General Knowledge

សីលធម៌ចែកចេញជា៥ គឺ ៖ • សីលធម៌ផ្ទាល់ខ្លួន • សីលធម៌គ្រូសារ • សីលធម៌វិជ្ជាជីវៈ • សីលធម៌សង្គម • សីលធម៌ពិភពលោក ។

នៅក្នុងកំណាព្យមានរូបារម្មណ៍៤ធំៗគឺ៖ • ជីវរូបារម្មណ៍ • រូបារូបិយារម្មណ៍ • និមិត្តរូបារម្មណ៍ • ឧបមានរូបារម្មណ៍ ។

វិបត្ដិសេដ្ឋកិច្ចនៅសហរដ្ឋអាមេរិកឆ្នាំ១៩២៩បានចាប់ផ្ដើមឡើងនៅពេលដែលលោកប្រធានាធិបតីសហរដ្ឋអាមេរិកដែលបន្ដតំណែងវិល សុន បាននាំគ្នាកសាងសេដ្ឋកិច្ចតាមទ្រឹស្ដីដើមទុនឲ្យគេធ្វើការបង្កើតផលិតផលច្រើហួសហេតុពេកដែលបានធ្វើឪ្យតម្រូវការទីផ្សារបានរួមតូចពោលគឺការអនុវត្ដទ្រឹស្ដីបាននាំមកនូវបរិមាណទំនិញកើនឡើងមិនធ្លាប់មានពីមុនមក។

ដំណើរពុកផុយ បានធ្វើអោយផ្ទៃផែនដីទទួលរងការបំផ្លិចបំផ្លាញដោយធម្មជាតិ ដូចជាការបាក់បែក ការរេចរឹល ប្រេះស្រាំសិលា និងវត្ថុដទៃទៀតនៅលើផែនដី។

ពិភពលោកកំពុងជួបប្រទះនឹងបញ្ហាធំៗដូចជា ៖ • បរិស្ថាន ៖ ទឹកជំនន់ ខ្យល់ព្យុះ រញ្ជួយដី គ្រោះរាំងស្ងួត ផែនដីឡើងកំដៅ…។ • បញ្ហាកំណើនប្រជាជន ៖ តម្រូវការថាមពល ពង្រីកផ្ទៃដីដាំដុះ ឩស្សាហកម្ម សំណងលំនៅដ្ឋាន…។ • បញ្ហាអន្តោប្រវេសន៍ ៖ ការជួញដូរ គ្រឿងញៀន មនុស្សអសន្តិសុខ ចោរកម្ម ពេស្យាចា ទេរវកម្ម ។ • បញ្ហាសន្តិសុខស្បៀង ...

ពន្យល់ពីសម្បត្តិមនុស្ស សម្បត្តិទេវតា និង សម្បត្តិនិពា្វន្ត គឺ ៖ សម្បត្តិមនុស្សមាន: • បញ្ញាសម្បត្តិ(មនុស្សមនាបញ្ញាវាងវៃទាំងផ្លូវលោកនិងផ្លូវធម៌) • ភោគសម្បត្តិ(មនុស្សមានទ្រព្យច្រើន) • បរិវារសម្បត្តិ(មនុស្សមានអ្នករាប់អានច្រើន) • យសសម្បត្តិ(មនុស្សមានបុណ្យសក្តិខ្ពស់ក្នុងសង្គម) • ត្រកូលសម្បត្តិ(មនុស្សកើតពីក្នុងត្រកូលខ្ពង់ខ្ពស់) • រូបសម្បត្តិ(មនុស្សមានរូបស្អាតពេញលេញ) សម្បត្តិទេវតា • ជាសម្បត្តិដែលមនុស្សទទួលនៅពេលដែលកើតនៅឋានសួគ៌ជាសម្បត្តិទិព្វ សម្បត្តិព្រះនិពាន្វ • ជាសម្បត្តិដែលប្រពៃលើសសម្បត្តិនានា ។ បើមនុស្សណាមួយទទួលបានសម្បត្តិនះហើយ មនុស្សនោះនិងអស់ទុក្ខ គឺមានតែសេចក្តីសុខ ស្ងប់ជានិច្ច ចាកទុកទាំងពួងគ្មានកើត ចាស់ ឈឺ ...

លទ្ធិប្រជាធិបតេយ្យ ត្រូវការឲ្យមានពហុភាព ព្រោះថាមនុស្ស និងក្រុមមនុស្ស យើងតែងមានជំនឿនិងគំនិតប្លែកៗ ពីគ្នា។ មនុស្សដែលរស់នៅក្នុងសង្គមប្រជាធិបតេយ្យ មិនត្រូវគិតថាមានតែក្រុមខ្លួនទេដែលឈ្នះរហូត ឬថាមានតែក្រុមខ្លួនដែលមានគំនិតថា នៅមានក្រុមដទៃទៀតអាចនឹងឈ្នះខ្លួននៅពេលក្រោយ ហើយនៅមានគំនិតនៃក្រុងដទៃទៀត ដែលអាចនឹងល្អជាងយើងផងដែរ។ មតិភាពច្រើនត្រូវគោរព និងអាចការពារមតិ និងទស្សនភាគតិចផង។

ក្នុងសង្គមខ្មែរសម័យដើម ម្តាយឪពុកមានសិទ្ធិចាត់ចែងនិងសម្រេចចិត្តគ្រប់បែបយ៉ាងលើជោគវាសនាកូនចៅរបស់ខ្លួន ។ ជាទូទៅឪពុកម្តាយមានសិទ្ធិចាត់ចែងរឿងជំនួសកូនដោយពុំបានសូរយោបល់កូនឡើយ ។ ឪពុកម្តាយមាននាទីអប់រំកូនចៅប្រុសស្រីឱ្យចេះដឹងគុណអ្នកដែលធ្វើអំពើល្អមកលើខ្លួនដូចជា ជីដូនជីតា អាណាព្យាបាល បងប្អូនប្រុសស្រី គ្រូបាអាចារ្យ មិត្តភក្តិ សាច់ញាតិជិតឆ្ងាយ និងព្រះមហាក្សត្រ ។ ម្តាយឪពុកជាអ្នកណែនាំប្រតិបត្តិអំពើល្អ ស្មោះត្រង់យុត្តិធម៌ ស្រលាញ់ការងារ និងវៀរចាកនូវអំពើបាយមុខ ស្រា ស្រីល្បែងស៊ីសង និងអំពើខុសច្បាប់ផ្សេងៗទៀត ។

ការវិនិច្ឆ័យដោយអគតិគឺមាន ៖ • ការវិនិច្ឆ័យដោយលំអៀងព្រោះស្រឡាញ់ • ការវិនិច្ឆ័យលំអៀងព្រោះស្អប់ • ការវិនិច្ឆ័យលំអៀងព្រោះវង្វេង • ការវិនិច្ឆ័យលំអៀងព្រោះភ័យខ្លាច

អត្ថន័យនៃសីល ៥ ដោយផ្សារភ្ជាប់ទៅនឹងខ្លឹមសារសិទ្ធិមនុស្សដែលពាក់ព័ន្ធ ៖ សីល៥ អត្ថន័យ សិទ្ធិមនុស្ស ១. បាណាតិបាតាវេរមណី… គឺវៀរចាកការសម្លាប់ជីវិត ...