General Knowledge

ព្រះបាទជ័យវរ័្មនទី២ ពីគ្រិស្តសករាជ ៨០២ ដល់ ៨៦៩ ។

កោះដែលធំជាងគេ គឺកោះកុង មានផ្ទៃ ៨០គ.ម២ កំពស់៤១០ម ។

ទេសចរណ៍ត្រូវបានគេបែងចែកជា៤ប្រភេទ គឺ ៖ • ទេសចរណ៍ធម្មជាតិ • ទេសចរណ៍វប្បជាតិ • ទេសចរណ៍កែច្នៃ • និងទេសចរណ៍ជំនួញ ។

គោលការណ៍ចំបង៥ប្រការដែលលើកស្ទួយសិទ្ធិមនុស្សនៅក្នុងសង្គមប្រជាធិបតេយ្យ ៖ ១. ត្រូវមានច្បាប់និងសណ្ដាប់ធ្នាប់ល្អ ២. ត្រូវមានការទទួលខុសត្រូវពេញលេញ ៣. មិនត្រូវមានបទល្មើស ៤. សិទ្ធិធ្វើនយោបាយ ៥. មានសិទ្ធិស្មើគ្នាចំពោះមុខច្បាប់ ។

យើងត្រូវធ្វើការវាស់វែងភាពពេញចិត្តនិងការងារដោយសម្គាល់លើ ការចូលរួមការងារ ការប្រត្តិការងារ ភាពអវត្តមានតិចតួចនិងលទ្ធផលការងារ ។

បញ្ញាមានលក្ខណៈពិសេស ២គឺ៖ បញ្ញាត្រិះរិះ មានតែចំពោះមនុស្ស ពុំមានចំពោះសត្វឡើយ ។ បញ្ញាននេះដឹកនាំដោយគំនិត និងវិចារណញាណ ដែលធ្វើឲ្យមនុស្សចេះប្រមើលមើលឃើញនូវហេតុ នច្ច័យ និងអាចឲ្យមនុស្សយល់ចេះវិនិច្ច័យ ចេះវាយតម្លៃ និងចេះត្រិះរិះពិចារណា ។ បញ្ញាមិនត្រិះរិះ គឺមានចំពោះសត្វ ។ បញ្ញានេះកើតឡើងដោយមិនរិះគិតអ្វីទេ ពោលគឺ សត្វពុំបានពិចារណារកអត្ថគុណ អត្ថទោសពិសេសវាមិនយល់ទាំងពីគោលបំណងវាទៀតផង ។

សុជីវធម៌ជា ច្បាប់រស់នៅតាមនរបៀបមនុស្សប្រាំមួយប្រការ ៖ • ការស្តាប់ហេតុផលគួរមិនគួរ • ការស្គាល់ឋានៈខ្លួន និងអ្នកដទៃ • ការស្គាល់ប្រមាណជីវភាព • ការស្គាល់កាលសម័យ • ការស្គាល់ប្រជុំជន និងប្រជុំ • ការស្គាល់មិត្តសំឡាញ់ ។

ក. លទ្ធិប្រជាធិបតេយ្យ មានតាំងបុរាណសម័យមកម្ល៉េះដូចជាសម័យព្រះពុទ្ធជាដើម ។ ខ. ទស្សនៈ ប្រជាធិបតេយ្យរបស់ទស្សនវិទូ មួយចំនួន ៖ • ព្រះពុទ្ធផ្តល់នូវមូលដ្ឋាន ៥ ប្រការ ក្នុងដំណើរការប្រជាធិបតេយ្យគឺ ៖ ...

សីលធម៌ជាធម៌ ( របស់សត្វលោក ) ឬសីលនិងធម៌កិរិយាមាយាទ សណ្តាប់ធ្នាប់ ដំបូន្មាន ដែលនាមឲ្យចៀសវាង អំពើអាក្រក់ហើយឲ្យប្រព្រឹត្តតែអំពើល្អ ។ មនុស្សត្រូវមានសីលធម៌ដូចតទៅ ៖ ក.សីលធម៌ផ្ទាល់ខ្លួន • ចេះដឹងខុសដឹងត្រូវ • ចេះស្គាល់ចាស់ព្រឹទ្ធាចារ្យ