Morality

ករណីសិក្សា សុភាក់ជាកុមារីរៀនថ្នាក់ទី៧ នាងជាបុគ្គលដែលរៀនពូកែ មានឬកពារសមរម្យ ព្រមទាំងមានទំនាក់ទំនងល្អជាមួយមិត្តភក្តិគ្រប់គ្នានិងលោកគ្រូអ្នកគ្រូផង។ នេះជាហេតុដែលធ្វើសិស្សក្នុងថ្នាក់បោះឆ្នោតឱ្យនាងក្លាយជាប្រធានថ្នាក់ ចាត់តាំងពីនាងក្លាយជាប្រធានថ្នាក់ នាងបានបំពេញតួនាទីបានយ៉ាងល្អពិសេសឆ្លៀតជួយបង្រៀនបន្តដល់ធារី និងសុវណ្ណដែលពួកគេទាំងពីរនាក់រៀនមិនទាន់ដោយអវត្តមានច្រើននៅសាលា។ សុភាក់មានក្តីបារម្ភ និងបានបបួលមិត្តភក្តិផ្សេងទៀតដើម្បីទៅដល់ផ្ទះរបស់ធារី និងសុវណ្ណបានរកឃើញថាពួកគេទាំងរវល់ខ្លាំងជាមួយនឹងទំនួលខុសត្រូវនៅផ្ទះខ្លាំងពេកដែលឪពុកម្តាយមិនបានឱ្យតម្លៃលើការអប់រំ។ បែបនេះទើបធ្វើសុភាក់យោគយល់ មិនដាក់វត្តមានរបស់មិត្តទាំងពីរជាញឹកញាប់និងការពារជំនួសនៅមុខគ្រូម្តងម្កាលផង។ ថ្ងៃមួយធារីនិងសុវណ្ណដោយសារតែជាមួយស្ថានភាពតានតឹងក្នុងគ្រួសារ និងរៀនមិនខ្សោយផង ក៏បបួលគ្នារត់គេងទៅធ្វើការនៅទីក្រុង ហើយសុភាក់មិនដាក់អវត្តមានដូចសព្វដង រហូតដល់ថ្ងៃស្អែកក៏មិនដាក់ដែរ។ អាណាព្យាបាលធារី និងសុវណ្ណបានទៅដល់សាលាដើម្បីសួរពីព័ត៌មានពីកូន ព្រោះយល់ថាមករៀនតែមិនឃើញត្រឡប់ទៅផ្ទះកាលពីល្ងាច ...

a) ពេលឃើញមិត្តមានអាសន្នឬមានទុក្ខគេមិនបោះបង់ចោលមិត្តឡើយ b) ជាមិត្តដែលមិនមើលបំណាំគ្នានៅពេលមិត្តជួបការលំបាកតែងជួយដោះស្រាយ c) សម្តែងសេចក្តីស្មោះត្រង់ចំពោះមិត្ត គ្រប់កាល:ទេស: d) ជាមិត្តយល់ចិត្តគ្នា មានចិត្តយោគយល់អធ្យាស្រ័យ

a) មិត្តភាពកាន់តែស្និតស្នាល គង់វង្សយូរអង្វែង ហើយនាំឱ្យមានការរីកចម្រើនទាំងបុគ្គលិកលក្ខណ:ទាំងផលប្រយោជន៍ផ្សេងៗទៀត b) មិត្តភាពកាន់តែយូរអង្វែងនិងរឹងមាំប្រកបដោយជោគជ័យ c) មិត្តភាពកាន់តែរឹងមាំនិងការសហការកាន់តែមានប្រសិទ្ធភាព d) មិត្តភាពកាន់តែរឹងមាំហើយនាំឱ្យមានការរីកចម្រើនទាំងបុគ្គលិកលក្ខណ:ទាំងផលប្រយោជន៍ផ្សេងៗទៀត

ពាក្យស្លោកដែលទាក់ទងនឹងការបង្កើតមិត្តភាពល្អ៖ ពាក្យស្លោកមួយឃ្លាបានពោលថាកាសាមគ្គីគឺរស់បែកបាក់សាមគ្គីគីស្លាប់” “ចងមិត្តជា ជាងចងសត្រូវ” មានន័យថា យើងត្រូវចងមិត្តឱ្យបានច្រើន ជាជាងយើងយកធ្វើជាសត្រូវ។

ពិតមែនតែព្រះពុទ្ធបានចូលព្រះនិព្វានហើយក៍ដោយ ក៍ព្រះធម៌របស់ព្រះអង្គដែលសម្រាប់អប់រំទូន្មានដល់សត្វលោកនោះនៅតែមានឥទ្ធិពលរហូតដល់សព្វថ្ងៃ។ តើការអប់រំនោះមានលក្ខណៈយ៉ាងដូចម្ដេចខ្លះ ? ចូរពន្យល់។

ក្នុងសង្គមមួយមានរូបភាពកើតឡើងច្រើនសណ្ឋាន ច្រើនទម្រង់ ណាស់ក្នុងពេលវេលាមួយជាក់លាក់។ • តើមូលដ្ឋានក្នុងការប្រើប្រាស់គំនិតយល់ឃើញរបស់អ្នក សម្រាប់បានការសន្និដ្ឋានភ្លាមៗត្រូវផ្អែកលើកត្តាអ្វីខ្លះ? • តើការសន្និដ្ឋានដែលអ្នកអាចទទួលបានសម្រាប់គំនិតយល់ឃើញរបស់អ្នកកើតមានឡើងនៅពេលណា?

គន្លឹះសំខាន់ៗក្នុងរក្សាចំណងមិត្តភាពយើងត្រូវ៖

ចម្លើយ៖ កត្តាក្នុងការរក្សាចំណងមិត្តភាពយើងត្រូវ៖ ១. ការគោរពគ្នា : ការគោរពចំពោះគ្នាទៅវិញទៅមក ផ្តល់កិត្តិយស ទទួលស្គាល់លក្ខណៈដោយឡែករបស់ បុគ្គលម្នាក់ៗ មិនរំលោភបំពាន មិនកេងប្រវញ្ចចំពោះមិត្តជាការរក្សាចំណងមិត្តភាពបានយូរអង្វែង។ …

ក.អំពើហិង្សាក្នុងគ្រួសារ ខ.ការជួយគ្នាក្នុងគ្រួសារ គ.ការមិនចូលរួមក្នុងគ្រួសារ ឃ.កង្វះការថែទាំក្នុងគ្រួសារ

a) យើងត្រូវយកចិត្តទុកដាក់ចំពោះគ្នាទៅវិញទៅមក ស្មោះត្រង់មើលថែរក្សាគ្នាជួយគ្នាក្នុងគ្រាមានអាសន្ន b) យើងត្រូវផ្ដល់ទំនុកចិត្តឲ្យគ្នារក្សាមិត្តភាពនោះឲ្យមានភាពរឹងមាំ ស្ថិតស្ថេរយូរអង្វែង c) យើងត្រូវថែរក្សាមិត្តភាពនោះកុំឱ្យបាត់បង់ទៅវិញហើយយើងត្រូវធ្វើឱ្យមិត្តភាពនោះមានភាពរឹងមាំនិងស្ថិតស្ថេរយូរអង្វែង d) យើងត្រូវធ្វើចិត្តរីករាយនិងរក្សាមិត្តភាពកុំឲ្យបាត់បងទៅវិញ ហើយចូលរួមសហការគ្នាដោយចិត្តស្រឡាញ់