General Knowledge

គេអាចរៀនតាមបែប៖ • ស្តាប់ • អាន • ប្រតិបត្តិ • សរសេរ • មើល/សង្កេត • សហការ • សំយោគ • លេងល្បែង • ត្រាប់ • ទស្សនកិច្ចសិក្សា • ពិសោធន៏ • វិភាគ • ប្តូរយោបល់ • ត្រិះរិះពិចារណា

ដែលហៅថា “ភេទ” សំដៅលើភាពខុសគ្នាផ្នែកជីវសាស្រ្ដ ដែលបានកំណត់រវាង បុរស និងស្រ្ដីជាទូទៅ។ ពាក្យ “ភេទ” ត្រូវបានប្រើប្រាស់ នៅពេលណាចង់សំដៅទៅលើបុរស និងស្រ្ដី ដែលមានសរីរាង្គកាយផ្សេងពីគ្នាលក្ខណៈរូបសាស្រ្ដ។

ដែលហៅថា “យេនឌ័រ” គឺជាលក្ខណៈ (តម្លៃ ឥរិយាបថ អាកប្បកិរិយា/ សកម្មភាព) របស់បុរស និងស្រ្ដី (ភាពជាបុរស និងភាពជាស្រ្ដី) ដែលកំណត់ដោយសង្គម។

ភេទ និងយេនឌ័រខុសគ្នា ភេទ និង យេនឌ័រ • ភេទៈ កត្តា/លក្ខខណ្ឌជីវសាស្ត្រ ដូច្នេះ មិនអាចកែប្រែបាន • យេនឌ័រៈ កត្តា/លក្ខខណ្ឌសង្គម ដូច្នេះ អាចកែប្រែបាន ភេទ និង យេនឌ័រ ឧទាហរណ៍ • មានតែស្រ្តីទេដែលអាចបង្កើតកូនបាន។ ឧៈ១. ...

តួនាទី “ យេនឌ័រ ” មាន៣យ៉ាងគឺ៖ • តួនាទីមានកម្រៃ • តួនាទីមិនមានកម្រៃ • តួនាទីចាត់តាំងពីសហគមន៏

សមភាពយេនឌ័រ មានន័យថា គ្មានការរើសអើងរវាងបុរស និងស្ត្រី មានលក្ខខណ្ឌ និងទទួលបាននូវសិទ្ធិស្មើៗគ្នា គឺជាការឲ្យតម្លៃដោយសង្គមទៅលើភាពដូចគ្នា និងភាពខុសគ្នាដូចជា៖ • ភេទទាំងពីរត្រូវបានគេផ្តល់ឱកាសឲ្យស្មើគ្នា • ភេទទាំងពីរត្រូវបានទទួលផលប្រយោជន៍ស្មើគ្នា ទោះបីជាមានភាពខុសគ្នាផ្នែកជីវសាស្រ្តយ៉ាងណាក៏ដោយ។

ជនជាតិភាគតិចមានសិទ្ធិដូចជា៖ • សិទ្ធិមានវត្តមាន • សិទ្ធិឲ្យមានការគោរពដល់សញ្ញាណជាត់ និងសញ្ញាណវប្បធម៌ • សិទ្ធិស្វ័យសម្រេច • សិទ្ធិរួចផុតពីអំពើប្រល័យពូជសាសន៍ • សិទ្ធិប្រើប្រាស់សម្បត្តិ និងធនធានធម្មជាតិ • សិទ្ធិរួមចំណែកក្នុងការលូតលាស់នៃបច្ចេកវិទ្យា និងវិទ្យាសាស្រ្តអន្តរជាតិ • សិទ្ធិដើម្បីវប្បធម៌ រួមមានការប្រើភាសា និងសេរីភាពខាងវប្បធម៌ • សិទ្ធិរក្សាការពារវប្បធម៌ • សិទ្ធិរក្សាការពារបរិស្ថាន • សិទ្ធិមិនឲ្យមានការរើសអើងមកលើខ្លួន។ល។

ការរើសអើងប្រឆាំងនារីភេទ គឺជាបានចែកការផាត់ចេញ ឬការកំហិតណាដែលធ្វើឡើងលើមូលដ្ឋានភេទ ហើយបានបង្កឡើង ឬដែលមានទិសដៅធ្វើឲ្យស្ត្រីខូចខាត ឬបាត់បង់នូវការទទួលស្គាល់ ការទទួលបាន ឬការប្រើប្រាស់សិទ្ធិ និងសេរីភាពជាគ្រឹះរបស់ស្ត្រីនៅក្នុងវិស័យនយោបាយ វិស៧យសេដ្ឋកិច្ច វប្បធម៌ពលរដ្ឋ ឬក្នុងវិស័យផ្សេងៗទៀតលើមូលដ្ឋានស្មើភាពរវាងបុរស និងស្ត្រី។

មាត្រា៣៤ (ថ្មី) ក្នុងរដ្ឋធម្មនុញ្ញនៃព្រះរាជាណាចក្រកម្ពុជាបានចែងថា៖ • ប្រជាពលរដ្ឋខ្មែរទាំងពីរភេទមានសិទ្ធិបោះឆ្នោត និងអាចឈរឈ្មោះឲ្យគេបោះឆ្នោត។ • ប្រជាពលរដ្ឋខ្មែរទាំងពីរភេទ ដែលមានអាយុយ៉ាងតិច១៨ឆ្នាំ មានសិទ្ធិទៅបោះឆ្នោត • ប្រជាពលរដ្ឋខ្មែរទាំងពីរភេទ ដែលមានអាយុយ៉ាងតិច២៥ឆ្នាំ អាចឈរឈ្មោះឲ្យគេបោះឆ្នោតជ្រើសតាំងជាសមាជិកព្រឹទ្ធសភា។ • បទប្បញ្ញត្តិបន្ថយសិទ្ធិបោះឆ្នោត និងសិទ្ធិឈរឈ្មោះឲ្យគេបោះឆ្នោតត្រូវចែងក្នុងច្បាប់បោះ ឆ្នោត។

ទំនាក់ទំនងរវាងសិទ្ធិសេរីភាព និងច្បាប់ មនុស្សត្រូវមានសិទ្ធិ និងសេរីភាពស្មើគ្នា ដោយឥតប្រកាន់ពូជសាសន៍ ពណ៌សម្បុរ ភេទ សាសនា ជំនឿ និន្នាការនយោបាយ ដើមកំណើតជាតិ ឋានៈសង្គម ធនធាន ឬស្ថានភាពឯទៀតឡើយ។ រីឯច្បាប់ ជានិយាម ជាកាតព្វកិច្ចធំបំផុតរបស់មនុស្សសម្រាប់ការពារសិទ្ធិ និងសេរីភាពដែលធម្មជាតិបានសម្អិតសម្អាងឡើងដើម្បីជីវិតរស់នៅក្នុងសង្គម។ ...