General Knowledge

បានជាគេចាត់ទុកថា សម្ដេចនរោត្តម សីហនុ ហ៊ុន សែន ជាបិតាសន្ដិភាពនៅកម្ពជាព្រោះ៖ សម្ដេចនរោត្តម សីហនុ • ជាអ្នកផ្គួចផ្ដើមឪ្យមានការចារចររកសន្ដិភាព • ជាប្រធានក្រុមប្រឹក្សាជាតិជាន់ខ្ពស់(SNC) • ជាអ្នកចុះហត្ដលេខាលើសន្ធិសញ្ញាទីក្រុងប៉ារីស នៅថ្ងៃទី២៣ ខែតុលា ឆ្នាំ១៩៩១ • ជាអ្នកបង្រួបបង្រួមជាតិ ជាអ្នកផ្សះផ្សារជាតិដោយដោយធ្វើការផ្សះផ្សារវិបត្តិក្រោយបោះឆ្នោតឆ្នាំ ១៩៩៣ ដែលកើតចេញពីការដណ្ដើមឥទ្ធិពលគ្មានរវាងគណបក្ស ហ្វុំនស៊ិនប៊ីន និងគណបក្សប្រជាជនកម្ពុជាបង្កើតបានជរដ្ឋាចម្រុះ • ជាអ្នកផ្សះផ្សាយរាល់វិបត្តិនយោបាយក្រោយការបោះឆ្នោតជ្រើសរើសតំណាងរាស្រ្ដឆ្នាំ១៩៩៨ និងឆ្នាំ ២០០៣។ សម្ដេច ហ៊ុន ...

លោក លន់ ណុល បានផ្ញើរសារលិខិតទៅ លោកប្រធានាធិបតី និច សុនក្នុង គោលបំណងសុំជំនួយបន្ថែម ដើម្បីឲ្យរបបសាធារណរដ្ឋខ្មែរអារស់រាន បានបន្ដទៅទៀត។

ក្រោយពីកាន់កាប់ទីក្រុងព្រៃនគរ ពួកបារាំងមានបំណងឡើងតាមទន្លេមេគង្គចូលទៅកាន់ប្រទេសចិនប៉ែនខាងត្បូង។ ប៉ុន្ដែត្រូវបានទទួលបរាជ័យ គឺដោយសារទន្លេមេគង្គមានឧបសគ្គច្រើនមិនអាចធ្វើដំណើរបានដូចដែលអ្វីគ្រោងទុកឡើយ។

កត្កាដែលធ្វើឲ្យនយោបាយរបស់បក្សកុំមុយនីស្ដសូវៀតធ្លាក់ចុះនិងបានជំនឿមាន៖ • វិបត្តិខាងកសិកម្មដោយការប្រើជីគីមីនិងថ្នាំពុលហូសប្រមាណដែលបានធ្វើឲ្យប៉ះពាល់ យ៉ាងធ្ងន់ធ្ងរដល់បរិស្ថាននិងខូចដីធ្លីដែលបានេជះឥទ្ធិពលអាក្រក់ដល់ការអភិវឌ្ឍន៍កសិកម្ម។ • វិបត្ដិខាងសង្គមដូចជាការធ្លាក់ទឹកចិត្តការប្រមឹកស្រាបញ្ហាពុករលុយចាប់ពីថ្នាក់ក្រោមដល់ថ្នាក់លើការថយចុះអាយុនិងកំណើនអត្រាមរណៈកុមារ។

កត្តាដែលធ្វើឪ្យប្រជាជនប្រទេសជឿនលឿន មានអាយុវែងជាងបណ្ដាលប្រជាជន ប្រទេសតតិយលោក គឺបញ្ហាសុខាភិបាល សិក្សាធិការ និងការថែទាំបរិស្ថានធម្មជាតិឪ្យបានល្អ។

នៅក្នុងសង្រ្គាមលោកលើកទី២ ប្រទេសប៉ូឡូញបានរងវិនាសកម្មដូចតទៅ៖ • ប្រជាជនប៉ូឡូញ៦លាននាក់បានស្លាប់ • ប្រជាជន២លាន៥សែននាក់ត្រូវបានជម្រុញឲ្យធ្វើការជាទម្ងន់នៅប្រទេសអាឡឺម៉ង់ • ប្រជាជនជិត ១លាននាក់ត្រូ វបានសម្លាប់នៅក្នុងជំរំប្រមូលផ្ដុំនៅ អូសិច ប្លាំងការនិងម៉ាសេដាណែក។ • ទ្រព្យសម្បតិ្ដប្រមាណ៥០កោដិដិល្លារបានត្រូវខូចខាត។

នៅថ្ងៃទី ១៧ មេសា ឆ្នាំ១៩៧៥ ដើម្បីបោសសំអាតប្រជាជនឪ្យអស់ពីទីក្រុងខ្មែរក្រហមបានប្រើល្បិចថាអង្កការត្រូវការបោសសំអាតខ្មាំងក្នុងក្រុងខ្លាចអាមេរិកទម្លាប់គ្រាប់បែក និងខ្វះមធ្យោបាយដឹកស្បៀងឪ្យប្រជាជនក្នុងទីក្រុងភ្នំពេញ។

ប្រធានាធិបតី ស៊ីស្ដា ដេស្ដាំង បានធ្វើកំណែទម្រង់នយោបាយដូចជា៖ • សិទ្ធិពលរដ្ឋក្នុងការបោះឆ្នោតចាប់ពីអាយុ ១៨ឆ្នាំឡើងទៅ។ • ផ្ដល់ស្វយ័តភាពដល់ទីក្រុងប៉ារីសក្នុងការបោះឆ្នោតជ្រើសរើសចៅហ្វាយក្រុងជាលើកដំបូង។ • ការផ្ដល់ឯករាជ្យភាពដល់ប្រព័ន្ធព័ត៌មានដូចជា វិទ្យុ និងទូរទស្សន៍ជាដើម • ការតម្លើងពន្ធដារទៅលើដីធ្លីនិងអចលនវត្ថុ។ • បើកចំហឲ្យមានការលក់ដូរដោយសេរីនូវថ្នាំឫឪសថពន្យាកំណើត។

ផែនការម៉ាសាល់បង្កើតឡើងក្នុងគោលបំណងដើម្បីស្ដាមុខមាត់ទ្វីបអឺរ៉ុបឡើងក្នុងគោលបំនងដើម្បីស្ដាមុខមាត់ទ្វីបអឺរ៉ុបឡើងវិញ។ បានជាសហភាពសូវៀតប្រឆាំងនឹងផែនការនេះមានទិសនទប់ស្កាត់ការរីកសាយនៃលទ្ធិកុំម្មុយនីស្ដតាមបណ្ដាប្រទេសលោកខាងលិខមួយចំនួននៅក្រោយសង្រ្គាមលោកលើទី២។

ជញ្ជាំងទីក្រុងប៊ែកឡាំងត្រូវបានរំលាយចេញវិញនៅថ្ងៃទី១១ ខែវិច្ឆិកា ឆ្នាំ១៩៨៩។