General Knowledge

បរាជ័យក្នុងវិស័យសេដ្ឋកិច្ចនិងកសិកម្ម ( មិនដូចការសន្យា ) វិបត្តិសង្គមដូចជាការធ្លាក់ទឹកចិត្ត ការផឹកស្រា បញ្ហាពុករលួយចាប់ពីក្រោមដល់លើ ការថយចុះនៃអាយុនិងកំណើនអត្រាមរណៈកុមារ ។

ចរន្តសកលភាវូបនីយកម្មអាចមានផលប៉ះពាល់ដល់តួនាទីរដ្ឋ ដូចជា៖ • ចរន្តសកលភាវូបនីយកម្មលើដំណើរសមាហរណកម្មសេដ្ឋកិច្ច ហិរញ្ញវត្ថុជាក្រឹត្យក្រមសកលលោកធ្វើឲ្យតួនាទី និងអធិបតេយ្យភាពរបស់រដ្ឋធ្លាក់ចុះ ពីព្រោះសហគ្រាសអន្តរជាតិធ្វើសកម្មភាពភាគច្រើនអាស្រ័យទៅលើដំនើរការវិវត្តិនៃទីផ្សារសកលលោកហើយគេធ្វើយ៉ាងណាឲ្យមានឯករាជ្យភាពពីនយោបាយរបស់រដ្ឋ • ចរន្តសកលភាវូបនីយកម្មនៅលើវិស័យនយោបាយវិញ រឹតតែធ្វើឲ្យមានភាពស្មុគស្មាញថែមទៀត ទៅនឹងអធិបតេយ្យភាពរដ្ឋ ។ ជាការពិតណាស់ ចរន្តកលភាវូបនីយកម្មពាក់ព័ន្ធនឹងបញ្ហាសកលលោកដូច្នេះអាចពាក់ព័ន្ធ ទៅនឹងកម្មវិធីនយោបាយការបរទេសរបស់រដ្ឋអធិបតេយ្យមួយ • ជាលទ្ធផលអនុវត្តជាក់ស្តែង ប្រទសអន់ខ្សោយ ( តតិយលោក ) កាន់តែបាត់បង់អធិបតេយ្យភាពរបស់ខ្លួននៅក្នុងការចូលមកនៃចរន្តសកលភាវូបនីយកម្មនេះ ដោយសារតែលទ្ធភាពនៃនយោបាយការបរទេសប្រទេសទាំងនោះ ត្រូវរួញតូចក្រោមសម្ពាធឥទ្ធិពលនយោបាយការបរទេសរបស់ប្រទេសមហាអំណាច • ជាពិសេសវិស័យព័ត៌មានវិទ្យា ទូរគមនាគមន៍ និងប្រព័ន្ធផ្កាយរណប រឹតតែធ្វើឲ្យតួនាទីរដ្ឋទន់ខ្សោយ ...

មូលហេតុដែលធ្វើឪ្យរបបសាធារណរដ្ឋខ្មែររដួលរលំគឺ ៖ • ប្រជាជនអស់ជំនឿលើការគ្រប់គ្រង់របស់រដ្ឋាសភិបាល ដោយភាពអសមត្ថភាពរបស់រដ្ឋាភិបាល លន់ នល់ • អំពើពុករលួយ និងការលក់អាវុធឪ្យសត្រូវ • នយោបាយចង់បញ្ចប់សង្រ្គាមឥណ្ឌាចិនរបស់អាមេរិក • ការបញ្ចប់ជំនួយរបស់អាមេរិក • មិនអាចដោះស្រាយបញ្ហានៅជនបទបាន ។

ផ្តល់លទ្ធផលនៃសង្រ្គាមពីឆ្នាំ ១៩៧០-១៩៧៥ គឺប្រជាជនកម្ពុជាជាង១លាននាក់ បានបាត់បង់ជីវិត អ្នករបួស ក្មេងកំព្រា និងជនពិការជាច្រើននាក់ទៀត ។ ប្រជាពលរដ្ឋភៀសខ្លួនរាប់សែននាក់ គ្មានទីពឹង ព្រាត់ប្រាស់គ្រួសារ ។ នៅក្នុងប្រទេសរោងចក្រឩស្សាហកម្ម ៤/៥ បានត្រូវបំផ្លិចបំផ្លាញ ចំការកៅស៊ូ ២/៣ ត្រូវបាត់បង់ ផ្លូវថ្នល់ និងផ្លូវដែក ៧០-៨០% ត្រូវខូចខាត ហើយកំពង់ផែពាណិជ្ជកម្ម ទាំងទឹកសាបនិងទឹកប្រៃទទួលការខូចខាតជាទម្ងន់ ។ ...

នៅក្រោយសង្រ្គាមលោកលើកទី២ ប្រទេសប៉ូឡូញបានស្ដារប្រទេសជាតិដោយផ្ដោតលើវិស័យមួយចំនួនដូចខាងក្រោម ៖ • វិស័យនយោបាយ ធ្វើឪ្យមានការបោះឆ្នោតនៅឆ្នាំ ១៩៤៧ ហើយអំណាចត្រូវធ្លាប់ក្នុងកណ្ដាបដៃពួកកុំមុយប្រទេសជាតិគ្មាការរីកចម្រើន ។ រហូតដល់ឆ្នាំ១៩៩០ ទើបចលនាកម្មករទទួលជោគជ័យគឺនៅពេលដែលលោក វ៉ាលេសា បានជាប់ឆ្នោតជាប្រធានាធិបតី ។ • វិស័យសង្គម រដ្ឋភិបាលបានគិតគូសដល់មនុស្សចាស់ជាមនុស្សពិការនិងជាពិសេសមនុស្សបាត់បង់សមត្ថភាពពលកម្មដោយផ្ដល់ប្រាក់ចូលនិវត្តន៍យ៉ាងទៀតទាត់ ។ ចំណែកមន្រ្ដីរដ្ឋការគ្រប់គ្រងជាន់ថ្នាក់នៃក្រសួងមន្ទីរនានាមានគ្រូបង្រៀន ពេទ្យ អ្នកបើកយន្ដហោះ នាវាចរ ឬ កម្មករគ្រប់ប្រភេទត្រូវរដ្ឋគិតគូរពីការចូលនិវត្តន៍ • វិស័យសេដ្ឋកិច្ច មានផ្នែកឧស្សាហកម្ម និងកសិកម្មគឺ

បារាំងធ្វើកំណែទម្រង់លើវិស័យ ៖ ក. វិស័យរដ្ឋបាល • កំណែទម្រង់លើប្រព័ន្ធពន្ធដារ រដ្ឋបាល • ការពង្រឹងច្បាប់កម្មសិទ្ធិដីធ្លី • លុបបំបាត់របបទាសភាព • ការចុះបញ្ជីដីធ្លី • ផ្លាស់ប្តូរប្រពៃណី ទំនៀមទម្លាប់បុរាណ • បង្កើតកម្មសិទ្ធិលើដិធ្លីថ្មី • បង្កើតប្រព័ន្ធច្បាប់ ។ ខ. វិស័យពាណិជ្ជកម្ម • មានការទិញដូរអចនវត្ថុ • ការធ្វើជំនួញស្រូវ អង្ករនៅទីក្រុង • កើតឡើងនូវទំនាក់ទំនង់ ប្រព័ន្ធទីផ្សារថ្មី • លេចឡើងនូវពួកអ្នកមាន ដែលភាកច្រើនជាជនជាតិចិន និងយួន • ប្រជាកសិករភាគច្រើន ...

ក្រុមខ្មែរក្រហមបានចូលមកកាន់កាប់ទីក្រុងភ្នំពេញនៅថ្ងៃទី ១៧ ខែមេសា ឆ្នាំ ១៩៧៥ នៅវេលា ម៉ោង ៩ និង ៣០ នាទី ។

កត្តាដែលធ្វើឪ្យនយោបាយរបស់កុំមុយនីស្ដសូវៀតធ្លាក់ចុះ និងបានជំនឿមាន ៖ • វិបត្ដិខាងកសិកម្ម ដោយការប្រើជីគីមី និងថ្នាំពុលហួសប្រមាណដែលបានធ្វើឪ្យ ប៉ះពាល់យ៉ាងធ្ងន់ធ្ងរដល់បរិស្ថាននិងខូចដីធ្លីដែលបានជិះឥទ្ធិពលអាក្រក់ដល់ការអភិវឌ្ឍន៍កសិកម្ម ។ • វិបត្តិខាងសង្គម ដូចជា ការធ្លាក់ទឹកចិត្ត ការប្រមឹកស្រា បញ្ហាពុករលួយចាប់ពីថ្នាក់ ក្រោមដល់ថ្នាក់លើ ការថយចុះអាយុ និងកំណើនអត្រាមរណៈភាព ។

អ្នកដែលជាកម្លាំងស្នូលនៅក្នុងការដឹកនាំចលនាតស៊ូដើម្បីឯករាជ្យជាតិទាំងនេះគឺបញ្ញាវ័ន្ត។ ក្រុមបញ្ញាវ័ន្តច្រើនចេញមកពីជូនមន្ត្រីរាជការ នាយទាហាន កូនចៅអភិជន គហបតីនិងពាណិជ្ជករ។