General Knowledge

នៅសារធារណរដ្ឋទី៥ តើប្រធានាបតីអាចឈរឈ្មោះបាន២អាណត្ដិ ក្នុងមួយអាណត្ដីមានរយៈពេល៧ឆ្នាំ ហើយប្រធានាធិបតីមានសិទ្ធិ៖ • មានសិទ្ធិរំលាយសភា • មានសិទ្ធិរុះរើសគណៈរដ្ឋមន្រ្ដី។ • ជាអគ្គមេបញ្ជាការលើកកងទ័ពជាតិ។ ជាអ្នកជ្រើតាំងនាយករដ្ឋមន្រ្ដី និង មន្រ្ដីផ្សេងៗតាមការស្នើរសុំពីនាយករដ្ឋមន្រ្ដី។ • មានសិទ្ធិទទួលសារតាំងចុះហត្ថលេខាលើសន្ធិសញ្ញាក្រឹត្យ និងចេញបទបញ្ជាផ្សេងៗ។

ប្រជាពលរដ្ឋមានកាតព្វកិច្ច និង ការទទួលខុសត្រូវក្នុងការរស់នៅក្នុងសង្គមដូចជា ៖ កាតព្វកិច្ច និងការទទួលខុសត្រូវចំពោះច្បាប់ចរាចរណ៍ ៖ ប្រជាពលរដ្ឋម្នាក់ៗត្រូវគោរពច្បាប់ចរាចរណ៍ដើម្បីដូចជា ៖ • ការពារសុវត្តិភាពដល់ អ្នកធ្វើចរាចរណ៍គឹភាពសុខសាន្ដជាសាធារណៈ និងរបៀបរៀរយសង្គម • ការពារផលប្រយោជន៍ស្របច្បាប់របស់ខ្លួន • គោរពសិទ្ធិមានកម្មសិទ្ធិរបស់អ្នកដទៃ កាតព្វកិច្ច និងការទទួលខុសត្រូវចំពោះច្បាប់សង្គម ច្បាប់គឺជាបញ្ញត្តិ មានភាពទៀងទាត់ត្រឹមត្រូវកើតឡើងដោយឆន្ទៈ ប្រជាធិបតេយ្យរបស់ប្រជាពលរដ្ឋភាគច្រើនដើម្បី ការពារផលប្រយោជន៍ប្រជាពលរដ្ឋ និងអាជ្ញាធរដែលជាបុត្រធីតារបស់រដ្ឋត្រូវមានកាតព្វកិច្ចប្រតិបត្តិច្បាប់នោះដោយសេចក្ដីពេញចិត្ត ។ ជំពូកទី៣ នៃច្បាប់រដ្ឋធម្មនុញ្ញបានចែងពីសិទ្ឌិនិងករណីកិច្ច្របស់ប្រជាពលរដ្ឋ និងរដ្ឋាភិបាលដេលត្រូវបំពេញជាចាំបាច់ ...

ដើម្បីឱ្យមានវិសមភាពនៅក្នុងសង្គមជាតិរបស់យើងទៅបានលុះត្រា៖ • ផ្តល់សិទ្ធិសេរីភាពគ្រប់បែបយ៉ាងដល់មនុស្សទាំងអស់នៅក្នុងសង្គមឱ្យបានស្មើគ្នា • កាត់បន្ថយគំលាតខ្លាំងរវាងអ្នកមាននិងអ្នកក្រ • ត្រូវចូលរួមក្នុងប្រព័ន្ធតែមួយនៃសិទ្ធិនិងករណីយកិច្ច • ត្រូវបញ្ចេញនិស្ស័យធម្មជាតិរបស់ខ្លួនឱ្យបានស្មើរគ្នា • គោរពសិទ្ធិផ្សេងៗរបស់មនុស្សនៅក្នុងសង្គមឱ្យបានស្មើរគ្នាដោយមិនរើសអើង។

មូលហេតុនៃការបោះបង់ចោលពិធីចូលម្លប់ គឺជាក្រឹត្យក្រមសង្គមខ្មែរតែងតែខិតខំថែរក្សានូវអ្វីដែលសមស្របតាមកាលៈទេសៈនិងចំណង់ចំណូលចិត្តរបស់គេហើយដែលអាចនាំមកនូវសេចក្ដីសុខចម្រើន រុងរឿងអ្វីដែលហួសសម័យមិនបម្រើផលប្រយោជន៍សង្គមទូទៅ គេតែងតែកែលំអ ឬ បោះចោលតែម្ដង ។ យ៉ាងណាមិញការចូលម្លប់របស់ខ្មែរយើងដែលបានបោះបង់ជាស្វ័យប្រវត្តិ នាយុគសម័យយើងនេះក៏ព្រោះតែការចូលលម្លប់នាំឪ្យ ៖ • ខាតកម្លាំងពលរដ្ឋក្នុងគ្រួសារនិងសង្គម • រំខានអំពល់ទុក្ខដល់សមជិកគ្រួសារទាំងមូល “ បម្រើសាមីខ្លួនចូលម្លប់ “ • បំបាត់សិទ្ធិសេរីភាពរបស់កូនស្រ្ដី • ខាត់បង់ប្រាក់កាសសដែលត្រូវចំណាយក្នុងពិធីចូលម្លប់ ។

សមូហភាវូបនីយកម្មមានន័យថា រាល់កម្មសិទ្ធិឯកជនទាំងអស់ នឹងត្រូវប្រមូលផ្ដុំដើម្បីប្រើប្រាស់រួមគ្នា ហើយទ្រព្យសម្បត្តិឯកជនត្រូវបានហាមឃាត់រឺឯការដាំដុះស្រូវត្រូវធ្វើឡើងដោយក្រុមការងារនៅជុំរំធ្វើការប្រមូលផ្ដុំ ។

បានជាព្រះបាទអង្គឌួងសម្រេចព្រះទ័យទៅពឹងបារាំងព្រោះដើម្បីជួយស្រោចស្រង់ប្រទេសខ្មែរឱ្យផុតពីការលេបត្របាក់របស់យួននិងសៀម ។

គាត់មានសុទិដ្ឋិនិយមថាលោកនិងសង្គ្រោះខ្មែរឲ្យរួចផុតពីពួកយួនឈ្លានពាន ( ទមិឡឥតសាសនា ) ។

ពន្យល់ពីដំណើការដំបូងនៃបណ្តឹងរដ្ធប្បវេណីមាន៥ដំណាក់កាលគឺ៖ • ដំណាក់កាលទី១ ៖ ការដាក់ពាក្យបណ្តឹងគឺត្រូវធ្វើឡើងនៅការិយាល័យទទួយ ពាក្យបណ្តឹងនៃតុលាការរាជធានីខែត្រ • ដំណាក់កាលទី២ ៖ ដំណាក់ការផ្សះផ្សាជាដំណាក់ការមួយដែលតុលាការទទួលភារះជួយភាគគីបណ្តឹង • ដំណាក់កាលទី៣ ៖ ការចុះបញ្ចីបណ្តឹងនិងការប្រាក់ប្រដាប់ក្តីគឺនៅពេលដែលដើមបណ្តឹងដាក់សំអាងរបស់ខ្លួន • ដំណាក់កាលទៅ៤ ៖ ដំណាកើការអង្កេតសើបសួរ គឺក្នុងករណីដែលភាគគីទាំងអស់មិនអាចសះជានឹងគ្នានៅក្នុងដំណាក់ផ្សះផ្សា • ដំណាក់កាលទី៥ ៖ ការប្តឹងដិតចិត្តគឺប្តឹងជំទាស់ទៅនឹងសមាសភាពចៅក្រមក្នុងពេលជម្រះ។

ពណ៌នាទីទំនាក់ទំនងរវាងសន្ដិភាព និងការអភិវឌ្ឍ ៖ សន្ដិភាពនឹងធ្វើឪ្យប្រជាជននិងប្រទេសជាតិទទួលបាននូវ ៖ • មានសេចក្ដីសុខទាំងផ្លូវកាយ និងផ្លូវចិត្តគ្មានអំពើហិង្សា គ្មានសង្រ្គាមទាស់ទែងគ្នា • សន្ដិភាពផ្ដល់ឳកាស អភិវឌ្ឍខ្លួនឯង គ្រួសារ សង្គម • ប្រទេសមាននីតិរដ្ឋ (ច្បាប់ សិទ្ធិសេរីភាព និងប្រជាធិបតេយ្យ) • ធ្វើឪ្យមនុស្សរស់នៅនៅប្រកបដោយភាពសុខសាន្ដគ្មានការភ័យខ្លាច និងគំរាមកំហែង • មានឳកាសទទួលបានការសិក្សារៀនសូត្រដ មានកិច្ចសហប្រតិបត្តិការល្អ • មានការវិនិយោគនិងទាក់ទាញភ្ញៀវទេសចរណ៍ • ស្ថេរភាពនយោបាយ គោរពសិទ្ធមនុស្សគោរពច្បាប់ • សន្ដិភាពនាំឪ្យមានសេរីភាពពេញបរិបូរណ៍ ។