បានជាក្នុងគ្រួសារអ្នកចាំបាច់ត្រូវកំណត់ប្រភេទការងារផ្សេងៗគ្នា ទៅតាមបុគ្គលមនុស្សសម្រាប់ជីវភាពប្រចាំថ្ងៃព្រោះ៖ ជីវភាពរស់នៅប្រចាំថ្ងៃផ្អែកលើសេដ្ឋកិច្ចគ្រួសារមួយ គឺត្រូវពឹងលើកម្លាំងពលកម្មនៃសមត្ថភាព ជំនាញ និងចំណេះផ្សេងៗគ្នា ត្រឹមតែតួនាទីភេទមិនអាចកំណត់ថាបុគ្គលនេះត្រូវអនុវត្តការងារមួយនេះឡើយ ផ្ទុយមក វិញការទទួលខុសត្រូវ សមត្ថភាព ចំណេះជំនាញមនុស្សស្របតាមតួនាទីភេទគឺចាំបាច់ណាស់ត្រូវបានប្រើប្រាស់សមស្រប និង តម្លៃនានាក្នុងវប្បធម៌ជាមូលដ្ឋានទូទៅ សម្រាប់ការរស់នៅរបស់ពួកគាត់ ដែលត្រូវទទួលបានផលកំរៃ ឬក៏ ផលប្រយោជន៍ត្រលប់ស្របតាមគោលការណ៍កំណត់ជាក់ជាក់ណាមួយ។

យើងសង្កេតឃើញនាបច្ចុប្បន្នភាព ផ្អែកលើវិទ្យាសាស្រ្តកាន់តែទំនើប ហើយស្ថានភាពផ្លាស់ប្រែប្តូរភេទ គឺមានច្រើនសំបូរបែបទៅតាមតម្រូវការមនុស្ស ប៉ុន្តែនៅតែមិនអាចផ្លាស់ប្រែបានទាំងស្រុងឡើយ។ ចំណុចលក្ខខណ្ឌដែលមិនអាចកែប្រែបាន ហើយអ្នកអាចកំណត់សំគាល់ទៅលើភេទបាន ទោះបីជាបុគ្គលម្នាក់នោះបានវះកាត់ផ្លាស់ប្រែភេទរួចហើយ គឺស្ថិតនៅត្រង់៖ កតា្តជីវសាស្រ្តធម្មជាតិមនុស្សដែលបានកំណត់ភេទ ស្របតាមកត្តាបម្រែ បម្រួលភិនភាគរូបរាង សរីរាង្គកាយ សំឡេងជាដើម។ ទោះបីជាមនុស្សម្នាក់គាត់ខិតខំកែប្រែវះកាត់ភេទក៏ដោយ ក៏នៅមិនអាចបំបាត់កត្តាជីវសាស្រ្តធម្មជាតតិរបស់បុគ្គលនោះបានឡើយ។ ឧទាហរណ៍៖ បុរសម្នាក់គាត់បានតុបតែងខ្លួនក្លាយជាស្រ្តី ហើយគាត់បានវះកាត់ប្រែសរីរាង្គភេទបន្តពូជគាត់ឱ្យក្លាយទៅជាទ្រង់ទ្រាយសរីរាង្គភេទបន្តពូជជាស្រ្តីបានក៏ដោយ ប៉ុន្តែជីវសាស្រ្តធម្មជាតិដូចជា សំឡេង និងការបន្តពូជពង្សដែលស្រ្តីគឺជាអ្នកពពោះនិងបង្កើតកូនបាននោះ គឺពិតណាស់គាត់មិនអាចផ្លាស់ប្រែបានឡើយ។

ការធ្វើពលកម្មរៀបចំសួនដំណាំនៅក្នុងសាលារៀនមួយ ត្រូវបានកំណត់ចាត់ចែងឱ្យសិស្សស្រីរៀបចំដាំដំណាំ ឯសិស្សប្រុសកាប់ដីធ្វើជាជួររោងដាំដំណាំ។ គឺយល់ស្របនឹងការកំណត់ជាមុនបែបនេះព្រោះ៖ ការកំណត់ និង បែងចែងស្របតាមលក្ខខណ្ឌតម្រូវការងារមួយ ផ្អែកទៅតាមស្ថានភាពជាក់ស្តែង និង ដំណោះស្រាយផ្សេងៗនោះសិស្សស្រីគឺជាភេទបានកំណត់លើភាពទន់ខ្សោយ ដែលចាំបាច់ណាស់ គឺត្រូវប្រើប្រាស់សកម្មភាព លទ្ធភាពកម្លាំងពលកម្មដោយការរៀបចំដាំដំណាំបន្លែ បន្ទាបពីសិស្សប្រុសគឺជាភេទបានកំណត់លើភាពមាំមួន ដែលចាំបាច់ គឺត្រូវប្រើប្រាស់កម្លាំងពលកម្មខ្លាំងត្រូវកាប់គាស់ដីឱ្យក្លាយជាជួររោងសម្រាប់ដាំដំណាំ។ ដូចនេះការកំណត់បែបនេះ សំដៅលើការបែងចែកភារកិច្ចស្របតាមកត្តាជីវសាស្រ្តធម្មជាតិនៃសិស្ស ដោយផ្អែកតាមស្ថានភាពការងារជាក់ស្តែង។

បានជាអ្នកមិនយល់ស្របហេតុផលថា៖ ជនពិការភាពត្រូវធ្វើការងារនេះ ជនមិនមានពិការភាពត្រូវធ្វើការងារនោះព្រោះ៖ ការរស់នៅស្របតាមជីវភាពមនុស្សគ្រប់រូបត្រូវបានការពារដោយច្បាប់សង្គម និង ការគោរពសិទ្ធសេរីភាពនីតិបុគ្គលភាព។ ជាក់ស្តែងជនពិការភាព និង ជនមិនពិការភាព គឺមិនតម្រូវឱ្យធ្វើការក្នុងលក្ខខណ្ឌសម្រាប់ ការវាយតម្លៃលើធាតុផ្សំខាងក្រៅនៃរាងកាយទេ ប៉ុន្តែបើយោងលើយេនឌ័រភាពដែលបញ្ញត្តិលើតួនាទី ភារកិច្ច ការទទួលខុសត្រូវផ្សេងៗគឺយើងត្រូវគោរពអនុវត្តលើ សមត្ថភាពបុគ្គល ទេពកោសល្យ បទពិសោធន៍ ចំណេះជំនាញ និងតម្លៃផ្សេងៗដែលមានស្របតាមលទ្ធភាពដោះស្រាយបញ្ហាឆ្លើយតបផ្សេងៗបាន។ ហេតុផលនេះអាចសន្មត់ ថា៖ ជនពិការគឺគាត់ពិការតែអវៈយវៈនៃផ្នែករូបរាងកាយណាមួយតែប៉ុណ្ណោះ ប៉ុន្តែលទ្ធភាពសម្បទាដទៃផ្សេងៗ គឺអនុវត្តបានទូទៅជាធម្មតាបាន។

ហេតុផលដែលបញ្ជាក់ “ស្ត្រីភេទ” គឺជាភេទទន់ខ្សោយ ឯ ”បុរសភេទ” គឺជាភេទមាំមួនមាន៖
• សកម្មភាពការងារ និងតួនាទីពីធម្មជាតិលើរូបរាងកាយ
• ទស្សនៈសង្គមផ្អែកលើការកំណត់កិច្ចការការងារផ្សេងៗគ្នា
• ការប្រៀបធៀបលើមុខងារភេទនិងបែងចែកសកម្មភាព។