General Knowledge

ទង់ជាតិនៅកម្ពុជាប្រជាធិបតេយ្យមាន ២ ពណ៌ គឺពណ៌ក្រហមនិងលឿង ។ ទង់ជាតិនេះមានខ្លឹមសារដូចតជា ផ្ទៃក្រហមមានរូបប្រាសាទអង្គវត្ដកំពូលបី ពណ៌លឿង ជានិមិត្តរូបនៃប្រពៃណី និងប្រជាជនកម្ពុជាដែលជាអ្នកការងារ និងស្ថាប័នប្រទេសកម្ពុជាឪ្យថ្កុំថ្កើងរុងរឿង ។

មិត្តភាព គឺជាទំនាក់ទំនងរវាងមនុស្សម្នាក់និងមនុស្សម្នាក់ទៀតដែលពួកគេចូលចិត្តនិយាយជាមួយដើរជាមួយប្រឡងប្រជែង ជាមួយរួមសុក្ខទុកជាមួយ ប្រាប់អាថកំបាងផ្សេងៗដល់គ្នា ជាពិសេសគឺទិកចិត្តលើគ្នា។

ពួកខ្មែរក្រហមកាន់កាប់ក្រុងភ្នំពេញនៅថ្ងៃ១៧ ខែមេសា ឆ្នាំ១៩៧៥ ប្រកបដោយសម្លៀកបំពាក់ពណ៌ខ្មែរ និងពណ៌អាចន៍សេះ។

មេទ័ពសូវៀត ដែលបានបញ្ជាឪ្យបិទផ្លូវចេញចូលទៅកាន់អាឡឺម៉ង់ខាងលិច គឺមានឈ្មោះថា សូកូឡូវស្ដី នៅឆ្នាំ ១៩៤៨ ដោយសារគាត់យល់ឃើញថា ប៊ែកឡាំង ស្ថិតនៅអាឡឺម៉ងខាងកើត ដូចនេះសហភាពសូវៀតត្រូវតែត្រូវត្រួតត្រារាល់ការចេញ ចូលទៅកាន់ ប៊ែកឡាំងខាងលិច ហើយច្រកនេះបើកឡើងវិញនៅឆ្នាំ ១៩៤៩ ។

សម្បត្តិវប្បធម៌រូបីរបស់ខ្មែរ ដែលបានដាក់បញ្ចូលក្នុងបញ្ជីបេតិកភណ្ឌពិភពលោកមានដូចជា៖ • ប្រាសាទអង្គរវត្តថ្ងៃទី១៤ ខែ ធ្នូ ឆ្នាំ១៩៩២ • ប្រាសាទព្រះវិហារ ថ្ងៃទី៧ ខែកក្កដា ឆ្នាំ ២០០៨ • តំបន់ប្រាសាទសំបូរព្រៃគុកថ្ងៃទី៨ ខែ កក្កដា ឆ្នាំ ២០១៧ ។

សីលទីបីនៃព្រះពុទ្ធសាសនា កាមេសុមិច្ឆាចារា ៖ • វៀរចាកការប្រព្តឹត្តខុសផ្លូវកាម: អត្ថន័យនៃសីលទីបីនេះអប់រំមនុស្សឲ្យ • វៀរចាកការរួមភេទជាមួយប្រពន្ធកូនអ្នកដទៃ ឬការផិតក្បត់ • វៀរចាកការរួមភេទខុសគន្លងប្រពៃណី • វៀរចាកការត្រេកត្រអាលក្នុងការរួមភេទក្រៅផ្ទះ • វៀរចាកការចាប់រំលោភ បង្ខិតចង្ខំក្នុងកាមកិច្ច • កុំគិតប្រាថ្នាដទៃ ឬប្រាថ្នាមេជុនធម្មជាតិជាមួយស្រីដែលមិនគួរសេព..។ ។ និយាយរួមព្រះពុទ្ធអប់រំមនុស្សឲ្យវៀរចាកនូវការ ប្រព្រឹត្តអំពើទាំងឡាយណា ដែលទាក់ទង់និងការប្រព្រឹត្តក្នុងផ្លូវកាម ឬការរកស៊ីជួញដូរភេទ ការបោកមនុស្សស្រី កុមារយកទៅលក់ដូរដើម្បីបម្រើផ្លូវភេទ ឬជួញដូររូបភាពអាកាស ឬអ្វីដែលទាក់ទង់ការរួមភេទ ។

មាត្រា ១៥ នៃច្បាប់អាពាហ៍ពិពាហ៍បានចែងថាឪពុកម្តាយត្រូវ ៖ • ស្រឡាញ់ថ្នាក់ថ្នម និងយោគយល់ដល់កូនទាំងអស់ស្មើៗគ្នា • ពង្រីកការអប់រំខាងស្មារតី សីលធម៌វិន័យផ្ទាល់ខ្លួន និងសាសនា • ត្រួតពិនិត្យរាល់សកម្មភាព និងការកំសាន្តរបស់កូន • អប់រំកូនឱ្យឩស្សាហ៍ព្យាយាមអត់ធ្មត់ សន្សំសំចៃ និងមានជំនឿលើខ្លួនឯង • អប់រំកូនឱ្យពួកគេមានគំនិតស្នេហាមាតុភូមិ មានស្មារតីសាមគ្គីអន្តរជាតិ ស្រឡាញ់ពលកម្ម • ជួយជំរុញ លើកទឹកចិត្តធ្វើកិច្ចការផ្ទះ កិច្ចការសាលារៀននិងកិច្ចការសង្គម • បង្រៀនគេពីភារកិច្ចជាពលរដ្ឋ • ផ្តល់ដំបូន្មានល្អៗ ចំពោះការអិភវឌ្ឍ និងសុខុមាលភាព • ធ្វើជាគំរូល្អដល់ពួកគេ

អំពើឆន្ទៈ • ជាអំពើចេតនា • ជាអំពើប្រកបដោយញាណ ការភ្ញាក់រលឹក • មានការតាំងចិត្ត មានគោលបំណងគិតមុន • មានសេចក្តីប្រាថា្ន មានបុព្វហេតុ • ទទួលឥទ្ធិពលនៃលក្ខខណ្ឌសង្គមនិងបរិស្ថានរស់នៅ • អាចវិនិច្ឆ័យបាន អំពើអឆន្ទៈ • ជាអំពើអចេតនា • ជារេផ្លិចឥតលក្ខខណ្ឌ • អំពើបែបជាសភាវគតិកើតឡើងមិនគ្រោងទុក • គ្មានសេចក្តីប្រាថ្នា គ្មានហេតុផលច្បាស់លាស់ • គ្មានទំនាក់ទំនងជាមួយសង្គមនិងបរិស្ថានរស់នៅ។ ពេលខ្លះកើតឡើងឯកឯង • មិនអានវិនិច្ឆ័យបានតាមបែបសីលធម៌។