General Knowledge

លោក និចសុន ឡើងកាន់តំណែងប្រធានាធិបតីឆ្នាំ ១៩៦៨ បានចាត់វិធានការបញ្ចប់សង្រ្គាមនៅវៀតណាម។ ការទម្លាប់គ្រាប់បែក ការសម្លាប់រង្គាល់ នាំឪ្យមានប្រតិកម្មរិះគន់រៀតណាមខាងត្បូងនៅឆ្នាំ១៩៧៣ ជាឪកាសត្រូវវៀតណាមខាងជើងវាយចូលកាន់កាប់ក្រុងព្រៃនគរបានថ្ងៃទី៣០ មេសា ១៩៧៥។ លោក និច សុន ជាប្រធានធិបតីតែម្នាក់គត់ នៅក្នុងប្រវត្តិសាស្រ្ដអាមេរិក ដែលត្រូវដកហូរពីតំណែង ដោយមានឡើងអាស្រូវវ៉ាទែចហ្គេតក្នុងសម័យបោះឆ្នោត។ លោកបានលាលែងពីតំណែងថ្ងៃទី ៩ មេសា ១៩៧៤ ។

គណបក្សនយោបាយនៅសហរដ្ឋអាមេរិកមាន២គឺ គណបក្សសាធារណរដ្ឋ និង គណបក្សប្រជាធិបតេហើយគណបក្សនីមួយៗប្រមូលផ្ដុំទៅដោយ ៖ • គណបក្សសាធារណរដ្ឋប្រមូលផ្ដុំទៅដោយពួកពាណិជ្ជករធំៗនិងពួកម្ចាស់កសិដ្ឋាននៅប៉ែកខាងលិច • គណបក្សប្រជាធិបតេយ្យប្រមូលផ្ដុំទៅដោយពួកបញ្ញវ័ន្ដនិយោជិកកម្មករកនិងជនជាតិភាគតិចនៅតាមទីក្រុងធំៗមានអៀកឡង់អ៉ីតាលីនិងពួកស្បែកខ្មៅ ។

បានជាសហរដ្ឋអាមេរិកប្រកាសសង្គ្រាមជាមួយអាឡឺម៉ង់ ពីព្រោះនៅថ្ងៃទី ០៧ ខែធ្នូ ឆ្នាំ ១៩៤១ កងទ័ពជើងអាកាសជប៉ុនបានវាយប្រហារលើមូលដ្ឋានសឹកដ៏ធំរបស់សហរដ្ឋអាមេរិកប្រចាំប៉ាស៊ីហ្វីកនៅកំពង់ផែពាលហាប័រនៅរដ្ឋហាវ៉ៃ ។ ពេលនោះសង្គ្រាមលោកលើកទី ២ បានរីករាលដានយ៉ាងខ្លាំងនៅតំបន់ប៉ាស៊ីហ្វីករវាងសហរដ្ឋអាមេរិកនិងជប៉ុនហើយក្រោយមកទៀតសហរដ្ឋអាមេរិក ក៏បានប្រកាសសង្គ្រាមជាមួយ អាឡឺម៉ង់ ដែលជាដៃគូរបស់ជប៉ុន ។

បានជាប្រទេសនេះមានភ្នំភ្លើងនិងការរញ្ជួយដីច្រើន ព្រោះដោយសារប្រទេសនេះស្ថិតនៅចំតំបន់អាស៊ីប៉ាំស៊ីភិច ដែលក្នុងមួយឆ្នាំមានការរញ្ជួយដីរហូតដល់ ៤០០លើក ក្នុងនោះមាន ១០០លើកមានទ្រង់ទ្រាយធំ ដែលបង្កមហន្តរាយដល់មនុស្ស និងផ្ទុះសំបែង ។

មានឈ្មោះជាបឋមគឺ “ប្រទេសហ្វូណន” ឬ “នគរភ្នំ” ឬ ហៅថា “កោះគោកធ្លក” ឬ “នគរគោកធ្លក”។

ក្នុងការគ្រប់គ្រងប្រទេស ព្រះអង្គឌួងបានធ្វើកំណេទម្រង់ដូចជា ៖ វិស័យរដ្ឋបាល • កែច្បាប់ បន្ធូរបន្ថយវិស័យផ្សេងៗ សេដ្ឋកិច្ច • ជម្រុងការស្ដារហេដ្ឋារចនាសម្ព័ន្ធ • កសាងផ្លូវគមនាគមន៍ ទំបន់ កំពង់ផែសមុទ្រនៅកំពត • បោះពុម្ពប្រាក់សម្រាប់សម្រូលជីវភាពប្រជាជន • បន្ថយពន្ធដារ នយោបាយ • ដឹកនាំ • ងវប្បធម៌អក្សរសាស្ដ្រជាតិ។

ប្រជាពលរដ្ឋខ្មែរដែលមានសិទ្ធិនិថមានបំណងឈរឈ្មោះជាបេក្ខជនឈ្មោះជាបេក្ខជនបោះឆ្នោត តំណាងរាស្រ្ដត្រូវបំពេញលក្ខខណ្ឌ ដូចជា ៖ • មានសញ្ជាតិខ្មែរពីកំណើត • មានអាយុ២៥ឆ្នាំឡើងទៅគិតដល់ថ្ងៃបោះឆ្នោត • មានសិទ្ធិបោះឆ្នោត • ស្នាក់នៅអចិន្រ្តៃយ៌ក្នុងព្រះរាជណាចក្រកម្ពុជាយ៉ាងតិចមួយឆ្នាំគិតដល់ថ្ងៃបោះឆ្នោត • មានការតែងតាំងពីគណបក្ស នយោបាយដែលបានក្នុងបញ្ជីឈរឈ្មោះបោះឆ្នោត អ្នកគ្មានសិទ្ធិឈរឈ្មោះជាបេក្ខជន បោះឆ្នោតជ្រើសតាំងតំណាងរាស្រ្ដមាដូចជា ៖ • មន្រ្ដីរាជការស៊ីវិល មន្រី្ដតុលាការ កងកម្លាំងនគរបាលជាតិ • កងយោពលខេមរភូមិន្ទក្នុងមុខដំណែង និងបុព្វជិតសាសនា • ជនដែលត្រូវតុលាផ្ទន្ទាទោស ដាក់ពទន្ធធនាគាពីបទឧក្រិដ្ឋ ឬមជ្ឈឹម ហើយមិនទាន់មាននីតិវិធីឡើងវិញ • ជនដែលត្រូវតុលារផ្តន្ទាទោសដកសិទ្ធិបោះឆ្នោត • ជនរិកចរិក ឬ ...

គ្រឹះសេដ្ឋកិច្ចនៃប្រទេសញូសេឡែនមាន • ផលិតផលកសិកម្ម និងពាណិជ្ជកម្មក្រៅប្រទេស ផលិតផលនាំចេញទៅលើទីផ្សារអន្តរជាតិ ប័រ ប្រូម៉ា សាច់ និងរោមចៀម ជាពិសេសទៅប្រទេសអង់គ្លេសទទួលប្រាក់បានចំណូលយ៉ាងច្រើន • ផលិតផលឩស្សាហកម្ម រកប្រាក់ចំណូលមិនចាញ់ប្រាក់ចំណូលកសិកម្មដែរ ។

នៅឆ្នាំ ១៩៩៦.១៩៩៧ ស្នងការជាន់ខ្ពស់សហប្រជាជាតិសំរាប់ជនភៀសខ្លួនបានរៀបចំគោលការណ៍ដូចជា ៖ • មាតុភូមិនិវត្តន៍នៃជនភៀសខ្លួនស្មត្រ័ចិត្តពីតំបន់ផ្សេងៗដូចជា ឥណ្ឌូណេស៊ី ថៃ ហុងកុង ម៉ាលេស្យា វៀតណាម ។ • កិច្ចការងារអន្តរជាតិចំពោះអ្នកស្វែងរកសិទ្ធិជ្រកកោន • កិច្ចវិធីនៃជនភៀសខ្លួនត្រូវវិលទៅស្រុកកំណើតនិងជនផ្លាស់ទីលំនៅក្នុងប្រទេស • កិច្ចសង្គ្រោះដល់ជនភៀសខ្លួនត្រូវវិលទៅស្រុកកំណើតវិញដោយសុវត្ថិភាព • ការហ្វឹកហ្វឹនផ្សព្វផ្សាយនិងជំនួយបច្ចេកទេស • ការគាំទ្រផ្នែកជីវភាព សំភារៈនិងស្មារតី ។

ក្នុងការដោះស្រាយវិបត្តិសេដ្ឋកិច្ច រាជរដ្ឋាភិបាលលោក ក្លេមិន អាត់លី បានធ្វើជារូបនីយកម្មចាប់ពីរោងចក្រ ធនាគារ ផ្លូវដែក កំពង់ផែ ធនធានរ៉ែ និងធ្យូងថ្ម ផ្សេងជាច្រើនទៀត ។