General Knowledge

ពួកខ្មែរក្រហមបានឡើងនូវវណ្ណៈថ្មីពីរគឺ “ប្រជាជនមូលដ្ឋាន និងប្រជាជនថ្មី” ៖ • ប្រជាជនមូលដ្ឋាន ឬ ប្រជាជនចាស់ គឺជាប្រជាជននៅរស់នៅតាមតំបន់ជនបទ គ្រប់គ្រងដោយបក្សកុំមុយនីសកម្ពុជាមុនថ្ងៃ១៧ មេសា ១៩៧៥។ ប្រជាជននេះចែកជាពីរទៀតគឺ ប្រជាជនពេញសិទ្ធិនិងប្រជាជនត្រៀម។ ប្រជាជនពេញសិទ្ធិគឺប្រជាពលរដ្ឋណាគ្មានបងប្អូនសាច់ញាតិធ្វើការក្នុងរបបសាធារណរដ្ឋខ្មែរ។ • ប្រជាជនថ្មី ឬ ប្រជាជន១៧ មេសា គឺជាប្រជាជនដែលជម្លៀសចេញពីទីក្រុងឬទីប្រជុំជននានាក្រោយថ្ងៃ១៧ មេសា ១៩៧៥។ ប្រជាជនមួយចំនួននៃអ្នកទាំងនេះគឺប្រជាជនភៀសសឹកមកជនបទគេចពីសង្រ្គាម។ អង្គការគ្មានទំនុកចិត្តលើប្រជាជនថ្មីទេ ព្រោះគេចាត់ទុកថាពួក ១៧ ...

ហេតុដែលនាំឱ្យមានកំណែទម្រង់ពេរ៉េស្គ្រូយតា៖ • សេដ្ឋកិច្ចផែនការស្រុតចុះ • អំពើពុករលួយក្នុងជួររដ្ឋាភិបាល • ការជ្រៀតចូលនៃលទ្ធិប្រជាធិបតេយ្យ។

ចាប់ពីឆ្នាំ ១៩៩៣ រហូតដល់សព្វថ្ងៃ(២០១៦)ប្រទេសកម្ពុជា បានបោះឆ្នោតជាសកលដោយសេរីជ្រើសតាំងតំណាងរាស្រ្ដបានចំនួន ៥ដង ឬ ៥អាណត្តិនៃរដ្ឋសភារួចមកហើយ។

កោះដែលធំជាងគេ គឺ កោះកុង មានផ្ទៃ ៨០គីឡូម៉ែត្រការេ កំពស់៤១០ម ។

រដ្ឋាភិបាលបានធ្វើសកម្មភាពទៅលើចលនានិស្សិត៖ • បាញ់សម្លាប់និស្សិតប្រហែល ៣០០០នាក់ • ហាមប្រជុំលើសពី៥នាក់ឡើងទៅ • បិទសកលវិទ្យាល័យ • ចាប់ពួកប្រឆាំងដាក់គុកជាច្រើននាក់ • បំរាមគោចរ ពីម៉ោង៨យប់។

គោលដៅបង្កើតអាស៊ានគឺធ្វើសហប្រតិបត្ដិការក្នុងតំបន់ដោយឈរលើស្មារតីភាពលើវិស័យើ៖ • សេដ្ឋកិច្ច (កសិកម្មឧស្សាហកម្មគមនាមន៍ទេសចេណ៍ពាណិជ្ជកម្ម)។ • វិទ្យាសាស្រ្ដ បច្ចេកទេស វប្បាធម៍ និងការងាររដ្ឋបាល។ • តំហែរក្សាសន្ដិភាពសន្ដិសុខក្នុងតំបន់ តាមរយៈការគោរពដ៏ខ្ជាប់ខ្ជួននូវយុត្តិធម៍និងគោលការណ៍ច្បាប់ទំាងឡាយក្នុងទំនាក់ទំនងរវាងប្រទេសក្នុងតំបន់និងប្រកាន់ខ្ជាប់ខ្ជួននូវធម្មនុញ្ញសហប្រជាជាតិ។ • តំហែរក្សាកិច្ច សហប្រតិបត្តិការជិតសិទ្ធិ និងមានផលប្រយោជន៍ជាមួយអង្កការ ក្នុងតំបន់ដែលមានស្រាប់។

ស្ថាបត្យករដ៏ល្បីល្បាញរបស់ខ្មែរ នៅសម័យសង្គមរាស្រ្ដនិយម មានឈ្មោះថា វណ្ណ ម៉ូលីវណ្ណ។

និយាយជារួមរបបសាធាណរដ្ឋខ្មែរ(លន់ណុល)បានដួលរលំដោយសារ៖ • ជារបបមួយដែលគ្មានស្ថិរភាពនយោបាយនិងសេដ្ឋកិច្ច • ជារបបមួយដែលពោរពេញទៅដោយអំពើពុករលួយគ្រប់ទីកន្លែងទំាងអស់ • ជារបបដែលរស់រានបានដោយពឹងផ្អែកលើជំនួយសហរដ្ឋអាមេរិក • រដ្ឋបាលទូទាំងប្រទេសមិនអាគ្រប់គ្រងបាន • ប្រជាពលរដ្ឋភៀសសឹកបានមកប្រមូលផ្គុំគ្នានៅទីក្រុងភ្នំពេញដោយជិវភាពត្រដាបត្រដួសហើយ អ្នកដឹកនាំគ្មានជំហរដោះស្រាយ • ទំនិញគ្រប់ប្រភេទបានឡើង ហួសកម្រិតមិនអាចចុះថ្លៃបាន • ខ្មែរចាត់ទុកខ្មែរគ្នាឯងជា សត្រូវដោយសារការលាបព៌ណពីប្រទេសក្រៅ • ការកើតឡើងវិបត្ដិសង្គមពោលគឺភាពអត់ឃ្លានភាពអាណាធិបតេយ្យជំងឺ អតិផរណាភាពឥតការងារធ្វើ….។

ពីឆ្នាំ ១៩៦៧ ដល់ឆ្នាំ ១៩៦៨ សេដ្ឋិកិច្ចកម្ពុជាមានការរាំងស្ទុះនេះដោយសារមូលហេតុដូចជា៖ • ការបាត់បង់ប្រាក់ចំណូលដែលជាលទ្ធផលនៃការរត់ពន្ធ • ការគ្រប់គ្រងឧស្សាហកម្មរដ្ឋមិនបានល្អ • ការចំណាយខ្វះតុល្យភាព • ទិន្នផលកសិកម្មកម្រិតទាប ដោយសារតែប្រព័ន្ធធារាសាស្រ្ដប្រសិទ្ធភាព។

ដើម្បីស្ដារវិបត្ដិសេដ្ឋកិច្ចឆ្នាំ១៩២៩តើលោកប្រធានាធិបតីហ្រ្វង់គ្លីនរូស្វែលបានប្រើយុទ្ធសាស្ត្រដូចជា៖ • បង្កើតភ្នាក់ងារកិច្ចការរដ្ឋបាលស៊ីវិលដើម្បីបង្កើតមុខរបបឲ្យបានច្រើន • បង្កើតភ្នាក់ងារកិច្ចការសាធារណៈដើម្បីជួយកសិករបង្កើនប្រាក់ចំណូល • បង្កើតភ្នាក់ងារមូលនិធិសាជីវកម្មកម្ចីដើម្បីជួយប្រាក់ដល់ប្រជាជន • បង់ការប្រាក់ឲ្យម្ចាស់បំណុលចៀសវាការបាត់បង់ផ្ទះសម្បែង • បង្កើតភ្នាក់ងារយុវជនដើម្បីជួយដល់យុវជនឲ្យបោះជំរំនៅជនបទ • ដាំដើមឈើនៅវាលទំនាប • ជួយបង្កើតច្បាប់ដើម្បីជួយដល់ធនាគារឲ្យបើកឡើងវិញដោយឲ្យប្រាក់កម្ចីពីរដ្ឋ។