General Knowledge

ចាប់ពីឆ្នាំ ១៩៣៨ ដល់១៩៣៩ មានវិបត្តិធំៗ មាន • វិបត្តិនៅឆេកូស្លូវ៉ាគី ៖ សន្និសទីក្រុងមុយនិច (ថ្ងៃទី ២៩ ខែ កញ្ញា ឆ្នាំ ១៩៣៨ ) បានលក់ប្រទេសឆេកូស្លូវ៉ាគី ឱ្យអ៊ីត្លែលើខ្នងប្រជារាស្រ្ត • សន្ធិសញ្ញាមិនឈ្លានពានគ្នាទៅវិញទៅមក រវាងសូវៀត អាឡឺម៉ង់ ត្រូវបានចុះហត្ថលេខានៅលើថ្ងៃទី ២៣ ខែសីហា ឆ្នាំ ១៩៣៩ ...

កំណើនប្រជាជនខ្លាំងភាគច្រើន គឺកើតមានឡើងទៅលើប្រទេសអន់ថយ ដែលទើបតែចង់សង្រ្គាមឬ ទើបទទួលបានឯករាជ្យ ។

នៅក្នុងសម័យអាណានិគមនិយមបារាំង មានព្រះរាជាខ្មែរ៤អង្គដែលមានសោយរាជ្យរួមមាន ៖ • ព្រះបាទនរោត្តម (១៨៦០-១៩០៤) • ព្រះបាទសុវត្ថិ (១៩២៧-១៩៤១) • ព្រះបាទស៊ីសុវត្ត មុនីវង្ស (១៩២៧-១៩៤១) • ព្រះបាទសម្ព័ន្ធ សីហនុ (១៩៤១-១៩៥៥លើកទី១) ។

ចរន្ដសកលភាវូបនីយកម្ម បានធ្វើឪ្យតួនាទី និងអធិបតេយ្យភាព រដ្ឋមាន ការធ្លាក់ចុះ ពីព្រោះ សហគ្រាលពហុសញ្ជតិ ឬ សហគ្រាសអន្តរជាតិធ្វើសកម្មភាពច្រើន អាស្រ័យទៅនឹងដំណើរការវិវត្តន៍ នៃទីផ្សារលើសសកលលោកហើយអាចគេធ្វើ បានគេត្រូវតែងតែប៉ងប្រាថ្នា ឯករាជ្យ ពីនយោបាយ រដ្ឋ ។

ឥទ្ធិពលនៃសង្គមសម្ភារនិយមបានជម្រុញឲ្យសហភាពសូវៀតត្រូវទិញសម្ភារទំនើបៗជាច្រើនពីអឺរ៉ុបខាងលិច ជាពិសេសគ្រឿងអគ្គីសនី និង គ្រឿងអេឡិចត្រូនិច ដូចជាចង្រ្កានបាយ ទូរទឹកកក ម៉ាស៊ីនត្រជាក់ វិទ្យុម៉ាស៊ីនបោកខោអាវ ម៉ាស៊ីនបូមធូលី ម៉ាស៊ីនថតទូរទស្សន៍។ល។

សង្រ្គាមនៅប្រទេសកម្ពុជាក្នុងឆ្នាំ១៩៧០-១៩៧៥ និងឆ្នាំ ១៩៧៩-១៩៩៨ និងរបបប្រល័យពូជសាសន៍កម្ពុជាប្រជាធិបតេយ្យ(១៩៧៥-១៩៧៩) មានផលិតវិបាកសម្រាប់កម្ពុជា។ សង្រ្គាមឆ្នាំ១៩៧០-១៩៧៥ និងឆ្នាំ ១៩៧៩-១៩៩៨ ផ្ដល់នូវវិនាសកម្មដូចតទៅ៖ ខាងសង្គម • សម្លាប់ជីវិតមនុស្សជាតិជាងបីលាននាក់ • បន្សល់ទុកអ្នករងរបួស ជនពិការ ក្មេងកំព្រា ស្រ្ដីមេម៉ាយ • បាត់បង់ធនធានមនុស្ស • ព្រាត់ប្រាស់គ្រួសារ ផ្ទះសម្បែង រងទុក្ខវេទនា គ្រោះទុរភិក្ស • ជួបនូវអនាធិបតេយ្យ ចោរកម្ម អំពើពុករលួយ អយុត្តិធម៌ • បំាបត់សិទ្ធិសេរីភាព ...

សង្រ្គោមស៊ីវិលនៅកម្ពុជានាសម័យសាធារដ្ឋខ្មែររយៈ ពេល៥ឆ្នាំពី ឆ្នាំ១៩៧០ដល់ឆ្នាំ១៩៧៥ បានបង្កវិនាសកម្មដល់ប្រទេសជាតិនិងមាតុភូមិដូចជា ៖ • ប្រទេសជាតិទាំងមូលក្លាយជាទីរហោស្ថានអំពើចោរកម្មហឹង្សា អាណាធិតេយ្យការ អត់ឃ្លានអតិផរណា សាច់ប្រាក់ និងទំនិញ…………។ • កុមារជាច្រើនត្រូវបានស្លាប់ជាបន្ដបន្ទាប់ដោយសារការអត់ឃ្លាន.និងជំងឺ…។ • ប្រជាជនកម្ពុជានៅតាមបណ្ដោយខេត្ដមូយចំនួនភ័យខ្លាចហើយភៀសខ្លួនមកភ្នំពេញ • ប្រជាជនកម្ពុជាជាង១លាននាក់បានត្រូវស្លាប់និងរបួស • បំផ្លាញគេដ្ឋានរចនាសម្ព័នសង្គមនិងសេដ្ឋកិច្ចពី៧០%ទៅ៨០%ត្រូវបានបំផ្លាញទាំងស្រុង។ • វាលស្រែក្លាយជាចម្ការមីន និងរណ្ដៅគ្រប់បែក បឺ ៥២(B-52) • បំផ្លាញឫសគល់ប្រព័ន្ធអប់រំពោលគឺសិក្សាទាំងអស់ ត្រូវបានបិទទ្វាលែងដំណើរការ • សំណង់អគារសាធាណៈ រោងចក្រឧស្សាហកម្មនិង ចម្ការកៅស៊ូត្រូវបានបំផ្លាញនិងបាត់បង់ • ធ្វើឲ្យសង្គមជាតិទំាងមូលមានលក្ខណៈអសកម្មក្នុងការអភិឌ្ឍន៍ជាតិ ។

ការដាក់តំបន់ប្រាសាទសំបូរព្រៃគុកចូលក្នុងបញ្ជីបេតិកភណ្ឌពិភពលោក មានអត្ថន័យចំពោះកម្ពុជាដូចតទៅ ៖ • ជាមរតកវប្បធម៌ដ៏ល្អឯករបស់ខ្មែរ និងមនុស្សលោកទាំងអស់ក្នុងពិភពលោក • រក្សាបូរណភាពទឹកដី • ពិភពលោកជួយការពារ និងទទួលស្គាល់ • ផ្ដល់កំណើនសេដ្ខកិច្ចតាមរយៈវិស័យទេសចរណ៍ • បង្ហាញពីស្ថាបត្យកម្មនៃបុព្វបុរសខ្មែរ និងសិល្បៈ • បង្ហាញពីអំណាចនិងវិសាលភាពរបស់ព្រះរាជាសម័យមុន • បង្ហាញពីខអត្តសញ្ញាណជាតិ • បង្ហាញពីទេពកោសល្យព្រះរាជាទៅនឹងអាទិទេព • ជាអត្ថន័យប្រវត្តិសាស្រ្ដធ្វើឪ្យជាតិខ្មែរល្បីរន្ទីពេញពិភពលោកប្រកបដោយមោទនភាពជាទីបំផុត • បណ្ដុះស្មារតី ចិត្តគំនិតរបស់កូនខ្មែរជំនាន់ក្រោយឪ្យស្រលាញ់ថែរក្សាកាពារសម្បត្តិវប្បធម៌ដ៏ខ្ពង់ខ្ពស់របស់បុព្វបុរស ។

ពីឆ្នាំ ១៩៦៧ ដល់ឆ្នាំ ១៩៦៨ សេដ្ឋិកិច្ចកម្ពុជាមានការរាំងស្ទុះនេះដោយសារមូលហេតុដូចជា៖ • ការបាត់បង់ប្រាក់ចំណូលដែលជាលទ្ធផលនៃការរត់ពន្ធ • ការគ្រប់គ្រងឧស្សាហកម្មរដ្ឋមិនបានល្អ • ការចំណាយខ្វះតុល្យភាព • ទិន្នផលកសិកម្មកម្រិតទាប ដោយសារតែប្រព័ន្ធធារាសាស្រ្ដប្រសិទ្ធភាព។