General Knowledge

សង្រ្គាមនៅប្រទេសកម្ពុជាក្នុងឆ្នាំ១៩៧០-១៩៧៥ និងឆ្នាំ ១៩៧៩-១៩៩៨ និងរបបប្រល័យពូជសាសន៍កម្ពុជាប្រជាធិបតេយ្យ(១៩៧៥-១៩៧៩) មានផលិតវិបាកសម្រាប់កម្ពុជា។ សង្រ្គាមឆ្នាំ១៩៧០-១៩៧៥ និងឆ្នាំ ១៩៧៩-១៩៩៨ ផ្ដល់នូវវិនាសកម្មដូចតទៅ៖ ខាងសង្គម • សម្លាប់ជីវិតមនុស្សជាតិជាងបីលាននាក់ • បន្សល់ទុកអ្នករងរបួស ជនពិការ ក្មេងកំព្រា ស្រ្ដីមេម៉ាយ • បាត់បង់ធនធានមនុស្ស • ព្រាត់ប្រាស់គ្រួសារ ផ្ទះសម្បែង រងទុក្ខវេទនា គ្រោះទុរភិក្ស • ជួបនូវអនាធិបតេយ្យ ចោរកម្ម អំពើពុករលួយ អយុត្តិធម៌ • បំាបត់សិទ្ធិសេរីភាព ...

ព្រះរាជសកម្មភាពរបស់ព្រះបាទនរោត្តម សីហនុ ក្នុងការទាមទារឯករាជ្យជាតិ នៅក្នុងប្រទេសកាណាដានឹងសហរដ្ឋអាមេរិក ៖ • នៅថ្ងៃទី១២ មេសា ១៩៥៣ ព្រះអង្គទ្រង់បានយាងទៅដល់ទីក្រុងម៉ុងរ៉េអាល់ នៃប្រទេសកាណាដា ។ នៅក្នុងទីក្រុងនេះ ព្រះបាទនរោត្តម សីហនុ ទ្រង់បានថ្លែងទៅកាន់ពួកអ្នកសារពត៍មាន ដោយទ្រង់បានសង្កត់ធ្ងន់ទៅលើបញ្ហាពីរ គឺ ៖ • បញ្ហាទី ១ ៖ ប្រយុទ្ធប្រឆាំង នឹងរបបកុំមុយនីស្ត • បញ្ហាទី ២ ...

ក្នុងរបបប្រជាធិបតេយ្យនិយម ពលរដ្ឋបោះឆ្នោតថា្នក់ជាតិ ពីរលើកផ្សេងពីគ្នា។ មួយគឺបោះឆ្នោតរើសសមាជិកសភា ឲ្យបង្កើតជាក្រុមនីតិបញ្ញត្តិសំរាប់តាក់តែងច្បាប់។ មួយទៀត គឺបោះឆ្នោតរើសប្រធានាធិបតីឲ្យបង្កើតរដ្ឋាភិបាល និងធ្វើជាប្រមុខរដ្ឋាភិបាលសំរាប់ប្រតិបត្តិតាមច្បាប់របស់សភា។ប្រធានាធិបតីជាប្រមុខរដ្ឋាភិបាលផង ជាតំណាងប្រទេសជាតិផង។ របបនេះគ្មាននាំយករដ្ឋមន្ត្រីទេ។ ក្នុងរបបនេះ អំណាចនីតិបញ្ញត្តិ និងអំណាចនីតិប្រតិបត្តិនៅដាច់ពីគ្នា។

មនុស្សមិនត្រូវរស់ដើម្បីរស់ ឬរស់ដើម្បីគ្រាន់តែចម្អែក ក្រពះនោះទេគឺត្រូវ ៖ • រស់ឱ្យល្អប្រកបដោយមនសិការ សីលធម៌ គុណធម៌មនុស្សធម៌ ភក្តីភាព… ។ • ចេះគោរពច្បាប់ សិទ្ធិអ្នកដទៃ ដោយមិនបំពាន និងបំផ្លាញគេឯង និងជាតិមាតុភូមិ • ស្រលាញ់ និងអនុវត្ត យុត្តិធម៌ សច្ចធម៌ • ចូលរួមការពារ សម្បត្តិវប្បធម៌ជាតិ ទាំងលទ្ធកម្មនិងធម្មជាតិ (រក្សាបរិស្ថាន) • បង្កើនសម្ថតភាព ពុទ្ធិ (បច្ចេកទេស…)

មូលហេតុដែលនាំឪ្យមានការកាត់ទោសមេដឹកនាំនៃរបបកម្ពុជាប្រជាធិបតេយ្យពីព្រោះ៖ ជារបបដឹកនាំសដ៏អាក្រក់ដែលពីលោកមិនធ្លាប់មាន៖ • ជម្លៀសប្រជាជនចេញីទីក្រុងនិងទីប្រជុំជននានា • បង្ខំឪ្យប្រជាជនធ្វើការហួសកម្លាំង២៤ម៉ោងក្នុង១ថ្ងៃហើយទទួលទានអាហារមិនគ្រប់គ្រាន់ • បំបិទសិទ្ធសេរីភាពគ្រប់បែបយ៉ាង • ផ្ដាច់មនោសញ្ចេតនាក្នុងគ្រួសារ • លុបបំបាត់ជំនឿ ប្រពៃណី ទំនៀមទម្លាប់ សាសនា • កាប់សម្លាប់ប្រជាជនស្លូតត្រង់យ៉ាងរង្គាល • ធ្វើវិសុទ្ធកម្ម • ការបង្កើតមន្ទីរសន្ដិសុខគ្រប់ទីកន្លែង អំពើវិនាសកម្មខាងលើនេះវាផ្ទុយទាំងស្រុងទៅនឹងសន្ទិសញ្ញាអន្តរជាតិដែលចែងអំពី៖ – ឧក្រិដ្ឋកម្មសង្រ្គាម • ឧក្រិដ្ឋកម្មប្រឆាំងមនុស្សជាតិ • ឧក្រិដ្ឋកម្មប្រល័យពូជសាសន៍ បញ្ហាទាំងអស់ខាងលើនេះនាំឪ្យរដ្ឋាភិបាលកម្ពុជាធ្វើសំណើរទៅអង្គការសហប្រជាជាតិបង្កើតតុលាកាត់ទោសមេដឹកនាសម័យខ្មែរក្រហម។ ការកាត់ទោសនេះមានទិសដៅដើម្បី៖ • ផ្សះផ្សារជាតិ • បង្រួបបង្រួមជាតិ • ទប់ស្កាត់កុំឪ្យមានរបបនេះម្ដងទៀត • ព្យាបាលផ្លូវចិត្តដល់ជនរងគ្រោះ • ជាមេរៀនដល់មេដឹកនាំជំនាន់ក្រោយ។

ប្រទេសអ៊ីតាលីសំបូរខាងស្ថាបត្យកម្មបុរាណបច្ចុប្បន្ននេះមានការរីកចម្រើនដែលព្រោះជនជាតិអ៊ីតាលីមានទេពកោសល្យស្នាដៃក្នុងកាសាងសង់សំនង់ល្បីៗនិងជាប់បានយូរយារណាស់មកហើយចំណេះដឹងទាំងនោះបានបន្តដល់អ្នកជំនាន់ក្រោយ។ ម៉្យាងទៀតរាលសំណង់ដែលជាមរតកគឺពួកថែរក្សាបានយូរឱ្យនៅល្អសព្វថ្ងៃ។

ស្ថានភាពកុមារនៅសម័យខ្មែរក្រហម និងសម័យបច្ចុប្បន្នខុសគ្នាដូចជា ៖ ក. សម័យខ្មែរក្រហម • គេបានផ្លាស់ប្តូរលំនៅស្ថាន ធ្វើអោយកុមារព្រាត់ប្រាស់ពីគ្រួសារហើយគេបានបង្ហាត់បង្រៀនកុមារទាំងនោះអោយដើរឈ្លបយកការណ៍ពីម្តាយឪពុករបស់ខ្លួន • គេបង្ខំអោយកុមារធ្វើការយ៉ាងធ្ងន់ធ្ងរ និងធ្វើជាទាហាន ខ. សម័យបច្ចុប្បន្ន • ប្រទេសកម្ពុជាធ្លាក់ក្នុងភាពក្រីក្រដោយសារតែសង្គ្រាមក្នុងស្រុកអូសបន្លាយអស់ជាង ២០ឆ្នាំកន្លងមក • កុមារកំព្រា ស្រីមេម៉ាយកើតច្រើនធ្លាក់ក្នុងភាពក្រីក្រគួរអោយព្រួយបារម្ភ ។ ធ្វើអោយអ្នកទាំងអស់នោះទទួលរងគ្រោះថ្នាក់ដោយសារចង់បានប្រាក់មកចិញ្ចឹមជីវិត បង្ខំអោយពួកគេធ្វើស្រីពេស្យាចារប្រព្រឹត្តអំពើផ្តេសផ្តាសដែលសង្គមស្អប់ខ្ពើម • កុមារមួយចំនួនត្រូវគេបោកបញ្ជោតជួញដូរលក់ • កុមារបោះបង់ការសិក្សា ខ្វះការអប់រំ សេពគ្រឿងញៀន ហើយកែនអោយធ្វើទាហារ កុមារមួយចំនួនទៀតកើតអេដស៍ • សិទ្ធិកុមារត្រូវបានគេរំលោភបំពានដូចជា ...

ចក្រភពអង់គ្លេសសម្រេចចាកចេញពីទីផ្សារសហភាពអឺរ៉ុបនៅថ្ងៃទី២៣ ខែមិថុនា ឆ្នាំ២០១៦។

នៅក្រោយសង្គ្រាមលោកលើកទី២ សហភាពសូវៀតមានឥទ្ធិពលនៅលើទ្វីបអឺរ៉ុបដូចជា ៖ • ការស្ងប់ស្ងែងពីជ័យជំនះដ៏ធំដែលសហភាពសូវៀតដែលដណ្តើមបានក្នុងពេលសង្គ្រាម • មនោគមន៏វិជ្ជាក្រហមបានជ្រូតជ្រាបនៅក្នុងរដ្ឋាភិបាលនៃប្រទេសអឺរ៉ុបស្ទើរតែទាំងអស់លើកលែងតែប្រទេសអង់គ្លេសចេញ ។

កងទ័ពសម្ព័ន្ធមិត្តបានដកចេញអស់ពីប្រទេសអាឡឺម៉ង់ននៅខែកញ្ញា ឆ្នាំ១៩៩៤។