General Knowledge

បានជាសហភាពសូវៀត មិនសប្បាយចិត្តនិងការងារធ្វើកំណែទម្រង់ក្រដាស់ប្រាក់ថ្មី ពីព្រោះក្រដាស់ប្រាក់ថ្មីនេះបានធ្វើឲ្យខូចផលប្រយោជន៍សេដ្ឋកិច្ចអាឡឺម៉ង់ខាងកើត។

បានជាអាឡឺម៉ង់បែកបាក់ពីព្រោះ ៖ • ការប្រឈរមុខដាក់គ្នារវាងមហាអំណាចទាំងពីរសហភាពសូវៀតនិងសហរដ្ឋអាមេរិច • សន្និសីទយ៉ាល់ដែលបែងចែកប្រទេសអាឡឺម៉ង់ជា៤តំបន់ត្រួតត្រាដើម្បីប្រទេសនេះមានសិទ្ធិបង្កសង្រ្គាមទៀត • នៅថ្ងៃទី១២ ខែមិថុនា ឆ្នាំ ១៩៤៨។

កត្តាដែលធ្វើឱ្យអាឡឺម៉ង់បង្រួបបង្រួមគ្នាវិញព្រោះ ៖ • សហភាពសូវៀតពុំមានលទ្ធភាពក្នុងការជួយដល់អាឡឺម៉ង់ខាងកើតដោយសារតែវិបត្តិសេដ្ឋកិច្ចដ៏ធ្ងន់ធ្ងរ • ការដួលរលំនៃសហភាពសូវៀត • ប្រជាជនអាឡឺម៉ង់ចង់បានសន្តិភាពសេរីភាព • ប្រទេសមហាអំណាចបានយល់ព្រមដោះលែងប្រទេសអាឡឺម៉ង់ឱ្យមានសេរីភាព។

និយាយពីវិស័យសេដ្ឋកិច្ចនិងសង្គមនៅអាឡឺម៉ង់ខាងលិច ៖ ក. និយាយពីវិស័យសេដ្ឋកិច្ច សេដ្ឋកិច្ចអាឡឺម៉ង់ខាងលិចមានការរីកចំរើនដោយសារប្រទេសនេះមានតំបន់ធ្យូងថ្មដ៏ធំគឺតំបន់ ដែលប្រភពថាមពលសម្រាប់រោងចក្រធំៗមានរោងចក្រស្លដែកជាដើម។ ហើយក៏សំបូរទៅដោយហត្ថករដោយមានប្រាក់កំរៃថោកៗចាប់ពីឆ្នាំ១៩៥១ គេបានពង្រីកតំបន់ឧស្សាហកម្មធំៗជាច្រើននៅទូទាំងប្រទេសដើម្បីឆ្លើយតបនិងតម្រូវការទីផ្សារ។ ឧស្សាហកម្មដ៏ល្បីនាំមុខគេនៅទ្វីបអឺរ៉ុបរបស់អាឡឺម៉ង់គឺ ៖ • រោងចក្រគ្រឿងអគ្គីសនី • រោងចក្រគីមី • រោងចក្រស្លដែកនិងរោងចក្រផលិតគ្រឿងម៉ាស៊ីនធំ។ អាឡឺម៉ង់គឺជាប្រទេសនាំមុខគេខាងផ្នែកផលិតកសិកម្មផលដែរដូចជាស្គរទឹកដោះសាច់នឹងទទួលបានចំណាត់ថ្នាក់លេខ២ សម្រាប់ការនាំចេញផ្លែឈើនិងដំឡូងបារាំង។ ចំពោះវិស័យពាណិជ្ជកម្មក្រៅប្រទេសអាឡឺម៉ង់បាននាំចេញមុខគេទ្វីបអឺរ៉ុបខាងផ្នែក ផលិតផលគីមី ម៉ាស៊ីន និងរថយន្ត ចំណាត់ថ្នាក់លេតផលគីមី ម៉ាស៊ីន និងរថយន្ត ចំណាត់ថ្នាក់លេខ៣ លើពិភពលោកបន្ទាប់ពីជប៉ុននិងអាមេរិក។ បើគិតជាការទូទាត់ជញ្ញីងពាណិជ្ជកម្មអាឡឺម៉ង់បានចំណេញប្រាក់ច្រើនដោយការនាំចេញច្រើនជាងនាំចូល។

ស្ថានភាពភូមិសាស្ត្រប្រទេសអ៊ីតាលី ប្រទេសអ៊ីតាលីស្ថិតនៅអឺរ៉ុបបែកខាងត្បូងមានផ្ទៃក្រលា ៣០១ ៣៣០ គីឡូម៉ែត្រការេ មានប្រជាជន៥៨លាន់នាក់ (ឆ្នាំ២០០៦) ។ ប្រទេសអ៊ីតាលីលាតសន្ធឹងពីជើងទៅត្បូងសំបូរដោយខ្ពង់រាបនិងវាលទំនាបចំនួននៃផ្ទៃប្រទេស។ អ៊ីតាលីមានកោះពីរសំខាន់គឺកោះស៊ីស៊ីលនិងសាជែងស្ថិតនៅក្នុងលំហសមុទ្រមេឌីទែរ៉ានេ។

សាធារណរដ្ឋអ៊ីតាលីកើតឡើងនៅឆ្នាំ១៩៤៦។ មានរចនាសម្ព័ន្ធដូចជា ៖ • ប្រធានាធិបតី ៖ ត្រូវបោះឆ្នោតជ្រើសរើសតាំងដោយព្រឹទ្ធសភានិងសភាតំណាងរាស្រ្តមានអាណត្តិ៧ឆ្នាំ។ ប្រធានាធិបតីមានតួនាទីជាអ្នកតែងតាំងនាយករដ្ឋមន្ត្រីនិងមានសិទ្ធិរំលាយសភាហើយរៀបចំឱ្យមានការសារជាថ្មី។ សិទ្ធិពិសេសមួយទៀតគឺប្រធានាធិតីជាមេបញ្ជការជាន់ខ្ពស់នៃកងទ័ពព្រមទាំងមានសិទ្ធិប្រកាសសង្គ្រាមទៀតផង។ • នាយករដ្ឋមន្ត្រី ៖ ជាមន្ត្រីសំខាន់ក្នុងរដ្ឋាភិបាល។ នាយករដ្ឋមន្ត្រីត្រូវបានតែងតាំងដោយប្រធានាធិតីតាមរយៈការបោះឆ្នោតទុកចិត្តពីសភា។ ចំណែកឯគណរដ្ឋមន្ត្រីត្រូវជ្រើសតាំងដោយនាយករដ្ឋមន្ត្រីហើយត្រូវតែងតាំងពីប្រធានាធិបតីតាមរយៈការសុំសេក្តីទុកចិត្តពីសភានិងក្រោយការផ្តល់ការទុកចិត្តពីសភានាយករដ្ឋមន្ត្រីនិងគណរដ្ឋមន្ត្រីជារដ្ឋាភិបាលស្របច្បាប់។ • សភា ៖ សភាទាំងពីរគឺព្រឹទ្ធិសភានិងសភាតំណាងរាស្ត្រមានសិទ្ធិក្នុងការអនុម័តច្បាប់។ សភាតំណាងរាស្រ្តមានសមាជិកចំនួន៦៣០រូបព្រឹទ្ធសភាមានសមាជិក៣១៥រូបដោយការបោះឆ្នោតនិង៥ផ្សេងទៀតកាន់តំណែងអស់មួយជីវិតដែលជ្រើសតាំងដោយប្រធានាធិបតីសមាជិកទាំង៥រូបនេះភាគច្រើនជ្រើសតាំងក្នុងចំណោមអតីតប្រធានាធិបតី។ សភានិងព្រឹទ្ធសភាមានអាណត្តិ៥ឆ្នាំ • តុលាការ ៖ ចៅក្រមនៃតុលាការអ៊ីតាលីប្រព្រឹត្តទៅតាមរយៈការតែងតាំង។ តុលាការជាន់ខ្ពស់ហៅថាតុលាការធម្មនុញ្ញមានសមាជិក១៥រូប។ សមាជិក៥រូបតែងតាំងដោយប្រធានាធិបតី៥រូបតែងតាំងដោយសភានិង៥តែងតាំងដោយចៅក្រុមក្រសួងយុត្តិធម៌។

វិបត្តិ អ៊ុលស្ទ័រ ជាវិបត្តិសម្រាប់ប្រទេសអង់ភ្លេស ។ អង់ភ្លេសដោះស្រាយដោយរដ្ឋាភិបាលអង់ភ្លេសបានបើកសេដ្ឋកិច្ចចរចារជាមួយចលនាកង់ទ័ពសាធារណៈរដ្ឋអៀវឡង់ ដើម្បីបញ្ចប់ជំលោះនៅទីក្រុងបែលហ្វាសនៅឆ្នាំ១៩៩៨។ វិបត្តិនេះបានបញ្ចប់ដោយអង់ភ្លេសបានបង្កើតរដ្ឋាភិបាលមួយដែលមានសមាជិកពីនិកាយ។

ប្រទេសបារាំងជាអ្នកឈ្នះ សង្រ្គាមលោកលើកទី២។ ពីព្រោះបារាំងក៏ស្ថិតនៅក្នុងកង់សម្ព័ន្ធអាមេរិចដែរ។

អ្នកដែលរំដោះបារាំងចេញពីហ្វាស៊ីលអាឡឺម៉ង់គឺប្រធានាធិបតីដ៏ហ្គោលដោយមានជំនួយពីសម្ព័ន្ធមិត្តគឺ អង់ភ្លេស និងសហរដ្ឋអាមេរិច។

សាធារណរដ្ឋទី៤ របបសាធារណរដ្ឋទី៤មានរដ្ឋធម្មនុញ្ញបង្កើតនៅឆ្នាំ១៩៤៦ ដែលប្រគល់អំណាចទៅឱ្យសភាជាអ្នកជ្រើសរើសនាយករដ្ឋមន្ត្រីដែលមានអាណត្តិ៥ឆ្នាំនិងត្រួតពិនិត្យជាប្រចាំនូវសកម្មភាពនយោបាយដិយសភាហើយអាចដកហូតតំណែងគ្រប់ពេលវេលាបើសិនជាមានកំហុសឆ្គង។ ដូចនេះរបបនេះគ្រប់គ្រងអំណាចធំធេងដល់សភាក្នុងការកំណត់អំណាចនីតិប្រតិបត្តិចំណែកឯប្រធានាធិបតីក៏ជ្រើសរើសដោយសភាពដែលសម្រាប់អាណត្តិ៧ ឆ្នាំប៉ុន្តែពុំមានអំណាចទូលំទូលាយដូចសហរដ្ឋអាមេរិកដែលផ្តល់អំណាចដល់ប្រធានាធីបតីជាអ្នកចាត់ចែងផ្តាច់មុខនៅលើកិច្ចការទាំងមូលរបស់ប្រទេសជាតិ។ ដ៏ហ្គោលបានចោទសភាសាធារណរដ្ឋទី៤ថាសភាបក្ស។ នៅឆ្នាំ១៩៤៦សភាបានតែងតាំងប្រធានាធិបតី មកពីគណបក្សសង្គមនិយមវាំងសង់អូរីយ៉ូល ដូចនេះសាធារណរដ្ឋទី៤បានបង្កើតឡើង។ រដ្ឋាភិបាលបានខិតខំស្តារសេដ្ឋកិច្ចនិងសង្គមដោយផ្តើមចេញពីការកសាងរចនាសម្ព័ន្ធផ្លូវថ្នូលស្ពាននិងការធ្វើឱ្យមានកំណើនខាងផលិតផលឧស្សាហកម្មនិងកសិកម្មប្រហាក់ប្រហែលមុនឆ្នាំ១៩៣៨។ ប៉ុន្តែកំណើនផលិតផលនេះនៅតែមិនទាន់សមល្មមនិងតម្រូវការក្នុងប្រទេសឡើយ។ ម៉្យាងទៀតរដ្ឋភិបាលបានធ្វើតូបនីយកម្មលើរោងចក្រឧស្សាហកម្មធ្យូងថ្មនិងឧស្ម័នសល់ធានាគារ។ រដ្ឋាភិបាលបានបង្កើតអង្គការសង្រ្គោះសង្គមសម្រាប់ជួយឧបត្ថម្ភដល់អ្នកមានជំងឺមានគ្រោះថ្នាក់ក្នុងការងារនិងប្រាក់ចំណាលទៀតផង។ សាធារណរដ្ឋទី៥ រដ្ឋធម្មនុញ្ញនៃសាធារណរដ្ឋទី៥ ខុសគ្នាពីរដ្ឋធម្មនុញ្ញនៃសាធារណរដ្ឋទីមុនៗដោយរដ្ឋធម្មនុញ្ញនេះប្រគល់អំណាចដ៏ទូលំទូលាយដល់ប្រធានាធិបតី។ ប្រធានាធិបតីជ្រើសតាំងដោយការបោះឆ្នោតមានអាណត្តិ៧ឆ្នាំអាចឈរបាន២អាណត្តិមានសិទ្ធិរំលាយសភារុះរើគណៈរដ្ឋមន្ត្រីជាមេបញ្ជាការកងទ័ពជាតិជាអ្នកជ្រើសតាំងនាយករដ្ឋមន្ត្រីនិងមន្ត្រីផ្សេងៗគ្នា តាមការស្នើសុំរបស់នាយករដ្ឋមន្ត្រី។ កក្រៅពីនេះប្រធានាធិបតីទទួលសារតាំងចុះហត្ថលេខាលើសន្ធិសញ្ញានិងបទបញ្ជាផ្សេងៗ។ ចំណែកឯតួនាទីសភាគឺ ៖ សភាតំណាងរាស្រ្តមានអាណត្តិ៥ឆ្នាំជ្រើសតាំងដោយការបោះឆ្នោតជាសកលមានតួនាទីអនុម័តច្បាប់និងផែនការថវិកាជាតិសម្រាប់ឆ្នាំសារពើពន្ធើនីមួយៗត្រួតពិនិត្យការងាររបស់រដ្ឋាភិបាលមានសិទ្ធរំលាយរដ្ឋាភិបាលដោយអនុលោម តាមសំលេងដាច់ខាត។ ព្រឹទ្ធមានអាណត្តិ៩ឆ្នាំចប់អាណត្តិមិនព្រមគ្នាទេសមាជិកចំនួន ត្រូវប្តូររាល់៣ឆ្នាំម្តងព្រឹទ្ធមានភារកិច្ចចូលរួមតាកតែងនិងអនុម័តព្រមទាំងកញ្ចប់ថវិកាជាតិ។ ...