General Knowledge

យុត្តិធម៌ គឺជាពាក្យសក្តិសិទ្ធិ ដោយសារតែពាក្យនេះឯងធ្វើឲ្យមនុស្សហ៊ានស្លាប់ ហ៊ានងើបឡើងតស៊ូដើម្បីទាមទារយុត្តិធម៌ក្នុងការកាត់សេចក្តីយុត្តិធម៌ក្នុងការបែងចែក យុត្តិធម៌ក្នុងការប្រើប្រាស់ និងយុត្តិធម៌ក្នុងការរស់នៅជាដើម។

បានលេចឡើងរបបសាធារណរដ្ឋមខ្មែរ ព្រោះ ៖ • សង្គ្រាមត្រជាក់ មនោគមន៍វិជ្ជាទាំងពីរ គឺសេរី និងកុំមុយនីសអូសទាញកម្ពុជាឪ្យធា្លក់ក្នុងសង្រ្គាម • វិបត្តិសង្គម អំពើពុករលួយ បក្សពួកនិយម ល្បែងស៊ីសង … • វិបត្តិសេដ្ឋកិច្ច ដួលរលំរោងចក្រ សហគ្រាសរដ្ឋបណ្ដាលមកពីអំពើរលួយ បក្សពួលស៊ីសង • វិបត្តិនយោបាយ នយោបាយអព្យាក្រឹត្យមិនចំទិសបណ្ដាលមកពីមនោគមន៍វិជ្ជាទាំងពីរ និងអ្នកនាំខ្មែរលោភលន់អំណាច • វត្តតមានជនជាតិបរទេស ពួកយយួនយៀកមិញ យៀកុង បានចូលមករស់នៅកម្ពុជាកាន់តែច្រើនជាពិសេសយួនមកនៅគ្រប់ខេត្ត ទើបលន់ នល់ ...

នៅក្នុងរាជព្រះបាទអង្គឌួង ទ្រង់បានសម្រេចបំណងក្នុងការរើបម្រះចេញពីការជ្រៀតជ្រែករបស់់យួននិងសៀមទេ ព្រោះនៅពេលដែលព្រះអង្គឌួងបានឱ្យរាជទូតខ្មែរទៅទាក់ទងនឹងកុងស៊ុលបារាំងនៅសិង្ហបុរីត្រូវពួកសៀមដឹងព័ត៌មាននេះ និងគំរាមព្រះអង្គ ។ ដូចនេះការចុះសន្ធិសញ្ញាសម្ព័ន្ធភាពបារាំង ខ្មែរត្រូវផ្អាក់ ។ ម៉្យាងទៀតនៅថ្ងៃទី ១៩ ខែតុលា ឆ្នាំ ១៨៦០ ព្រះបាទអង្គឌួងក៏ចូលទិវង្គត ។

ក.សកលភាវូបនីយកម្ម គឺជាដំណើរមួយដែលសេដ្ឋកិច្ចសង្គម និងវប្បធម៌តំបន់ និងពីភពលោកបានរលាយចូលគ្នាតាមរយៈបណ្តាញទំនាក់ទំនង និងពាណិជ្ជកម្ម។ វាក្យស័ព្ទនេះជួនកាលគេប្រើសំដៅយកសកលភាវូបនីយកម្ម សេដ្ឋកិច្ចដែលមានន័យថាការបញ្ចូលសេដ្ឋកិច្ចជាតិទៅក្នុងសេដ្ឋកិច្ចអន្តរជាតិ តាមរយៈពាណិជ្ជកម្ម ការវិនិយោគផ្ទាល់ពីបរទេស ការហូរចូលនូវមូលធនអន្តោប្រវេសន៍ និងការរាលដាលនៃបច្ចេកវិទ្យា។ ខ.តួនាទីនៃសកលភាវូបនីយកម្ម៖ • បង្កើតទំនាក់ទំនងនឹងភាពពឹងពាក់គ្នាទៅវិញទៅមកដោយផ្អែកលើសេដ្ឋកិច្ចនៃពិភពលោកទាំងមូល។ • ធ្វើឱ្យមានបំលាស់ប្តូរនៅក្នុងលក្ខណៈឆ្ពោះទៅរកភាពប្រសើរ • ព្រួយបារម្មណ៍ខាងវិបត្តិហិរញ្ញវត្ថុ • ព្រួយបារម្មណ៍និងការបាត់បង់ការងារ។

លោកស្រី ម៉ាការរេត ថាត់ឆឺ ជាបឆ្នោតជានាយករដ្ឋមន្ដ្រីអង់គ្លេសពីឆ្នាំ ១៩៧៩ ។ គាត់បានដោះស្រាយបញ្ហាមួយចំនួនដូច ៖ • ការយកជ័យដោះស្រាយបញ្ហា មួយចំនួនដូចជា • កាត់បន្ថយជម្លោះផ្ទុយក្នុង (បន្ថយការជំទាស់ពីគណបក្សប្រឆាំង) • ការធ្វើឪ្យមានការខងប្រេងពីប្រទេសអារ៉ាប • កាត់បន្ថយអតុផរណា …។

មូលហេតុបានកើតមានវិបត្តិនយោបាយនៅក្នុងប្រទេសថៃពីឆ្នាំ ២០០៦-២០១០ គឺ • នៅឆ្នាំ ២០០៦ នាយករដ្ឋមន្ត្រីថៃ តាក់ស៊ីន ស៊ីណាវ៉ាត្រា ត្រូវបានគេចោទប្រកាន់ពីបទអំពើពុករលួយជាមួយប្រទេសជិតខាងដូចជា កម្ពុជាមីយ៉ាន់ម៉ា សិង្ហបុរី.. • បញ្ហាទាំងអស់នេះ និងពាក្យបណ្តឹងផ្សេងៗទៀតបានដាក់ជូនរដ្ឋសភាព្រះមហាក្សត្រនិងការរិះគន់របស់ឩត្តមសេនីយ៍៍សុនធីប៊ុនយ៉ារ៉ាត់គ្លីន • នៅថ្ងៃទី១៩ ខែសីហា ឆ្នាំ ២០០៦ លោកឩត្តមសេនីយ៍សុនធី ប៊ុនយ៉ារ៉ាត់គ្លីន បានដឹកនាំរដ្ឋប្រហារយោធាមួយគ្មានការបង្ហូរឈាម ទម្លាក់លោកតាក់ស៊ីនពីនាយករដ្ឋមន្ត្រី និងនិរទេសខ្លួនលោកទៅបរទេស ។

ក្រោយសង្រ្គាមលោកលើកទី ២ តើប្រទេសឆេកូស្លូវ៉ាគីគឺប្រកាន់នយោបាយបែបកុំមុយនីស ។

ប្រភពនៃទំនាស់នៅក្នុងតំបន់មជ្ឈិមបូព៌ាលេចចេញមកពីបញ្ហាមួយចំនួនដូចជា ៖ • បញ្ហាចម្រុះជាតិសាសន៍ • បញ្ហាប្រកាន់សាសនានិកាយផ្សេងៗគ្នា • បញ្ហារ៉ែប្រេងកាត • បញ្ហាព្រំដែន • បញ្ហាទំនាស់បង្កឡើងដោយប្រទេសមហាអំណាច… ។

បញ្ញវន្តរូស៊ី គឺក្រុមអ្នកបប្រកបវិជ្ជាជីវៈសេរី មានសាស្រ្តាចារ្យ គ្រូពេទ្យ មេធាវីជាដើម ។ វណ្ណៈថ្មីនេះជាបញ្ញវន្តដែលលេចចេញមកពីប្រភពរាស្រ្តសាមញ្ញពេញចិត្តនឹងវប្បធម៌ជាតិខុសពីអភិជនរូស៊ីដែលនិយមតែវប្បធម៌បរទេស (បារាំង) ។ បញ្ញវន្តប្រភពពីរាស្រ្តត្រូវការសិទ្ធិសេរីភាព ស្រឡាញ់លទ្ធិប្រជាធិបតេយ្យនិងពេញចិត្តនឹងបដិវត្តន៍ ។

បានជាវិស័យកសិកម្មអាមេរិកចាប់ផ្តើមធ្លាក់ចុះតាំងពីឆ្នាំ ១៩២៥ មុនវិស័យឩស្សាហកម្ម ពីព្រោះ កសិករអាមេរិកពុំអាចលក់ផលិតផលរបស់ខ្លួនបាន ទីផ្សារនៅអឺរ៉ុបត្រូវបិទទ្វារមួយភាគធំ ហើយតម្លៃចុះថោកបំផុត ។