវិតសុទ្ធតែមានតម្លៃមិនថាមនុស្ស ឬមិនថាសត្វឡើយ • ការសម្លាប់ជីវិតនាំឲ្យមានពារវេរា និងគំនុំគុំកួន សងសឹកមិនចេះចប់មិនចេះហើយ • ជាអំពើអមនុស្សធម៌សែនឃោរឃៅព្រៃផ្សៃ • ជាការផ្ទុយនិងច្បាប់ធម្មជាតិ ដែលថាសភាវគតិរបស់មនុស្ស សត្វសុទ្ធតែចង់រស់ និងខ្លាចសេចក្តីស្លាប់ • ហេតុនេះហើយ ទើបបានជារដ្ឋធម្មនុញ្ញនៃព្រះរាជាណាចក្រកម្ពុជាមាតា្រ៣២ បានចែងថាទោសប្រហារជីវិតមិនត្រូវឲ្យមានឡើយ ។

ប្រយោជន៍ដែលប្រជាជនទទួលបានពីគោលនយោបាយស្តិពីការកាត់បន្ថយភាពក្រីក្រ របស់រាជរដ្ឋាភិបាលក្នុងការកសាងស្ពាន ថ្នល់គឺ ៖ • សិស្ស និស្សិតអាចធ្វើដំណើរទៅសាលារៀនបានស្រួល • ចំណេញពេលវេលាដល់ប្រជាជន អាចសល់ពេលវេលាទៅប្រកបការងារ ឬរបរផ្សេងទៀតដើម្បីរកប្រាក់ចំណូល • កាត់បន្ថយការចំណាយទៅលើការជួសជុលយានជំនិះ មិនចំណាយប្រាក់លើការទិញ គ្រឿងបន្លាស់ យានយន្ត មិនងាយខូច ពន្យាពេលជួសជុល • សន្សំសំចៃប្រែងឥន្ធនៈ ផ្លូវល្អល្បឿនថេរ ប្រើប្រេងអស់តិច ឯតម្លៃឈ្នូលក្នុងការធ្វើដំណើរក៏ទាប • ប្រជាជនមានសុខភាពល្អ កាត់បន្ថយជំងឺផ្សេងៗ ដែលបណ្តាលមកពីធូលីហុយ មិនចំណាយលើការទិញថ្នាំព្យាបាល ឬកាត់បន្ថយពីការគ្រាំគ្រាដោយសារផ្លូវលាក់ ឬគ្រោះថ្នាក់ផ្សេងៗ ...

ប្រភេទមនុស្សដែលចាត់ទុកថាមានសញ្ជាតិខ្មែរមានដូចតទៅ ៖ • ជនជាតិខ្មែរទាំងអស់សុទ្ធតែមានសញ្ជាតិខ្មែរ • ស្រ្តី ឬបុរសបរទេសដែលយកប្តី ឬត្រូវរស់នៅជាមួយគ្នាអស់រយៈពេលបីឆ្នាំចាប់ពីថ្ងៃចុះសំបុត្រ អាពាពិពាហ៍ • កូនដែលកើតពីឪពុកម្តាយបរទេសកំពុងរស់នៅ ស្របច្បាប់ក្នុងប្រទេសកម្ពុជាអស់រយៈពេល៣ឆ្នាំឡើងទៅ • កូនដែលកើតពីឪពុកម្តាយមិនស្គាល់ និងកូនដែលរើសបានក្នុងប្រទេសកម្ពុជាត្រូវចាត់ទុកថាកើតក្នុងប្រទេសកម្ពុជាដែរ (សញ្ជាតិដើមទីកន្លែងកំណើត) • ជនបរទេសអាចសុំចូលសញ្ជាតិខ្មែរបានដោយសញ្ជាតិតូបនីយកម្ម សម្រេចដោយព្រះរាជ្រក្រឹត្យលុះ ត្រាតែបំពេញតាមលក្ខខណ្ឌនៃការចូលសញ្ជាតិ • ជនបរទេសដែលមានលិខិតអនុញ្ញាតិវិនិយោគទុនពីរក្រុមប្រឹក្សាអភិវឌ្ឍដែលបានចំណាយទុនចាប់ពី ២៥០លានឡើងទៅ • ជនបរទេសណាដែលបានធ្វើអំណោយជាប្រាក់ដល់ថវិកាជាតិចាប់ពីមួយពាន់លានរៀលឡើងទៅម្រាប់ជាផលប្រយោជន៍ដល់ការស្តារ និងកសាងសេដ្ឋកិច្ចជាតិ • ជនបរទេសដែលមានសហព័ន្ធ ឬកូនដែលមានអាយុតិចជាង១៨ឆ្នាំ ដែលមានបំណងចូលសញ្ជាតិខ្មែរអាចសុំចូលជាសញ្ជាតិតូបនីយកម្មជាដង្វាយគ្រួសារ ។

គណៈកម្មាធិការអចិន្ត្រៃយ៍មាន ៖ • ប្រធានរដ្ឋសភា • អនុប្រធានទាំងពីរ • ប្រធានគណៈកម្មការជំនាញទាំង៩ • ប្រធានរដ្ឋសភាសុំប្រធាននៃគណៈកម្មការអចិន្ត្រៃយ៍រដ្ឋសភា • ធានាដំណើរការរដ្ឋសភាក្នុងចន្លោះសម័យប្រជុំនីមួយៗ • សម្រេចពីរបៀបវារៈប្រជុំពេញ អង្គសម្រេចកិច្ចការធំៗរបស់រដ្ខសភា • គណៈកម្មាធិការអចិន្រ្តៃយ៍នៃរដ្ឋសភាមានអាណត្តិរស្មីនីតិកាលរដ្ឋសភា • គណៈកម្មាធិការអចិន្រ្តៃយ៍ ត្រូវតែងតាំងដោយព្រះរាជក្រិត្យ ។

និយាយពីគោលការណ៍បង្កើតរាជរដ្ឋាភិបាលកម្ពុជាមានដូចតទៅ ៖ • តាមមតិស្នើរសុំពីប្រធាន និងមតិឯកភាពពីអនុប្រធានទាំងពីនៃរដ្ឋសភា ព្រះមហាក្សក្រទ្រង់បានតែងតាំងវីរជនមួយរូបក្នុងចំណោមតំណាងរាស្រ្តនៃគណបក្សឈ្នះឆ្នោតឲ្យធ្វើនាយករដ្ឋមន្រ្តី • នាយករដ្ឋមន្រី្តនាំសហការីដែលជាតំណាងរាស្ត្រ ឬសមាជិកគណបក្សតំណាងក្នុងសភា ដែលផ្គត់ផ្គងឲ្យកាន់តំណែងក្នុងរដ្ឋាភិបាលទៅសុំសេចក្តី ទុកចិត្តពីររដ្ឋសភា • រដ្ឋសភាបោះឆ្នោតផ្តល់ទំនុកចិត្តព្រះមហាក្សត្រទ្រង់ចេញប្រះរាជក្រិត្យតែងតាំងគណៈរដ្ឋមន្រ្តី • មិនចូលកាន់តំណែងគណៈរដ្ឋមន្រ្តីធ្វើសច្ចាប្រណិធានចូលកាន់តំណែង ។

សីលទីបីនៃព្រះពុទ្ធសាសនា កាមេសុមិច្ឆាចារា ៖ • វៀរចាកការប្រព្តឹត្តខុសផ្លូវកាម: អត្ថន័យនៃសីលទីបីនេះអប់រំមនុស្សឲ្យ • វៀរចាកការរួមភេទជាមួយប្រពន្ធកូនអ្នកដទៃ ឬការផិតក្បត់ • វៀរចាកការរួមភេទខុសគន្លងប្រពៃណី • វៀរចាកការត្រេកត្រអាលក្នុងការរួមភេទក្រៅផ្ទះ • វៀរចាកការចាប់រំលោភ បង្ខិតចង្ខំក្នុងកាមកិច្ច • កុំគិតប្រាថ្នាដទៃ ឬប្រាថ្នាមេជុនធម្មជាតិជាមួយស្រីដែលមិនគួរសេព..។ ។ និយាយរួមព្រះពុទ្ធអប់រំមនុស្សឲ្យវៀរចាកនូវការ ប្រព្រឹត្តអំពើទាំងឡាយណា ដែលទាក់ទង់និងការប្រព្រឹត្តក្នុងផ្លូវកាម ឬការរកស៊ីជួញដូរភេទ ការបោកមនុស្សស្រី កុមារយកទៅលក់ដូរដើម្បីបម្រើផ្លូវភេទ ឬជួញដូររូបភាពអាកាស ឬអ្វីដែលទាក់ទង់ការរួមភេទ ។

ចំណុចអវិជ្ជមានដែលជាឧបសគ្គមិនឲ្យយុវជនសម្រេចគោលដៅគឺ ៖ • កង្វះសុខភាព ឈឺជាប្រចាំ • កង្វះធនធានថវិកាខ្វះខាត • ខ្ជិលច្រអូស ទម្លាប់អាក្រក់ • គ្មានគោលដៅពិតប្រាកដ • មិនស្គាល់ដំបូន្មានមាតាបិតាគ្រូ ចាស់ព្រឹទ្ធាចារ្យ • គ្មានគម្រោងផែនការច្បាស់លាស់ និងខ្វះឆន្ទះ • ខ្វះម្ចាស់ការគំនិតទុទិដ្ឋិនិយម អស់សង្ឃឹម • កំសាកខ្វះ ការតស៊ូព្យាយាម ចិត្តឆេវឆាវ • សេពគប់បាបមិត្ត • មានស្នេហាក្នុងវ័យសិក្សា • ប្រព្រឹត្តអំពើអបាយមុខ • ភ្លើតភ្លើន និងសំភារៈទំនើបអូសទាញ • ប្រកាន់អស្មិមានៈ • បរិយាកាសសង្គមមិនអំណោយផល • ខ្វះការតាំងចិត្តខ្វះការភ្ងាក់រលឹក ...

អធិប្បាយពីចតុស្ភម្ភអប់រំមានដូចខាងក្រោម ៖ ១. រៀនរស់ជាមួយគ្នា • រៀនរស់ជាមួយគ្នាដោយសន្តិភាព និងសុខដុមរមនា • រៀនយោគយល់គ្នា សហប្រតិបត្តិការគ្នាទទួលស្គាល់ពហុវប្បធម៌ តម្លៃមនុស្ស សិទ្ធិមនុស្ស រួមគ្នាក្នុងការដោះស្រាយបញ្ហាដោយសន្តិវិធី • អប់រំសីលធម៌សម្បទា ២. រៀនដើម្បីចេះដឹង • រៀនស្គាល់់អ្វីៗនៅជុំវិញខ្លួន បង្កើនសមត្ថភាពចំណេះដឹងទូទៅ ចំណេះវិទ្យាសាស្រ្ត បច្ចេកទេស • រៀនពីរបៀបរៀន និងបន្តរៀនអស់មួយជិវិត • អប់រំចំណេះសម្បទា ៣. រៀនដើម្បីចេះធ្វើ • បណ្តុះសម្បទាប្រតិបត្តិជាបុគ្គល និងជាក្រុម

ដើម្បីជ្រើសរើសមុខរបរ ឬការងារមួយសម្រាប់អនាគត យើងគប្បីពិចារណាលើលក្ខខណ្ឌដូចខាងក្រោម ៖ • សមត្ថភាពវិជ្ជាជីវៈ ដោយត្រូវយល់ ស្កាល់ពីសមត្ថភាពជំនាញឯកទេសរបស់ខ្លួនឲ្យបានច្បាស់ ជាមុនសិននិង ត្រូវប្រាកដក្នុងខ្លួនថានិងអាចធ្វើអ្វីបានខ្លះ មានពិសោធន៍លកម្រិតណាក្នុងមុខជំនាញព្រោះ បើការងារមិនត្រូវមុខជំនាញវានិងនាំទៅរកការបរាជ័យពុំរីកចម្រើនឡើយ • ឧបនិស្ស័យ ឬចំណង់ចំណូលចិត្ត : ដោយត្រូវពិចារណាលើចំណង់ចំណូលចិត្តពីកំណើតផ្ទាល់ខ្លួន ព្រោះថាអ្វីដេលចង់គឺ យើងមានលទ្ធភាព តែអ្វីដែល យើងមិនចង់គឺពុំអាចមានសមត្ថភាពធ្វើវាបានឡើយជាពិសេរសពិចារណាថា តើជំនាញមុខរបរ ឬការងារដែលយើងជ្រើសរើសយកនោះស្របនិងឧបនិស្ស័យរបស់យើងឬទេ • ប្រភពធនធាន: ត្រូវប៉ាន់ប្រម៉ានពីប្រភពធនធានដែលខ្លួនមានជាមួយនិងមុខវិជ្ចាជីវៈ មុខរបរដែលយើងបម្រុងជ្រើសរើស ...