General Knowledge

សេចក្តីថ្លែងការស្តីពីសិទ្ធិមនុស្សរបស់អង្គការសហប្រជាជាតិក្លាយជាច្បាប់អន្តរជាតិនៅថ្ងៃទី ១០ ខែធ្នូ ឆ្នាំ ១៩៦៦ ។ ហើយវាស្ថិតនៅក្រោមទម្រង់កតិការអន្តរជាតិរួមមាន : • កតិកាសញ្ញាអន្តរជាតិស្តីពី សិទ្ធិពលរដ្ឋ និងសិទ្ធិនយោបាយ • កតិកាសញ្ញាអន្តរជាតិស្តីពី សិទ្ធិក្នុងវិស័យ សេដ្ឋកិច្ច សង្គមកិច្ច និងវប្បធម៌ ។

នាយករដ្ឋមន្រ្តីមានភារកិច្ចសំខាន់ៗ ដូចខាងក្រោម ៖ • ទទួលខុសត្រូវជាមួយសមាជិករដ្ឋាភិបាល ចំពោះមុខរដ្ឋសភាអំពីគោលនយោបាយទូទៅ និងសកម្មភាពនៃរដ្ឋបាល • ដឹកនាំការងាររបស់គណៈរដ្ឋមន្រ្តី ចាត់ចែងបញ្ជារាល់សកម្មភាពរបស់រាជរដ្ឋាភិបាលលើគ្រប់វិស័យ • ដឹកនាំការចរចារ និងចុះហត្ថលេខាលើកិច្ចព្រមព្រៀងពាណិជ្ជកម្ម សហប្រតិបត្តិការណ៍សេដ្ឋកិច្ច វប្បធម៌ បច្ចេកទេស និងការពារប្រទេស • លើកសំណើដល់គណៈកម្មាធិការអចិន្រៃ្តយ៍ រដ្ឋសភាឲ្យកោះប្រជុំសភាជាវិសាមញ្ញ • លើកសំណើស្តីពី សេចក្តីព្រាងច្បាប់ សេចក្តីស្នើច្បាប់ និងសំណើតែងតាំងផ្លាស់ប្តូរបញ្ចាប់ភារកិច្ច របស់សមាជិករដ្ឋាភិបាលជូនរដ្ឋសភា ព្រឹទ្ធសភា ដើម្បីអនុម័ត • ត្រួតពិនិត្យការងារ សកម្មភាព ...

វប្បធម៌សន្តិភាព ជាតម្លៃនៃគុណធម៌ចរិយាធម៌ និងគ្រប់រូបភាពនៃឥរិយាបទ ដែលឆ្លុះបញ្ចាំងពីការគោរពជីវិត ការគោរពចំពោះមនុស្សជាតិ និងភាពថ្លៃថ្នូររបស់គេ គោរពសិទ្ធិមនុស្ស និងការបដិសេធចោលនូវរូបភាពនៃអំពើហិង្សា ព្រមទាំងការគោរពនូវគោលការណ៍សេរីភាព យុត្តិធម៌ សាមគ្គីភាព មានអធ្យាស្រ័យ និងការយោគយល់គ្នារវាងក្រុមមនុស្ស និងបុគ្គល ។

ដើម្បីឲ្យការសម្រេចចិត្តរបស់មនុស្សម្នាក់ៗមានលក្ខណះត្រឹមត្រូវគេត្រូវចេះ៖ • កំណត់បញ្ហាឲ្យបានច្បាស់លាស់ ៖ លើកឡើងឲ្យបានច្បាស់លាស់ អំពីបញ្ហាដែលទាមទារឲ្យធ្វើការសម្រេចចិត្ត។ • ពិចារណារកវិធីដោះស្រាយឲ្យបានច្រើន៖ សរសេរឲ្យបានសមស្រប សម្រាប់ដោះស្រាយបញ្ហាឲ្យបានច្រើននិងធ្វើការសម្រេចចិតឲ្យបានច្រើនតាមដែលអាចធ្វើបាន។ • ពិចារណាទៅលើតម្លៃ៖ តម្លៃខ្លះបានមកពីការបណ្តុះបណ្តាលនិងការអប់រំពីគ្រួសារតម្លៃ ខ្លះទៀតបានមកពីមិត្រភក្តិនិងសង្គមជាតិ។ • ពិចារណាលើឥទ្ធិពលប៉ះពាល់ដល់អ្នកដទៃ៖ ការសម្រេចរបស់យើង អាចប៉ះពាល់ដល់មនុស្សជាច្រើនដូចជាម្តាឪពុក បងប្អូនប្រុសស្រីសាច់ញាតិមិត្រភក្តិនិងអ្នកដទៃ • ជ្រើសរើសវិធីដោះស្រាយមួយ៖ បន្ទាប់ពីបានថ្លឹងថ្លែងរកវិធីដោះស្រាយនីមួយៗបានច្បាស់លាស់ហើយ អ្នកត្រូវជ្រើសរើសវិធីដោះស្រាយមួយដែលសមស្របជាងគេបំផុតតាមរយះចំណេះដឹង តម្លៃ សីលធម៌ ទស្សនះសាសនាគោលដៅបច្ចប្បន្នគោលដៅអនាគត និងឥទ្ធិពលនៃការធ្វើសេចក្តីសម្រេចរបស់អ្នកប៉ះពាល់មនុស្សដទៃដែរឬទេ។

ពាក្យអាណាព្យាបាលនិងអាណានិគមមានន័យដូចតទៅ៖ • អាណាព្យាបាល គឺជាប្រព័ន្ធគ្រប់គ្រងមួយ ដែលប្រទេសជាម្ចាស់ស្រុកមានស្វ័យភាពក្នុងការគ្រប់គ្រង់ប្រព័ន្ធរដ្ឋបាលរបស់ខ្លួន។ចំណែកឯប្រទេសអាណាព្យាបាលវិញ គឺមានតូនាទីត្រឹមតែជាទីប្រឹក្សាប៉ុណ្ណោះ។ • អាណានិគមគឺ ជាប្រព័ន្ធគ្រប់គ្រង់មួយដែលប្រទេសជាម្ចាស់ស្រុកពុំមានសិទ្ធិស្វ័យគ្រប់គ្រងលើប្រព័ន្ធរដ្ឋបាលរបស់ខ្លួនទេ។ប្រព័ន្ធរដ្ឋបាលនេះត្រូ វគ្រប់គ្រង់ដោយប្រទេសអាណានិគមនិយម។

ដើម្បីដោះស្រាយវិបតិ្ដិនេះ ពួកសម្ព័ន្ធមិត្ដបានប្រថុយនឹងគ្រោះថ្នាក់ដោយពួកគេគិតថា នឹងមានសង្រ្គាមសារជាថ្មីអាចផ្ទុះឡើងក្នុងទឹកដីអាឡឺម៉ង់ប្រសិនណាបើ សហភាពសូវៀតបានចាត់វិធានការមឹុងម៉ាត់ដើម្បីប្រឆាំង។

ប្រធានាធិបតីអ៊ីតាលីត្រូវបានជ្រើសតាំងដោយព្រឹទ្ធសភានិងសភាតំណាងរាស្រ្ដដែលក្នុងមួយមួយអណត្ដិមានរយៈពេល៧ឆ្នាំ។ ហើយបេក្ខជនប្រធានាធិបតីទាំងពីរភេទត្រូវមានអាយុយ៉ាងតិច៥០ឆ្នាំ។

ដើម្បីឲ្យមនុស្សរស់នៅបានសុខ សន្តិភាព មនុស្សត្រូវតែប្រតតិបត្តិតាមមាគ៌ាចំនួន៨របស់ព្រះពុទ្ធសាសនាគឺ ៖ ១ .សម្មាទិដ្ឋិ : ការយល់ឃើញត្រូវ ២ .សម្មាសង្គប្ប: ការត្រិះរិះត្រូវ ៣.សម្មារវាចារ: ពាក្យសម្តីត្រឹមត្រូវ

ប្រជាពលរដ្ឋខ្មែរដែលមានសិទ្ធិនិថមានបំណងឈរឈ្មោះជាបេក្ខជនឈ្មោះជាបេក្ខជនបោះឆ្នោត តំណាងរាស្រ្ដត្រូវបំពេញលក្ខខណ្ឌ ដូចជា ៖ • មានសញ្ជាតិខ្មែរពីកំណើត • មានអាយុ២៥ឆ្នាំឡើងទៅគិតដល់ថ្ងៃបោះឆ្នោត • មានសិទ្ធិបោះឆ្នោត • ស្នាក់នៅអចិន្រ្តៃយ៌ក្នុងព្រះរាជណាចក្រកម្ពុជាយ៉ាងតិចមួយឆ្នាំគិតដល់ថ្ងៃបោះឆ្នោត • មានការតែងតាំងពីគណបក្ស នយោបាយដែលបានក្នុងបញ្ជីឈរឈ្មោះបោះឆ្នោត អ្នកគ្មានសិទ្ធិឈរឈ្មោះជាបេក្ខជន បោះឆ្នោតជ្រើសតាំងតំណាងរាស្រ្ដមាដូចជា ៖ • មន្រ្ដីរាជការស៊ីវិល មន្រី្ដតុលាការ កងកម្លាំងនគរបាលជាតិ • កងយោពលខេមរភូមិន្ទក្នុងមុខដំណែង និងបុព្វជិតសាសនា • ជនដែលត្រូវតុលាផ្ទន្ទាទោស ដាក់ពទន្ធធនាគាពីបទឧក្រិដ្ឋ ឬមជ្ឈឹម ហើយមិនទាន់មាននីតិវិធីឡើងវិញ • ជនដែលត្រូវតុលារផ្តន្ទាទោសដកសិទ្ធិបោះឆ្នោត • ជនរិកចរិក ឬ ...