General Knowledge

សេដ្ឋកិច្ចនៅសាធារណរដ្ឋប្រជាធិបតេយ្យអាឡឺម៉ង់ ឫអាឡឺម៉ង់ខាងកើតជាសេដ្ឋកិច្ចសមូភាពពីព្រោះមធ្យោបាយផលិតកម្មទាំងអស់ជារបស់រដ្ឋដូចជា រោងចក្រ ដីធ្លី និងមធ្យោបាយដឹកជញ្ជូនជាដើម។ ជាពិសេសការអភិឌ្ឈន៍ធ្វើតាមដំណាក់ សេដ្ឋកិច្ច ផែនការ ៥ឆ្នាំម្ដង។

ត្រូវមានសុឆន្ទះសម្រុះសម្រួល សុភាពរាបសារប្រកបដោយទេពកោសល្យ ខាងសិល្បៈនិយាយស្តីចេះឈ្វេងយល់ពីវិស័យច្បាប់ ចេះស្តាប់ ចេះដោះស្រាយតាមរឿងពិត ធ្វើអោយមានភាគគីជឿទុកចិត្ត ហើយប្រតិបត្តិតាមដោយស័្មត្រចិត្ត។

បច្ចុប្បន្ននេះការសិក្សាពលរដ្ឋវិជ្ជា សាលារៀនត្រូវតែបំពេញបេសកកម្ម ៤យ៉ាងគឺ ៖ • កសាងនិង អភិវឌ្ឍបុគ្គលិកលក្ខណៈរបស់កុមារឲ្យល្អប្រសើរ ចេះគោរពច្បាប់ ចេះអនុវត្តតួនាទីរបស់ខ្លួនជាប្រជាពលរដ្ឋម្នាក់ៗនាពេលអនាគត់ ដើម្បីឲ្យសក្តិសមជាទំពាំងស្នងឬស្សី និងជាសរសរទ្រូងនៃប្រទេសជាតិ ។ • អប់រំឲ្យយុវជនចេះយោគយល់គ្នា ស្គាល់តម្លៃសន្តិភាព ស្គាល់ន័យជីវិតខាងផ្លូវលោក និងផ្លូវធម៌ ។ • អប់រំយុវជនឲ្យរៀនរស់នៅឲ្យបានសុខដុមរមនា ជាមួយមនុស្សដទៃនៅក្នុងសង្គម ទោះបីមានសាសនាផ្សេងក៏ដោយ ។ • អប់រំឲ្យយុវជនចេះឈឺឆ្អាលចំពោះសង្គម ដោយចង់ឲ្យសង្គមមនុស្សមានការអភិវឌ្ឍគ្រប់វិស័យទាំងផ្នែកសម្ភារៈនិងផ្នែកស្មារតី ។

បានជាគេបង្កើតច្បាប់ព្រោះ ច្បាប់មានបំណងប្រាថ្នាចង់ឱ្យប្រជាជនទាំងអស់ត្រូវតែអនុវត្តតាមនិង សម្រាប់ដាក់ទណ្ឌកម្មអ្នកដែលប្រព្រឹត្តខុសច្បាប់សង្គម និងច្បាប់រដ្ឋ ។ ច្បាប់និងសិទ្ធមានលក្ខណៈខុសគ្នា ៖ ក. ច្បាប់ • កើតឡើងដោយសារមនុស្សជាអ្នកបង្កើត • ជាវិធានដោយលាយលក្ខណ៍អក្សរ • មានលក្ខណៈបង្ខំមនុស្សឱ្យគោរពតាមដាច់ខាត • ច្បាប់ការពារសិទ្ធិសេរីភាពគ្រប់យ៉ាងរបស់មនុស្ស ឱ្យដើរស្របគ្នាកុំឱ្យបំពានលើគ្នា • អ្នកដែលប្រព្រឹត្តល្មើសច្បាប់ត្រូវផ្តន្ទាទោសតាមកម្រិតស្រាលឬធ្ងន់ ។ ខ. សិទ្ធិ • មានស្រាប់តាំងពីធម្មជាតិមនុស្សគ្រប់រូបសុទ្ធតែមានសិទ្ធិទាំងអស់ • សិទ្ធិមានតម្លៃស្មើៗគ្នាគ្មានរណាមានសិទ្ធិច្រើនជាងនរណាទេហើយក៏គ្មាននរណាមានសិទ្ធិសំបូរហូរហៀចែកឱ្យទៅនរណាដែរ • សិទ្ធិស្ថិតក្រោមច្បាប់មនុស្សទាំងអស់មិនអាចប្រើសិទ្ធិរបស់ខ្លួនហួសបីក្របខ័ណ្ឌសីលធម៌ និងច្បាប់សង្គមបានឡើយ • សិទ្ធិរបស់ជនគ្រប់រូបត្រូវតែដើរតាមគន្លងមួយស្របគ្នា ដែលមានច្បាប់ជាអ្នកកំណត់ ។ ...

ក្រោយសង្គ្រាមក្នុងស្រុកអស់ជាងម្ភៃឆាំ្នកន្លងមក • កម្ពុជាប្រឈមមុខនឹងភាពក្រីក្រ ពលរដ្ឋពឹងលើខ្លួនឯងទាំងស្រុង • កុមារកំព្រា នឹងមានជីវភាពខ្សត់ខ្សោយ ងាយនឹងរងគ្រោះថ្នាក់ • បង្ខំកុមារអោយធ្វើស្រីពេស្យាចារ និងធ្វើទាហាន • កុមារអនាថារស់នៅតាមចិញ្ចើមថ្នល់ ខ្វះការអប់រំបោះបង់ការសិក្សា • កុមារប្រើគ្រឿងញៀននិងការសង្កត់ពីបងធំធ្វើអំពើផ្តេសផ្តាស • កុមារទាំងអស់នេះច្រើនរងគ្រោះដោយជំងឺអេដស៍ អ្នកអាចជួយពួកគេដោយវិធីដូចជា ៖ • ត្រូវព្យាយាមអប់រំ អោយមានការតស៊ូ អត់ធន់ក្នុងជីវិតនិងឩបសគ្គ • អោយគេសេពគប់មិត្តល្អខិតខំរៀនសូត្រចំណេះដឹងទូទៅ • រៀបចំជីវិតរបស់ពួកគេអោយបានល្អប្រសើរ • យល់និងស្គាល់ពីគ្រោះថ្នាក់នៃបំរើបំរាស់គ្រឿងញៀនប៉ះពាល់ដល់សុខភាព ។ មានអារម្មណ៍ថា • នៅត្រង់ទិដ្ឋភាពនៃការរស់នៅរបស់កុមាររមែងជួបប្រទះការរើសអើង • ការរំលោភបំពាននិងគេងប្រវ័ញគ្រប់បែបយ៉ាងពីមនុស្សចាស់ៗ • កុមារមួយចំនួនកើតជំងឺអេដស៍និងត្រូវកែនចូលធ្វើទាហាន • ដូចនេះសេចក្តីថ្លៃថ្នូរ អត្តសញ្ញាណនិងតំលៃផ្ទាល់ខ្លួនរបស់កុមារត្រូវគេជាន់ឈ្លីដោយគ្មានអាណិតអាសូរពិសេសក្មេងស្រី(ការរំលោភផ្លូវភេទ) ។

ផែនការញូឌៀលជាផែនការដែលរៀបចំឡើងដើម្បីព្យាបាលវិបត្តិសេដ្ឋកិច្ចឆ្នាំ១៩២៩ មានន័យថាការជួយសង្គ្រោះសេដ្ឋកិច្ចជាបន្ទាន់តាមកំណែទម្រង់របស់រដ្ឋាភិបាល ។ ផែនការនេះត្រូវបានបង្កើតឡើងដោយសារលោកប្រធានាធិបតីអាមេរិកឈ្មោះ ហ្វ្រង់គ្លីនរូស្វែល ។

ការសរសរ ឪ្យ បែបនេះវាចោទជាបញ្ហាបង្កើតឲ្យមានអតក្កភាពមួយចំនួន៖ ក. ទីមួយ គេយល់ថាជើង យ ( ្យ ) មានលក្ខណៈជាព្យព្ជានៈប្រកបសូរចុងព្យាង្គ ក្នុងភាសាខ្មែរបច្ចុប្បន្ន ។ ហេតុនេះគេអាចឲ្យវាយល់ថា គេអានពាក្យ ពេទ្យ អាចារ្យ ...

ការបោះបង់គ្រួសារមិនព្រមបង់អាហារកិច្ចតាមសាលាក្រមតុលាការការប៉ះពាល់ដល់ការថែរក្សាអនីតិជនការបោះបង់អនីតិជនការប៉ះពាល់ដល់បុគ្គលភាពការបង្អត់ការថែទាំឬអាហារដល់អនីតិជនអំពើអាសអាភាសប្រព្រឹត្តលើអនីតិជនការមិនបញ្ជូនកូនឱ្យទៅសាលារៀនការជម្រុញឱ្យអនីតិជនប្រើគ្រឿងញៀនដឹកជញ្ជូនថែរក្សាគ្រឿងញៀនការឱ្យប្រើប្រាស់ជាប្រចាំនិងយ៉ាងច្រើននូវគ្រឿងស្រវឹងការជម្រុញឱ្យដើរសុំទានការឱ្យប្រព្រឹត្តបទឩក្រិដ្ឋឬមជ្ឈិមការចុះអាពាហ៍ពិពាហ៍ទី២មុនរំលាយអាពាហ៍ពិពាហ៍ទី១ការប៉ះពាល់ផ្លូវភេទរវាងសាច់លោហិត៣កម្រិតត្រូវមានទោសមជ្ឈិមនៃក្រមព្រហ្មទណ្ឌ ។ ការប៉ះពាល់ផ្លូវភេទដោយបុព្វញាតិ មានទោសឩក្រិដ្ឋ ។

យើងសង្កេតឃើញថាព្យញ្ជានៈខ្មែរភាគច្រើនសុទ្ធតែមានសក់ ហើយយើងបានឃើញគេលាវឍសក់ ៊ អ្នកខ្លះហៅថា ក ដែលមានសណ្ឋានដូចជាលេខ៣ ដែលភាសាបាលី ហៅថាត្រីសព្ទ មកប្រើដាក់លើព្យញ្ជានៈពួក អ ប ស ហ ឲ្យទៅជាព្យញ្ជានៈពួក អ៊ ប៊ ស៊ ហ៊ វិញ ។ សក់និងព្យញ្ជានៈឯទៀតពុំឃើញមកប្រើផងទេ ។ យើងយល់ថាការធ្វើឲ្យព្យញ្ជានៈមានសក់ពុំមែនជាការគិតបប្រយោជន៍ឡើយ ផ្ទុយទៅវិញសក់ព្យញ្ជានៈ គឺជាក្បាច់ដែលបុព្វបុរសយើងអាចរចនាឡើង ...