General Knowledge

បានជាលេចឡើងសម្ព័ន្ធផាពយោធាអ៊ីតាលី អាឡឺម៉ង់ ជប៉ុន ពីព្រោះមហាអំណាចបីដែលផ្តួចផ្តើមគំនិតប្រកួតប្រជែងសព្វាវុធនិងចង់បែងចែកពិភពលោកដោយកម្លាំងបាយ បានរៀបចំគម្រោងរបស់ខ្លួនដោយបង្កើតប្លុកយោធាឈ្លានពាន ។

ព្រឹត្តការណ៍នៅក្នុងរជ្ជកាលព្រះបាទអង្គចន្ទ គឺ • ព្រះអង្គចន្ទជាបុត្រអង្គអេងត្រូវព្រះចៅសៀមលើកឱ្យឡើងសោយរាជ្យនៅបឹងកកនៅព្រះជន្ម ១៥ វស្សា ដោយមានក្សត្រអង្គស្ងួនជាព្រះឩភយោរាជនិងអង្គអិមជាព្រះឩបរាជ • ក្រោយមកមានរឿងវិវាទមយយរវាងអង្គចន្ទនឹងអង្គស្ងួន ទើបអង្គចន្ទហៅទ័ពយួនឱ្យមកបោះទីតាំងនៅកោះចិន ដើម្បីការពារ • ចាប់ពីពេលនោះមកខ្មែរក្លាយខ្លួនជាចំណុះយួន ហើយនាំសួយសារអាករថ្វាយស្តេចយួនចំនួនបីឆ្នាំជាប់គ្នា • ដោយក្លាយក្រែងខ្មែរធ្លាក់ក្នុងអាណានិគមយួនផ្តាច់មមុខសៀមមិនបង្អង់ក៏លើកទ័ពជាបីផ្នែកចូលមកវាយទ័ពខ្មែរយួន ។ លក្ខខណ្ឌនេះតម្រូវឱ្យខ្មែរលើកសួយសារអាករថ្វាយស្តេចទើបសៀមព្រមដកទ័ពចេញពីប្រទេសខ្មែរ • នៅឆ្នាំ ១៨១៤ សៀមលើកទ័ពមកសង្រ្គាប់យកខេត្តម្លូព្រៃ ទន្លេពៅ និងស្ទឹងត្រែង • នៅឆ្នាំ ១៨១៥ បានកេណ្ឌប្រជាជនខ្មែរចំនួន ៥០០០នាក់ឱ្យជីកព្រែកវិញតេឬព្រែកយួន នៅលើទឹកដីខេត្តមាត់ជ្រូក មាន ...

ភាពលូតលាស់នៃសេដ្ឋកិច្ចបានជំរុញឱ្យប្រទេសនេះមានការរីកចម្រើន ដែលនាំមុខគេនៅលើពិភពលោក • សាច់ និងទឹកដោះគឺជាចំណីអាហារដ៏សម្បូរហូរហៀរសម្រាប់ជនជាតិញូសេឡែន ។ ផលិតផលលើសពីតម្រូវការក្នុងស្រុក គេបាននាំចេញជ្រើនជាងគេទៅកាន់ទីផ្សារពិភពលោក ។ • ស្រូវសាលី និងពោតគ្រប់ប្រភេទ • ក្រៅពីសាច់សត្វគេនាំចេញ ទឹកដោះ សាច់ត្រី ក្តារបន្ទះក្រាស ។

បានជាភាគរយនៃប្រជាជនបទនៅអឺរ៉ុបមានចំនួនថថយចុះ ព្រោះដោយសារការរីកចម្រើនកសិកម្មនិងគ្រឿងយន្ដនាំឪ្យមានចំណាកជនបទយ៉ាងច្រើន ។ ចលនានេះមានរួចមកហើយនៅក្នុងរបបចាស់ ។ ចលនាកើនឡើង បន្ទាប់ពីឆ្នាំ ១៨៥០ និងបញ្ចប់ដោយការកម្មករតាមរដូវនិងសិប្បកម្មមកពីជនបទទេ ។ មនុស្សមួយចំនួនចាកចេញពីតំបន់កសិកម្មក្រីក្រ ដើម្បីទៅកាន់ទ្វីបអាមេរិច ឬ ទៅទីក្រុងរបស់ពួកគេ ដែលក្រោយមកពួកគេក្លាយទៅជាកម្មករឧស្សាហកម្ម ។

របរជំនួញ និងទីផ្សានៅសម័យអង្គរ ៖ • នៅក្នុងរាជធានី ទីផ្សារបានបើកលក់ដូរជាររៀងរាល់ព្រឹក ។ ប៉ុន្ដែទីផ្សារសម័យនោះ ពុំទាន់មានសំណង់អាគារទេ គេសង់រោងឬខ្ទម ក្រាកន្ទេលផ្ទាល់ដី រួចតាំងផលិតផលដែលត្រូវលក់ដូរ ។ • នៅតាមជញ្ជាំងប្រាសាទអង្គរធំមានក្បាច់ចម្លាក់ស្ដីពីទស្សនីយភាពនៃការលក់ដូចនៅទីផ្សារ គេឃើញអ្នកលក់អង្គុយក្រោយកន្ទេល ដែលតាំងលក់ដូចជាត្រី ថូ ស្រាលាយផ្សំនិងឆាកកំសាន្ដ ដូចជា ការប្រជល់មាន់ ជល់ជ្រូក …។

នៅសាធារណរដ្ឋទី៥ តើប្រធានាបតីអាចឈរឈ្មោះបាន២អាណត្ដិ ក្នុងមួយអាណត្ដីមានរយៈពេល៧ឆ្នាំ ហើយប្រធានាធិបតីមានសិទ្ធិ ៖ • មានសិទ្ធិរំលាយសភា • មានសិទ្ធិរុះរើសគណៈរដ្ឋមន្រ្ដី • ជាអគ្គមេបញ្ជាការលើកកងទ័ពជាតិ ។ ជាអ្នកជ្រើតាំងនាយករដ្ឋមន្រ្ដី និង មន្រ្ដីផ្សេងៗតាមការស្នើរសុំពីនាយករដ្ឋមន្រ្ដី ។ • មានសិទ្ធិទទួលសារតាំងចុះហត្ថលេខាលើសន្ធិសញ្ញាក្រឹត្យ និងចេញបទបញ្ជាផ្សេងៗ។

នៅឆ្នាំ១៩៤២ កងទ័ពជប៉ុនក៏បានចូលលុកលុយ ពាសពេញទ្ធិបអាស៊ីទាំងមូល ។

បានជាសហរដ្ឋអាមេរិកបានប្រកាសសង្រ្គាមជាមួយអាឡឺម៉ងពីព្រោះនៅថ្ងៃទី០៧ខែធ្នូឆ្នាំ១៩៤១កងទ័ពជើងអាកាសជប៉ុនបានវាយប្រហារលើមូលដ្ឋានសឹកដ៏ធំរបស់សហរដ្ឋអាមេរិកប្រចាំប៉ាស៊ីហ្វីកនៅកំពង់ផែពាលហាប័រនៅរដ្ឋហាវ៉ៃ ។ ពេលនេះសង្រ្គាមលោកលើកទី២បានរីករាលដាលយ៉ាងខ្លាំងនៅតំបន់ប៉ាស៊ីហ្វីករវាងសហរដ្ឋអាមេរិកនិងជប៉ុនហើយក្រោយមកទៀតសហរដ្ឋអាមេរិកក៏បានប្រកាសសង្រ្គាមជាមួយអាឡឺម៉ង់ដែលជាដៃគួរបស់ជប៉ុន ។

ដើម្បីស្ការវិបត្ដិសេដ្ឋកិច្ចឆ្នាំ១៩២៩ លោកប្រធានាធិបតី រ៉ូ សឺវែល បានប្រើយុទ្ធសាស្រ្ដដូចជា ៖ • បង្កើតភ្នាក់ងារកិច្ចការរដ្ឋបាលស៊ីវិល ដើម្បីបង្កើនមុខរបរឲ្យបានច្រើន • បង្កើតភ្នាក់ងារកិច្ចការសាធារណៈ ដើម្បីជួយកសិករបង្កើនប្រាក់ចំណូល • បង្កើតភ្នាក់ងារមូលនិធិសាជិវកម្ចី ដើម្បីជួយប្រាក់ដល់ប្រជាជន • បង់ការប្រាក់ឲ្យម្ចាស់បំណុលចៀសវាងការបាត់បង់ផ្ទះសម្បែង • បង្កើតភ្នាក់ងារយុវជនដើម្បីជួយដល់យុវជនឲ្យបោះជំរំនៅជនបទ • ដាំដើមឈើនៅវាលទំនាប • ជួយបង្កើតច្បាប់ដើម្បីជួយដល់ធនាគារឲ្យបើកទ្ធារឡើងវិញដោយឲ្យប្រាក់កម្ចីពីរដ្ឋ ។

អាណាចក្រចម្ប៉ាត្រូវវៀតណាមយកបាននៅឆ្នាំ១៦៩៧ ។