General Knowledge

រដ្ឋធម្មនុញ្ញរបបសាធារណរដ្ឋទី៥ នៅបារាំងបានចែងពីតួនាទិប្រធានាធិបតិដូចជា ៖ • ប្រធានធិបតីអាចឈរឈ្មោះបាន២អាណតិ្ត ដោយមួយអាណត្តិមាន រយៈពេល៧ ឆ្នាំ • ប្រធានធិបតីមានសិទ្ធរំលាយសភា • ប្រធានាធិបតីមានសិទ្ធិរុះរើគណៈរដ្ឋមន្ដ្រី • ប្រធានធិបតី គឺជាអគ្គមេបញ្ជាការលើកងទ័ពជាតិ • ប្រធានាធិបតីមានសិទ្ធិជ្រើសតាំងនាយករដ្ឋមន្ដ្រី និងសមាជិករដ្ឋាភិបាល • ប្រធានាធិបតីមានសិទ្ធិទទួលសារតាំង និងចុះសន្ធិសញ្ញាលើក្រឹត្យ និងបទបញ្ជាផ្សេងៗ។

អំពើឆន្ទៈត្រូវឆ្លងកាត់ ៣ ដំណាក់គឺ៖ • បញ្ញតិ្តកម្មៈ ជាការពិនិត្យកំណត់ក្នុងចិត្តនូវអំពើដែលបំរុងនិងធ្វើ។ • ការពិភាក្សាផ្គូរផ្គងៈ ការពិនិត្យមូលហេតុ អត្ថប្រយោជន៍ អត្ថទោសគុណសម្បត្តិ គុណវិបត្តិនៃអំពើដែលយើងបានព្រាងធ្វើ។ វាជាដំណាក់សំខាន់បំផុតនៃឆន្ទៈ។ ខ្វ៖ការសម្រេចចិត្តគឺខ្វះឆន្ទៈ។ • ការប្រតិបត្តិៈ ជាការចាប់ផ្តើមអនុវត្ត ដើម្បីសម្រេចកិច្ចការដែលបានសម្រេចចិត្ត និងប្តេជ្ញារួច។ វាជាសក្ខីភាពនៃឆន្ទៈ។ ខ្វះការសម្រេចចិត្តគឺបានត្រឹមឆន្ទៈស្ទើរ។

ទំនួលខុសត្រូវមានន័យថាជាកាតព្វកិច្ចដែលត្រូវរ៉ាប់រង អំពើអ្វីមួយ នៅចំពោះមុខអំណាចមួយ ពោលគឺធានាអំពីវត្ថុនោះ។ ដូចនេះទំនួលខុសត្រូវអំពីអំពើមួយគឺ៖ • សារភាពថាខ្លួនជាអ្នកប្រព្រឹត្ត • ហ៊ានទទួលវិបាកនៃអំពើនោះ ទោះជាខាងផ្នែកសីលវិជ្ជាក្តី ខាងផ្នែកសង្គមក្តី គឺហ៊ានទទួលវិបាកវិនិច្ឆ័យ។

អាណានិគមហូឡង់ធ្វើឱ្យប្រទេសឥណ្ឌូណេស៊ីទទួលបានគុណសម្បត្តិនិងគុណវិបត្តិដូចជា ក. គុណសម្បត្តិ • សេដ្ឋកិច្ចនៅកោះស៊ូម៉ាត្រា ក្នុងរយៈពេលជាង ៣០ឆ្នាំដំបូងមានការផ្លាស់ប្តូរគួរឱ្យកត់់សម្គាល់ • ស៊ូម៉ាត្រាក្លាយជាអ្នកផ្គត់ផ្គងថ្នាំជក់ដ៏ធំបំផុតនិងមានគុណភាពល្អដាច់គេនៅក្នុងចំណោមប្រទេសផ្គត់ផ្គងថ្នាំជក់ពិភពលោក • នៅពេលដែលបានគេរកឃើញកំណប់ប្រេងកាតទស្សវត្សរ៍ឆ្នាំ ១៩២០ទឹកដីស៊ូម៉ាត្រាបានក្លាយជាទីតាំងក្រុមហ៊ុនប្រេងសែលភូមិន្ទរបស់ហូឡង់ ។ ខ. គុណវិបត្តិ • មានការជិះជាន់យ៉ាងឃោរទៅលើប្រទេសឥណ្ឌូណេស៊ីដោយភ្ជាប់នឹងនយោបាយរើសអើងពណ៌សំបុរ ដែលអាណានិគមនិយមហូឡង់បានប្រកាន់នោះបានធ្វើឱ្យជនជាតិឥណ្ឌូណេស៊ីរងទុកក្ខវេទនាក្រលំបាកតោកយ៉ាងក្រៃលែង • ការធ្វើពាណិជ្ជកម្មផ្តាច់មុនរបស់ហូឡង់ធ្វើឱ្យប៉ះពាល់សេ្ឋកិច្ចនៅប្រជុំកោះឥណ្ឌូណេស៊ីយ៉ាងខ្លាំង • ពួកគេអាចបំផ្លាញពាណិជ្ជកម្មបន្តិចម្តងៗ ក្នុងតំបន់ដែលមានជីវិតរាប់រយឆ្នាំមកហើយនោះ • ពួកពាណិជ្ជករតូចតាចត្រូវបានគេកំណត់ព្រំដែនក្នុងការក្នុងការធ្វើពាណិជ្ជកម្មតាមតំបន់ • ទីក្រុងសំខាន់ៗទទួលរងគ្រោះដោយសារទឹកជំនន់ដ៏ធ្ងន់ធ្ងរនារដូវវស្សាជារៀងរាល់ឆ្នាំ ហើយប្រជាជនត្រូវរងគ្រោះដោយជំងឺគ្រុនចាញ់ និងជំងឺរាតត្បាផ្សេង • ជីវភាពរស់នៅរបស់ប្រជាជនឥណ្ឌូណេស៊ីនៅទីក្រុងនានាស្ទើរតែទាំងអស់កាន់តែលំបាកឡើង ។

ប្រទេសអាឡឺម៉ង់និងសហភាពសូវៀតបានចុះសន្ធិសញ្ញាជាមួយគ្នា ថ្ងៃទី ២៣ ខែសីហា ឆ្នាំ ១៩៣៩ ហើយសន្ធិសញ្ញានេះគីជាសន្ធិសញ្ញាសម្ងាត់ដើម្បីបែងចែកប្រទេសប៉ូឡូញជាពីរ ។

វិបត្តិសេដ្ឋកិច្ចនៅសហរដ្ឋអាមេរិកឆ្នាំ ១៩២៩ បានចាប់ផ្ដើមឡើងនៅពេល ដែលលោកប្រធានាធិបតីសហរដ្ឋអាមេរិកដែលបន្ដតំណែកវិល សុន បាននាំគ្នាកសាងសសេដ្ឋកិច្ចតាមទ្រឹស្ដីដើមទុនឪ្យគេធ្វើការបង្កើនផលិតផលច្រើន ហួសហេតុ ពេកដែលបានធ្វើតម្រូវការទីផ្សារបានរួមតូច ពោលគឺ ការអនុវត្តទ្រឹស្ដីនេះបាននាំមកនូវ បរិមាណទំនិញកើនឡើងមិន ធ្លាប់មានពីមុនមក ។

បន្ទាប់ពីក្រុមប្រឹក្សារាជានុសិទ្ធិរំលាយ នៅថ្ងៃទី ១៣ ខែមិថុនា ឆ្នាំ ១៩៦០ ច្បាប់រដ្ឋធម្មនុញ្ញ បានចេញមាត្រាពិសេសមួយៗ ។ មាត្រានេះបានចែងថាក្នុងករណីដែលកាលៈទេសៈពុំអនុញ្ញាតឪ្យចាត់តាំងព្រះមហាក្សត្រថ្មី និងក្រុមប្រឹក្សារាជានុសិទ្ធិដោយអនុលោមទៅតាមបញ្ញត្តិ ៣០ និង ៣០ស្ទួន នៃរដ្ឋធម្មនុញ្ញសភាទាំងពីរ ត្រូវរួមគ្នាប្រជុំតាមសេចក្ដីអញ្ជើញពីប្រធានរដ្ឋសភាដោយអនុលោមទៅតាមឆន្ទៈរបស់ប្រជារាស្រ្ដសភាទាំងពីរអាចលើកអំណាច និងបុព្វសិទ្ធិទាំងឡាយរបស់ប្រមុខរដ្ឋប្រគល់ឪ្យឥស្សរៈជនមួយរូបដែលប្រជាពលរដ្ឋ ស្រឡាញ់ទុកចិត្ត ។

ក្រុមខ្មែរក្រហមបានចូលមកកាន់កាប់ទីក្រុងភ្នំពេញនៅថ្ងៃទី ១៧ ខែមេសា ឆ្នាំ ១៩៧៥ នៅវេលាម៉ោង ៩ និង ៣០ នាទី ហើយរៀបចំពិធីចូលឆ្នាំខ្មែរនៅកម្ពុជាយើងនាពេលនោះ ។

សមូហភាវូបនីយកម្មមានន័យថា រាល់កម្មសិទ្ធិឯកជនទាំងអស់ នឹងត្រូវប្រមូលផ្ដុំដើម្បីប្រើប្រាស់រួមគ្នា ហើយទ្រព្យសម្បត្តិឯកជនត្រូវបានហាមឃាត់រឺឯការដាំដុះស្រូវត្រូវធ្វើឡើងដោយក្រុមការងារនៅជុំរំធ្វើការប្រមូលផ្ដុំ ។

លោក ស្ដាលីនបានទទួលមរណៈភាពនៅថ្ងៃទី ០៥ ខែមីនា ឆ្នាំ ១៩៥៣ នៅអាយុ ៧៣ ឆ្នាំ ដោយសារតែជំងឺកឈាមក្នុងខួរក្បាល ។