General Knowledge

លោកលន់ នល់អាចដោះស្រាយបញ្ហានៅជនបទមិនបានទេ ព្រោះ៖ • ផ្លូវទៅជនបទត្រូវផ្គាច់ដោយពួកកុម្មុនីស្ដអស់រលីង • នៅក្នុងជួររដ្ឋាភិបាល លន់ នល់ ពោរពេញដោយអំពើពុករលួយ។

ដើម្បីអូសទាញប្រជាជនខ្មែរឪ្យគាំទ្រខ្លួន ពួកខ្មែរក្រហមបានធ្វើសកម្មភាពដូចជា៖ • ប្រមូលប្រជាជនឪ្យចូលរួមចលនាតស៊ូ • ផ្សព្វផ្សាយមនោគមន៍វិជ្ជាដល់ពួកនិស្សិតនៅតាមទីក្រុង • ប្រឆាំងជាមួយពួកមូលធននិយមដែលពុករលួយ • ថានឹងធ្វើឪ្យប្រជាជនមានភាពស្មើគ្នា គ្មានការកេងប្រវ័ញ • ប្រើប្រាស់ប្រជាប្រិយភាពរបស់សម្ដេច នរោត្តម សីហនុ។

សង្រ្គាមស៊ីវិលពីឆ្នាំ១៩៧០-១៩៧៥ មានផលវិបាកដូចម្ដេចខ្លះមកលើប្រទេសកម្ពុជាដូចជា៖ • ប្រជាជនបានភៀសខ្លួនមករស់នៅទីក្រុងភ្នំពេញ និងទីប្រជុំជននានា • កំណើនប្រជាជនឆាប់រហ័សធ្វើឪ្យទីក្រុងភ្នំពេញមានភាពច្របូកច្របល់អំពើចោរកម្មភាពអនាធិបតេយ្យ អំពើហិង្សា ការអត់ឃ្លាន ជំងឺ • ការឡើងថ្លៃ តម្លៃទំនិញ និងកង្វះគ្រឿងឧបករណ៍បរិភោគ • ប្រជាជនជាង១លាននាក់បានស្លាប់ • ផ្លូវថ្នល់ និងស្ពានពី៧០-៨០%ត្រូវបានបំ់ផ្លាញ • វាលស្រែចំការក្លាយជាចំការមីន និងរណ្ដៅគ្រាប់បែក • រោងចក្រឧស្សាហកម្ម៧៥% ត្រូវបានបំផ្លិចបំផ្លាញ • ចំការកៅស៊ូត្រូវខូចខាត • បំផ្លាញហេដ្ឋារចនាសម្ព័ន្ធ សេដ្ឋកិច្ច សង្គម ថែមទាំងបំផ្លាញឬសគល់ប្រព័ន្ធអប់រំដូចជាសាលារៀនសាលារៀន គ្រឹះស្ថានសិក្សា វត្តអារាម ...

បានជារបបសាធារណរដ្ឋខ្មែររដួលរលំ ពីព្រោះ ៖ • របបនេះពោរពេញដោយអំពើពុករលួយ បក្សពួកនិយម • ប្រជាជនអស់ជំនឿលើអ្នកដឹកនាំភិបាលដោយភាពអសកម្មរបស់លោកលន់ នល់ • នយោបាយចង់បញ្ចប់សង្រ្គាមនៅឥណ្ឌូចិនរបស់សហរដ្ឋអាមេរិក • ការបញ្ចប់ជំនួយរបស់សហរដ្ឋអាមេរិក ដោយពួកខ្មែរក្រហមបានឡោមព័ទ្ធទីក្រុងភ្នំពេញពិសេសផ្លូវខ្មែរក្រហមវាយរលំរបបសាធារណរដ្ឋខ្មែរនៅថ្ងៃ ១៧ មេសា១៩៧៥។

បានជាកងអាកាសចរណ៍បេ៥២របស់អាមេរិកទម្លាក់គ្រាប់បែកមកលើតំបន់ស្រែចម្ការក្នុងប្រទេសកម្ពុជាដោយសារសហរដ្ឋអាមេរិកខ្លាចប្រទេសកម្ពុជាធ្លាក់ក្នុងរបបកុម្មុនីស្ដ និងទីជម្រកសម្រាប់កងទ័ពវៀតកុងវាយប្រហារប្រទេសវៀតណាមខាងត្យូងដែលធ្វើឪ្យកងទ័ពសហរដ្ឋអាមេរិកមិនអាចខ្លួនពីវៀតណាមបាន។ ការទម្លាក់គ្រាប់បែកនេះ នាំឪ្យមានផលវិបាកដូចជា៖ • ធ្វើឪ្យប្រជាជនមិនអាចរស់នៅបានក៏នាំគ្នាភៀសខ្លួនមករស់នៅទីក្រុង • អ្នកស្រែចំការឃ្លានឆ្ងាយពីស្រុកភូមិ បាត់បង់មុខរបរ ការអារ ព្រាត់ប្រាស់គ្រួសារ • បន្សស់ទុកស្រ្ដីមេម៉ាយ ក្នុងកំព្រា អ្នកជំងឺ របួស ពិការ • ខូចខាតផ្ទះសំបែង ផលដំណាំ ស្រែចំការក្លាយរណ្ដៅគ្រាប់មិនអាចបង្កបង្កើនផលបាន • ពន្យាពេលមិនឪ្យពួកខ្មែរក្រហមដណ្ដើមកាន់កាប់ទីក្រុងភ្នំពេញដោយឆាប់រហ័ស • អតិរណាប្រាក់រៀលចេះបន្ដ ឯតម្លៃទំនិញចេះតែបន្ដ ឯតម្លៃទំនិញចេះតែឡើងថ្លៃហួសកម្រិត • សេដ្ឋកិច្ចនៅទ្រីងគ្មានសកម្មភាព។

ព្រោះរដ្ឋប្រហារនេះបានប្រព្រឹត្តឡើងក្នុងសភាពស្ងប់ស្ងាត់ជាទីបំផុត។ គេរក្សាទុករដ្ឋសភាធ្វើជាឧបរកណ៍ពង្រីងអំណាច ដោយគេបានកោះប្រជុំអនុម័តបោះឆ្នោតគាំទ្រ ៨៦សំឡេងក្នុងចំណោម ៨៩សំឡេងដកសេចក្តីទុកចិត្ត និងដកសម្ដេច នរោត្តម សីហនុ ចេញពីតំណែង។

មុនព្រឹត្តិការណ៍ថ្ងៃទី១៨ មីនា ១៩៧០ ប្រទេសកម្ពុជាមានស្ថានភាពសេដ្ឋកិច្ចដូចជា៖ បញ្ហាពាណិជ្ជកម្ម • មានពាណិជ្ជកម្មលួចលាក់ជាមួយពួកកុម្មុនីស្ដនៅវៀតណាម • កម្លាំងស្រូវរបស់ប្រទេសខ្មែរជាមួយភាគបួនត្រូវបានគេរត់ពន្ធលក់ឪ្យកម្លាំងកុម្មុនីស្ដយួនដោយផ្ដល់តម្លៃខ្ពស់ជាងរដ្ឋាភិបាលខ្មែរ • រដ្ឋបាត់បង់ប្រាក់ចំណូលពន្ធលើការនាំចេញ។ បញ្ហាឧស្សាហកម្ម • ការគ្រប់គ្រងឧស្សាហកម្មរដ្ឋមិនបានល្អ និងការចំណាយខ្វះតុល្យការ។ បញ្ហាកសិកម្ម • ជួយវិបត្តិនរះព្រោះប្រព័ន្ធធារាសាស្រ្ដខ្វះប្រសិទ្ធិភាពនាំឪ្យទិន្នផលកសិកម្មទាប។ ដើម្បីគ្រួសារស្ដារស្ថានភាពនេះសម្ដេចនរោត្តម សីហនុ បានផ្ដល់អំណាចឪ្យទៅលោក លន់ នល់និងអ្នកអង្ម្ចាស់ ស៊ីសុវត្ថិ សិរីមតៈកាន់តែច្រើនឡើងៗ។ ដោយព្រះអង្គសង្ឈឹមថាសេដ្ឋកិច្ចរបស់ប្រទេសជាតិនិងមានការផ្លាស់ប្ដូរ។

លោកសកប៉ុមពីឌូបានកាន់តំណែងជាប្រធានាធិបតីបារាំងពីឆ្នាំ១៩៦៧ ដល់ ១៩៧៤។ នៅក្នុងអាណត្តិលោក សមប៉ុមពីឌូ មានបញ្ហាកើតឡើងចលនាទាមទារសិទ្ធិមួយចំនួន ដូចជា៖ • ចលនាស្រ្ដីទាមទារសិទ្ធិពន្យាកំណើត និងលែងលះ • វិបត្តិថាមពលនឹងនាំមកនូវភាពមិននឹងដូរនៃជញ្ជីងពាណិជ្ជកម្ម។

លោកសកប៉ុមពីឌូបានកាន់តំណែងជាប្រធានាធិបតីបារាំងពីឆ្នាំ១៩៦៧ ដល់ ១៩៧៤។

នៅពេលចាប់ផ្ដើមសម័យសាធារណរដ្ឋទី៥ បារាំងបានអនុវត្តផែនការសេដ្ឋកិច្ច ដូចជា៖ • ធ្វើឪ្យប្រាក់ហ្រ្វង់មានលំនឹង • រំសាយឧស្សាហកម្មតូចៗ បង្កើតឧស្សាកម្មធំ ខ្នាតធំ ខ្នាតអន្តរជាតិដើម្បីប្រកួតប្រជែងជាមួយសហរដ្ឋអាមេរិច • ស្រាវជ្រាវវិស័យថាមពលបរមាណូការសិក្សាទីអវកាស • ស្ថាបនាយន្ដហោះយក្សរួមគ្នាជាមួយនឹងអង់គ្លេស។