ការសិក្សាពិវប្បធម៌ អរិយធម៌ខ្មែរអាចឪ្យអាចមាននចំណេះដឹង ចំណេះធ្វើ ចំណេះអប់រំ និងចំណេះចេញរស់នៅក្នុងសសង្គមដូចជា ៖ ក. ចំណេះដឹង • អាចឪ្យយើងស្វែងយល់អំពីជំនឿ សាសនាទំនៀមទំលាប់ការរីកចម្រើនក្នុងសង្គម • ប្រព័ន្ធផ្សព្បផ្សាយ វិទ្យុ ទុរទស្សន៍ អ៊ីធឺណិត ទូរស័ព្ទ • អភិវឌ្ឍន៍ការអប់រំ អាចឪ្យយើងយល់ដឹង សីលធម៌ គុណធម៌ កីឡា របាំប្រពៃណី ល្បែងប្រជាប្រិយកម្សាន្ដ…។ ខ. ចំណេះធ្វើ • មុខរបរវិជ្ជាជីវៈអាចឪ្យយើងស្វែងយល់ ...

ចក្ខុវិស័យមុខងារសាធារណៈកម្ពុជាគឺជាចក្ខុវិស័យនៃស្ថាប័នយុទ្ធសាស្រ្ដ អចិន្រៃ្ដយ៍មួយដែលមានគោលដៅបំរើ ប្រជាពលរដ្ឋកាន់តែប្រសើឡើង ។

តំណាងរាស្រ្ដត្រូវបានជ្រើសតាំង ដោយការបោះឆ្នោតជាទូទៅជាសកលដោយសេរីត្រឹមត្រូវ យុតិ្ដធម៌ដោយស្មើភាពដោយចំពោះតាម វិធីជ្រើសរើសឆ្នោតជាសម្ងាត់ ។ ការបោះឆ្នោតធ្វើតាមប្រព័ន្ធសមាមាត្រតាមខេត្តក្រុងដោយយកខេត្តក្រុងជា មណ្ឌលបោះឆ្នោត ។

គណៈកម្មាធិការជាតិរៀបចំ ការបោះឆ្នោតមានសមាសភាពដូចជា ៖ • ឥស្សរជនខ្មែរមួយរូប (ប្រធាន) • ឥស្សរជនខ្មែរមួយ (អនុប្រធាន) • ឥស្សរជនខ្មែរដែលមានសិទ្ធិបោះឆ្នោតពីររូប (សមាជិក) • តំណាងមួយរូបនៃគណៈបក្សនយោបាយនីមួយៗដែលមានអាសនៈក្នុងរដ្ឋសភា • សមាជិកមន្រ្ដីជាន់ខ្ពស់របស់ក្រសួងមហាផ្ទៃពីររូប (សមាជិក) • តំណាងអង្គការមិនមែនរដ្ឋាភិបាលក្នុងស្រុកមួយរូប (សមាជិក ប្រធាន អនុប្រធាន នៃគណៈកម្មាធិការជាតិ រៀបចំការបោះឆ្នោតត្រូវជ្រើសរើស ក្នុងចំណោមឥស្សរជនដែលមានបទពិសោធន៍ ក្នុងនយោបាយនិងបទពិសោធន៍ការ ។

គោលការណ៍ច្បាស់អន្ដរជាតិមានដូចជា ៖ • គោលការណ៍នៃសិទ្ធិសមាភាពនិងសិទ្ធិស័្វយសំរេចដោយខ្លួនឯងរបស់ប្រជាជបទាំងឡាយ ។ • គោលការណ៍នៃសមភាពអធិបតេយ្យ និងឯករាជ្យភាពរបស់រដ្ឋទាំងអស់ ។ • គោលការណ៍មិនជ្រៀតជ្រែត ចូលកិច្ចការផ្ទៃក្នុងរបស់រដ្ឋផងដែរ ។ • គោលការណ៍នៃការហាមប្រាម មិនឪ្យមានការគំរាមគំហែង ឬ ការប្រើប្រាស់កំលាំង ។ • គោលការណ៍នៃការគោរពជាសកល និងអនុវត្តនូវសិទ្ធិមនុស្ស និងស៊េរីភាពមូលដ្ឋានសំរាប់ គ្រប់ៗគ្នា ។

ការបោះឆ្នោតជ្រើសរើសសមាជិកព្រឹទ្ធសភាមណ្ឌលបោះឆ្នោតត្រូវរៀបចំជា ៨ភូមិភាគដូចជា ៖ • ភូមិភាគទី១ ក្រុងភ្នំពេញមាន៦អាសនៈ • ភូមិភាគទី២ ខេត្តកំពង់ចាមមាន៨អាសនៈ • ភូមិភាគទី៣ ខេត្តកណ្ដាលមាន៥អាសនៈ • ភូមិភាគទី៤ ខេត្តបាត់ដំបង បន្ទាយមានជ័យ សៀមរាប ឧត្តរមានជ័យ និងខេត្ត ប៉ៃលិន មាន១០ អាសនៈ • ភូមិភាគទី៥ ខេត្តតាកែវ កំពតនិងកែប មាន៧អាសនៈ • ភូមិភាគទី៦ ខេត្តព្រៃវែង ...

គណបក្សទាំងអស់មានសិទ្ធិស្មើៗគ្នាក្នុងការទទួល បុព្វសិទ្ធិ និងការយល់ចិត្តស្មើភាពគ្នារដ្ឋាភិបាលនឹងអាជ្ញារគ្រប់ជាន់ថ្នាក់ ។

ប្រជាពលរដ្ឋខ្មែរដែលមានសិទ្ធិនិថមានបំណងឈរឈ្មោះជាបេក្ខជនឈ្មោះជាបេក្ខជនបោះឆ្នោត តំណាងរាស្រ្ដត្រូវបំពេញលក្ខខណ្ឌ ដូចជា ៖ • មានសញ្ជាតិខ្មែរពីកំណើត • មានអាយុ២៥ឆ្នាំឡើងទៅគិតដល់ថ្ងៃបោះឆ្នោត • មានសិទ្ធិបោះឆ្នោត • ស្នាក់នៅអចិន្រ្តៃយ៌ក្នុងព្រះរាជណាចក្រកម្ពុជាយ៉ាងតិចមួយឆ្នាំគិតដល់ថ្ងៃបោះឆ្នោត • មានការតែងតាំងពីគណបក្ស នយោបាយដែលបានក្នុងបញ្ជីឈរឈ្មោះបោះឆ្នោត អ្នកគ្មានសិទ្ធិឈរឈ្មោះជាបេក្ខជន បោះឆ្នោតជ្រើសតាំងតំណាងរាស្រ្ដមាដូចជា ៖ • មន្រ្ដីរាជការស៊ីវិល មន្រី្ដតុលាការ កងកម្លាំងនគរបាលជាតិ • កងយោពលខេមរភូមិន្ទក្នុងមុខដំណែង និងបុព្វជិតសាសនា • ជនដែលត្រូវតុលាផ្ទន្ទាទោស ដាក់ពទន្ធធនាគាពីបទឧក្រិដ្ឋ ឬមជ្ឈឹម ហើយមិនទាន់មាននីតិវិធីឡើងវិញ • ជនដែលត្រូវតុលារផ្តន្ទាទោសដកសិទ្ធិបោះឆ្នោត • ជនរិកចរិក ឬ ...

ការសិក្សាទំនាក់ទំនងអន្ដរជាតិមានសារៈសំខាន់ដូចជា ៖ • អាចឪ្យយើងយល់ដឹងពីច្បាប់នៃទំនាក់ទំនងអន្តរជាតិដែលជាមួយដ្ឋាននៃទំនាក់ទំនងរវាងរដ្ឋមួយនិងរដ្ឋមួយទៀត ។ • ឆ្លុះបញ្ជាំងឪ្យឃើញនូវនយោបាយការបរទេសរបស់រដ្ឋាភិបាល ដែលមានឥទ្ធិពលនៅក្នុងតំបន់ ឬ ប្រទេសណាមួយជាកំណត់ • យល់ដឹងពីតថភាពអន្តរជាតិនិងព្រឹត្តិការណ៍នយោបាយដែលវិវត្តន៍ និងផ្លាស់ប្តូរយ៉ាងរហ័សជារៀងរាល់ថ្ងៃ ។ ទំនាក់ទំនងអន្តរជាតិជាមុខវិទ្យាមួយជួយបណ្តុះបណ្ដាល អ្នកបំរើការទូតអ្នកវិភាគនយោបាយ មន្រ្ដីជំនាញខាងកិច្ចការអន្ដរជាតិ អ្នកឯកទេស ខាងវិទ្យាសាស្រ្តអន្ដរជាតិ អ្នកសារពត៌មានអន្ដរជាតិជាដើម ។

ក្នុងនាមជាគ្រូបង្រៀនដ៏មួយរូប ត្រូវប្រកាន់យកនូវសីលធម៌និងអាកប្បកិរិយាដូចជា ៖ • ត្រូវធ្វើខ្លួនជាគម្រូក្នុងសង្គម • ត្រូវរស់នៅប្រកបដោយសេចក្តីថ្លៃថ្លូរ • ត្រូវវចេះផ្តល់តម្លៃដល់ការងាររបស់ខ្លួន • ខិតខំស្រាវជ្រាវពីអ្វីថ្មីៗ ដើម្បីជាប្រយោជន៍ក្នុងការបង្ហាត់បង្រៀនដល់សិស្សានុសិស្ស • ត្រូវយល់ថាខ្លួនឯងជាវិស្វករក្នុងការកសាងធនធានមនុស្ស • ត្រូវធ្វើខ្លួនឪ្យជាមនុស្សមានសីលធម៌មានឧត្តមគតិស្រលាញ់សង្គមជាតិរបស់ខ្លួនព្រមទាំងរស់នៅ ប្រកបដោយប្រជាធិបតេយ្យផងដែរ ។