General Knowledge

មូលហេតុដែលផ្ទុះសង្រ្គាមនៅឧបទ្ធីបកូរ៉េដោយសារ៖ • ការពង្រីកឥទ្ធិពលកុំមុយនីសរបស់កូរ៉េខាងជើងនៅសម័យសង្រ្គាមត្រជាក់ • អ្នកដឹកនាំមានមនោគមវិជ្ជាខុសគ្នា (កុំមុយនីស និង សេរី) • ការលើកទ័ពកូរ៉េខាងជើងទៅវាយលុកកូរ៉េខាងត្បូង ដំណោះស្រាយដើម្បីបញ្ចាប់សង្រ្គាម៖ • អន្ដរាកមន៍របស់កងទ័ពសហរដ្ឋអាមេរិក • អន្ដរាគមន៍របស់កងទ័ពអង្កការសហប្រជាជាតិ • ដោយបានព្រមព្រៀមសន្ដិភាពបានមុន ផ្ដល់ផលវិបាក៖ • ចែកប្រទេសកូរ៉េជាពីរតាមខ្សែស្រប៣៨(រយៈទទឹងខាងជើង) • ស្លាប់មនុស្ស២.៥លាននាក់ (ចិន៩ សែន អាមេរិក៣សែននាក់) • ខូចខាតទ្រព្យសម្បតិ្ដនិងហេដ្ឋារចនាសម្ព័ន្ធ។

សិទ្ធិមនុស្ស គឺជាអំណាចខាងសីលធម៌ និងជាអំណាចដែលមិនត្រូវគេរំលោភបានក្នុងការកាន់កាប់ ការធ្វើ ឬការទាមទារអ្វីមួយពីអ្នកណាម្នាក់ ។ បានជានាំទៅដល់ការប្រកាសសិទ្ធិមនុស្ស ដោយសារមានភាពមហន្តរាយដ៏គួរឱ្យតក់ស្លុត ដែលបង្កឡើងដោយសង្រ្គាមលោកលើកទី២ មកលើមនុស្សជាតិ និងសង្គមមនុស្សមានទំហំធំក្រៃពេក ។ ភាពខ្លោចផ្សារហួសប្រមាណ ដែលកើតឡើងពីមហន្តរាយនេះ បានជំរុញទឹកចិត្តស្រលាញ់មនុស្សជាតិ និងសន្តិភាពនាពេលនោះមានការតស៊ូមោះមុត ស្វិតស្វាញក្នុងការតាក់តែងនូវឯកសារសិទ្ធិមនុស្សនេះឡើង សម្ពៅទុកជាវិធានការទប់ស្កាត់សង្រ្គាមលោកនាពេលខាងក្រោយៗទៀត ។ ក្នុងន័យនេះហើយ សេចក្តីថ្លែងការណ៍ជាសកលលស្តីអំពីសិទ្ធិមនុស្សនេះ ត្រូវបានរៀបចំឡើងជាឩបករណ៍មួយ ដើម្បីប្រឆាំងនឹងអំពើសង្កត់សង្កិនគ្រប់រូបភាព លុបបំបាត់ចោលនូវមូលហេតុ “ឫសគល់ចម្បងងៗដែលបង្កហេតុ ...

• ឫស្សី ជាប្រភេទរុក្ខជាតិបន្តពូជដោយពន្លកថ្មី គឺទំពាំងមិនមែនដោយសារការបណ្តុះគ្រាប់ដូចចរុក្ខជាតិដទៃមួយចំនួនធំឡើយ ។ ពន្លកថ្មីឬត្រពាំង ដែលដុះចេញពីគល់ឫស្សីនោះនឹងត្រូវជំនួសឫស្សីវិញក្រោយពីវាលូតលាស់ពេញលេញរួចហើយ ។ ទំពាំងអាចលូតលាស់បានហើយអាចនឹងក្លាយជាអ្នកស្នងឫស្សីបានលុះត្រាតែមានឫស្សីស្រ ករមុនការពារពីការបោរកបក់នៃខ្យល់ ពោលគឺ ទំពាំងគង់វង្ស ឬមិនគង់វង្សអាស្រ័យលើការការពាររបស់ឫស្សី ។ • កុមារ គឺជាមនុស្សទើបតែបង្កើតថ្មី ឋិតក្នុងវ័យងាយរងគ្រោះមានលក្ខណៈផុយស្រួយដែលចាំបាច់ត្រូវមានការការពារការថែទាំពីរមនុស្សធំមនុស្សចាស់ ។ ក្រោយពីមានកំណើតកុមារមានការលូតលាស់ទាំងកាយសម្បទា បញ្ញាសម្បទា ចិត្តសម្បទា សីលសសម្បទាក្រោមការថែទាំការផ្គត់ផ្គង់ការការពាររបស់មនុស្សធំហើយដែលនឹងត្រូវស្នងមនុស្សធំវិញនៅពេលអនាគត ។ • កុមារត្រូវបានប្រៀបធៀបទៅនឹងត្រពាំង ដែលនឹងត្រូវស្នងឫស្សីព្រោះកុមារ នឹងត្រូវស្នងមនុស្សចាស់ស្រករមុន ...

បានជាកម្លាំងទ័ពអន្ដរជាតិតែងតែជួបនឹកភាពស្មុគស្មាញនៅក្នុងការធ្វើសកម្មភាពមនុស្សធម៌ ឬ រារាំងសង្រ្គាមស៊ីវិលនៅក្នុងប្រទេសណាមួយលើសកលលោកព្រោះ ៖ • ទាក់ទងនឹងការប្រើប្រាស់កម្លាំងទ័ពច្បាប់និងសិទ្ធិក្នុងការប្រើប្រាស់កម្លាំងទ័ពដើម្បីដោះស្រាយទំនាស់់នៅក្នុងប្រទេស ឬ តំបន់ណាមួយ • ត្រូវមានការយល់ព្រម និងសហប្រតិបត្តិការពីភាគីជម្លោះនៅក្នុងប្រទេសធ្វើសកម្មភាពមនុស្សធម៌បាន • ការមិនសហប្រតិបត្តិការរបសើរដ្ឋភិបាលជាមួយអង្គលារមនុស្សធម៌នានាលើពិភពលោក • ការគាបសង្កត់ទៅលើប្រជាជន ដោយមិនបានផ្ដល់ព័ត៌មានដល់សមាគមន៍អន្ដរជាតិ ។

ព្រះសម្មាសម្ពុទ្ធបានសម្តែង ពីការប្រើប្រាស់ទ្រព្យសម្បត្តិដែលរកបានហើយដូចតទៅ ៖ • ចិញ្ចឹមខ្លួនមាតាបិតា បុត្រ ភរិយា និងជនដែលរស់នៅក្រោមអាណាព្យាបាលទាំងឡាយបាននូវសុខសប្បាយ • ជួយបម្រុងមិត្តភក្តិ និងអ្នករួមការងារឲ្យនៅសុខជា • ទុកសន្សំដើម្បីការពារ បង្ការពេលមានភ័យអន្តរាយ • ធ្វើពលី៥យ៉ាងដូចជា : សង្គ្រោះញាតិ សាច់សាលោហិត ទទួលភ្ញៀវ ធ្វើបុណ្យឧទ្ទិសកុសលដល់អ្នកដែលស្លាប់ទៅហើយ បង់ពន្ធភាស៊ី អាករតាមដែលរដ្ឋបានចែងបញ្ញតិ្តទុក សក្ការៈបម្រុងឬធ្វើបុណ្យ ឧទ្ទិសរបស់ឬវត្ថុសក្កិសិទ្ធិដែលគួរគោរពបបូជាតាមទំនៀមទំម្លាប់ ជំនឿដែលមានពីដើម ។

ប្រាសាទអង្គរវត្តត្រូវបានសាងសង់នៅក្នុងរដ្ឋកាលនៃព្រះបាទ សូរ្យវរ្ម័នទី២។

បានជាពូកខ្មែរក្រហមជម្លៀសប្រជាជនចេញពីក្រុងភ្នំពេញនិងទីប្រជុំជនបទពីព្រោះដើម្បីកសាងវណ្ណៈកសិករ កម្មករ ពង្រាយកម្លាំងពលកម្ម បំបែកបណ្ដាញទំនាក់ទំនងរបស់ប្រជាជន។ការបង្កើតសហករណ៍ដើម្បីកសាងកុំមុយនីស្ដនិយម ការងារពលកម្ម កសិករនិង កម្មករផ្ទើរួមគ្នាប្រមូលផលរួម ការហូបចុករួម(សមភាពសង្គម) តាមលទ្ធិកុំមុយនីស្ដ ទាក់ទងនិងបញ្វេញស្បៀងមិនអាចផ្ដត់ផ្គងប្រជាជននៅទីប្រជាជន ក៏ដូចជានៅជនបទដែរ សន្ដិសុខ និងការពារជាតិមានលំបាកក្នុងការគ្រប់គ្រងប្រជាជនរាប់លាននាក់ប្រឆាំងនិងបដិវដ្ត(ការបែងចែកប្រជាជនដោយងាយស្រួលក្នុងការគ្រប់គ្រងអ្នកដឹកនាំកុំមុយនីស្ដមានការភ័យខ្លាចចំពោះអសន្ដិសុខផ្ទាល់ខ្លួន។

កិច្ចចរចារក្រុងប៉ារីសថ្ងៃទី២៣ តុលា ១៩៩១ ផ្តល់សារៈសំខាន់ដល់កម្ពុជាដូចជា៖ • បញ្ចប់ជម្លោះរវាងខ្មែរនិងខ្មែរ • នាំមកនូវសន្តិភាពជូនប្រជាជាតិកម្ពុជា • រៀបចំការបោះឆ្នោតជាសកលនៅកម្ពុជា • ការស្តារនិងកសាងប្រទេសកម្ពុជាឡើងវិញ • ធ្វើឲ្យមានអធិបតេយ្យភាព បូរណភាពដែនដីអព្យាក្រឹតភាពនិងភាពជាតិកម្ពុជា ។

ដើម្បីស្ដារសេដ្ឋកិច្ច និងសង្គម រដ្ឋាភិបាលបារាំង បានធ្វើដូចតទៅ ៖ • កសាងហេដ្ឋារចនាសម្ព័ន្ធផ្លូវថ្នល ស្ពាននិងធ្វើឪ្យមានកំណើតខាងផលិតផល ឧស្សាហកម្ម និងកសិកម្មប្រហាក់ប្រហែលមុនឆ្នាំ ១៩៣៨ • ធ្វើជាតូបនីយកម្មរោងចក្រឧស្សាហកម្មធ្យូងថ្ម និងឧស្ម័នរហូតដល់ ធនាគារ ។ • បង្កើតអង្គការសង្រ្គោះសង្គម សម្រាប់ជួយឧបត្ថកម្មដល់អ្នកមានជំងឺគ្រោះថ្នាក់ក្នុងការងារ និងប្រាក់បំណាច់សម្រាប់គ្រួសារ

សង្រ្គាមរវាងបារាំង និងអាល់សេរី បានចាប់ផ្ដើមពីឆ្នាំ១៩៤៥ ដល់ឆ្នាំ១៩៦២ ហើយត្រូវបានបញ្ចប់តាមរយៈសន្ធិសញ្ញា អេវីយ៉ង ។