General Knowledge

សីលទីបីនៃព្រះពុទ្ធសាសនា កាមេសុមិច្ឆាចារា ៖ • វៀរចាកការប្រព្តឹត្តខុសផ្លូវកាម: អត្ថន័យនៃសីលទីបីនេះអប់រំមនុស្សឲ្យ • វៀរចាកការរួមភេទជាមួយប្រពន្ធកូនអ្នកដទៃ ឬការផិតក្បត់ • វៀរចាកការរួមភេទខុសគន្លងប្រពៃណី • វៀរចាកការត្រេកត្រអាលក្នុងការរួមភេទក្រៅផ្ទះ • វៀរចាកការចាប់រំលោភ បង្ខិតចង្ខំក្នុងកាមកិច្ច • កុំគិតប្រាថ្នាដទៃ ឬប្រាថ្នាមេជុនធម្មជាតិជាមួយស្រីដែលមិនគួរសេព..។ ។ និយាយរួមព្រះពុទ្ធអប់រំមនុស្សឲ្យវៀរចាកនូវការ ប្រព្រឹត្តអំពើទាំងឡាយណា ដែលទាក់ទង់និងការប្រព្រឹត្តក្នុងផ្លូវកាម ឬការរកស៊ីជួញដូរភេទ ការបោកមនុស្សស្រី កុមារយកទៅលក់ដូរដើម្បីបម្រើផ្លូវភេទ ឬជួញដូររូបភាពអាកាស ឬអ្វីដែលទាក់ទង់ការរួមភេទ ។

ចំណុចអវិជ្ជមានដែលជាឧបសគ្គមិនឲ្យយុវជនសម្រេចគោលដៅគឺ ៖ • កង្វះសុខភាព ឈឺជាប្រចាំ • កង្វះធនធានថវិកាខ្វះខាត • ខ្ជិលច្រអូស ទម្លាប់អាក្រក់ • គ្មានគោលដៅពិតប្រាកដ • មិនស្គាល់ដំបូន្មានមាតាបិតាគ្រូ ចាស់ព្រឹទ្ធាចារ្យ • គ្មានគម្រោងផែនការច្បាស់លាស់ និងខ្វះឆន្ទះ • ខ្វះម្ចាស់ការគំនិតទុទិដ្ឋិនិយម អស់សង្ឃឹម • កំសាកខ្វះ ការតស៊ូព្យាយាម ចិត្តឆេវឆាវ • សេពគប់បាបមិត្ត • មានស្នេហាក្នុងវ័យសិក្សា • ប្រព្រឹត្តអំពើអបាយមុខ • ភ្លើតភ្លើន និងសំភារៈទំនើបអូសទាញ • ប្រកាន់អស្មិមានៈ • បរិយាកាសសង្គមមិនអំណោយផល • ខ្វះការតាំងចិត្តខ្វះការភ្ងាក់រលឹក ...

អធិប្បាយពីចតុស្ភម្ភអប់រំមានដូចខាងក្រោម ៖ ១. រៀនរស់ជាមួយគ្នា • រៀនរស់ជាមួយគ្នាដោយសន្តិភាព និងសុខដុមរមនា • រៀនយោគយល់គ្នា សហប្រតិបត្តិការគ្នាទទួលស្គាល់ពហុវប្បធម៌ តម្លៃមនុស្ស សិទ្ធិមនុស្ស រួមគ្នាក្នុងការដោះស្រាយបញ្ហាដោយសន្តិវិធី • អប់រំសីលធម៌សម្បទា ២. រៀនដើម្បីចេះដឹង • រៀនស្គាល់់អ្វីៗនៅជុំវិញខ្លួន បង្កើនសមត្ថភាពចំណេះដឹងទូទៅ ចំណេះវិទ្យាសាស្រ្ត បច្ចេកទេស • រៀនពីរបៀបរៀន និងបន្តរៀនអស់មួយជិវិត • អប់រំចំណេះសម្បទា ៣. រៀនដើម្បីចេះធ្វើ • បណ្តុះសម្បទាប្រតិបត្តិជាបុគ្គល និងជាក្រុម

ដើម្បីជ្រើសរើសមុខរបរ ឬការងារមួយសម្រាប់អនាគត យើងគប្បីពិចារណាលើលក្ខខណ្ឌដូចខាងក្រោម ៖ • សមត្ថភាពវិជ្ជាជីវៈ ដោយត្រូវយល់ ស្កាល់ពីសមត្ថភាពជំនាញឯកទេសរបស់ខ្លួនឲ្យបានច្បាស់ ជាមុនសិននិង ត្រូវប្រាកដក្នុងខ្លួនថានិងអាចធ្វើអ្វីបានខ្លះ មានពិសោធន៍លកម្រិតណាក្នុងមុខជំនាញព្រោះ បើការងារមិនត្រូវមុខជំនាញវានិងនាំទៅរកការបរាជ័យពុំរីកចម្រើនឡើយ • ឧបនិស្ស័យ ឬចំណង់ចំណូលចិត្ត : ដោយត្រូវពិចារណាលើចំណង់ចំណូលចិត្តពីកំណើតផ្ទាល់ខ្លួន ព្រោះថាអ្វីដេលចង់គឺ យើងមានលទ្ធភាព តែអ្វីដែល យើងមិនចង់គឺពុំអាចមានសមត្ថភាពធ្វើវាបានឡើយជាពិសេរសពិចារណាថា តើជំនាញមុខរបរ ឬការងារដែលយើងជ្រើសរើសយកនោះស្របនិងឧបនិស្ស័យរបស់យើងឬទេ • ប្រភពធនធាន: ត្រូវប៉ាន់ប្រម៉ានពីប្រភពធនធានដែលខ្លួនមានជាមួយនិងមុខវិជ្ចាជីវៈ មុខរបរដែលយើងបម្រុងជ្រើសរើស ...

បីល្អរបស់យុវជនគឺ សិស្សល្អ • គោរពវិន័យរបស់សាលា ច្បាប់ ទំនៀមទម្លាប់ ប្រពៃណី • ខិតខំព្យាយាមរៀនសូត្រ • ជួយបង្រៀនសិស្សខ្សោយ • សីលធម៌រស់នៅល្អ • គោរព ស្រឡាញ់ រាប់អានលោកគ្រូ អ្នកគ្រូ និងលើកតម្កើនឲ្យតម្លៃដល់គ្រូ • សាមគ្គី និងសហប្រតិត្តិការល្អ កូនល្អ • ស្តាប់ដំបូន្មានឪពុកម្តាយ ជីដូនជីតា… • ជួយអប់រំថែប្អូនៗ • ជួយធ្វើការឪពុកម្តាយ • សីលធម៌រស់នៅល្អ • សាមគ្គីរស់នៅក្នុងគ្រួសារល្អ • ដឹងគុណ និងតបស្នងសង់គុណគ្រួសារ

ដើម្បីជ្រើសរើសដៃគូរបន្តពូជសម្រាប់អនាគតប្រកបដោយសុភមង្គលគេត្រូវគោរពតាមលក្ខខណ្ឌដូចខាងក្រោម ៖ ក. លក្ខខណ្ឌសំភារៈ • បុរសស្រ្តីត្រូវមានសុខភាពល្អ • ត្រូវពិនិត្យសុខភាពមុនពេលរៀបការ • ត្រូវមានចំណេះវិជ្ជាមានសមត្ថភាពក្នុងការ ប្រកបការងារ ចិញ្ចឹមគ្រួសារ • ត្រូវមានធនធានដើម្បីផ្គត់ផ្គង់គ្រួសារ ខ. លក្ខខណ្ឌវេទនា • ត្រូវមានសញ្ចេតនាចំពោះគ្នាទោវិញទៅមក • ចៀសវាងអាពាពិពាហ៍ដោយបង្ខំចិត្ត ដែលអាចនាំមកនូវការលែងលះគ្នានាពេលក្រោយ គ. លក្ខខណ្ឌសង្គម • ត្រូវរៀបចំតាមទនៀមទំម្លាប់ប្រពៃណី សាសនាតាមការនិយមរបស់គ្រួសារទាំងសងខាង • ត្រូវចុះសំបុត្រអាពាពិពាហ៍តាមច្បាប់សង្គម ឃ. លក្ខខណ្ឌសីលវិជ្ចា • ត្រូវមានចិត្តស្មោះត្រង់និងគ្នា • គោរពសិទ្ធិបន្តពូជ សិទ្ធិសម្រេចចិត្ត ...

លក្ខខណ្ឌអ្នកមានសិទ្ធិឈរឈ្មោះជាបេក្ខជន ឲ្យគេបោះឆ្នោតឲ្យ ៖ • ត្រូវមានសញ្ជាតិខ្មែរពីកំណើត • ត្រូវមានសិទ្ធិ និងមានប័ណ្ណបោះឆ្នោត • ត្រូវមានអាយុចាប់ពី២៥ឆ្នាំ ឡើងទៅគតិដល់ថ្ងៃបោះឆ្នោត • ស្នាក់នៅជាអចិន្រៃ្តយ៍ក្នុងព្រះរាជាណាចក្រកម្ពុជាយ៉ាងតិចមួយឆ្នាំ គតិដល់ថ្ងៃបោះឆ្នោត • មានការតែងតាំងពីគណបក្សនយោបាយដែលចុះក្នុងបញ្ជីឈរឈ្មោះបោះឆ្នោត ។

វិធានការចៀសវាងគ្រោះថ្នាក់ចរាចរណ៍ផ្លូវគោក៖ • មិនត្រូវបើកបរពេលស្រវឹង • ពង្រឹងការគោរពច្បាប់ចរាចរណ៍ផ្លូវគោកឲ្យបាន ទំលំទូលាយដល់ប្រជាពលរដ្ឋគ្រប់ស្រទាប់វណ្ណៈ • ចាត់វិធានការតឹងរ៉ឹងក្នុងការត្រួតពិនិត្យប័ណ្ណបើកទោចក្រយាន្តយន្ត • ពិន័យដល់យានយន្តណាដែលផ្ទុកឥវ៉ាន់ ឬដាក់មនុស្សហួសកំណត់ • ពិន័យដល់អ្នកបើកបរណា ដែលបើកហួសល្បឿនកំណត់ • ផាកពិន័យដល់អ្នកបើកបរណាដែលមិនទាន់គ្រប់អាយុប្រើប្រាស់់យានយន្ត • ពិន័យយ៉ាងតឹងរ៉ឹងដល់ជនណាបរិភោគគ្រឿងស្រវឹង ឬប្រើប្រាស់គ្រឿងញៀនក្នុងពេលបើកបរ • ផាកពិន័យដល់អ្នកបើកបរណា ដែលប្រើប្រាស់ទូរស័ព្ទនៅពេលកំពុងបើកបរយានយន្ត ។

កត្តាដែលបណ្តោយឲ្យកើតមានគ្រោះថ្នាក់ចរាចរណ៍ផ្លូវគោកគឺ ៖ • មិនគោរពច្បាប់ចរាចរណ៍ • ប្រើប្រាស់់គ្រឿងញៀន ស្រវឹងស្រា • បើកបរហួសល្បឿនកំណត់ ពិសេសនៅក្នុងទីប្រជុំជន • អ្នកបើកបរមិនទាន់គ្រប់អាយុប្រើប្រាស់យានយន្ត • ផ្ទុកអីវ៉ាន់ឬ ទំនិញហួសកំណត់ • មិនចេះច្បាប់ចរាចរណ៍ • មិនគោរពសិទ្ធិជាអាទិភាព • ធ្វេសប្រហេស ឬមើលងាយ • មិនបានត្រួតពិនិត្យសុវត្ថិភាពយាន្តមុនពេលបើកបរឲ្យបានម៉ត់ចត់ • ប្រើទូរស័ព្ទក្នុងពេលបើកបរ • ចូលចិត្តជែងគ្នាក្នុងករណីមិនត្រូវជែក

ការបោះឆ្នោតដោយសេរីត្រឹមត្រូវ និងយុត្តិធម៌គឺ មានអត្ថន័យដូចតទៅ ៖ ក. ការបោះឆ្នោតដោយសេរីគឺ • គ្មានការបង្ខិតចង្ខំ • គ្មានការបំភិតបំភ័យ ឬគ្មានគំរាមកំហែង • សេរីភាពក្នុងការជ្រើសរើស ឬគូសសន្លឹកឆ្នោត • សេរីភាពចូលរួមគណបក្សនយោបាយ ខ. ការបោះឆ្នោតដោយត្រឹមត្រូវ គឺ • គ្មានក្លែងបន្លំសន្លឹកឆ្នោត • គ្មានការលួចប្តូរសន្លឹកឆ្នោត • គ្មានការលួចប្តូរហិបឆ្នោត • គ្មានការបន្លំឈ្មោះអ្នកបោះឆ្នោត • ការបោះឆ្នោតប្រព្រឹត្តទៅតាមការកំណត់ • ចំនួនសន្លឹកឆ្នោតដែលប្រើប្រាស់ត្រូវបានផ្ទៀងផ្ទាត់យ៉ាងត្រឹមត្រូវជាមួយចំនួនអ្នកទៅបោះឆ្នោត គ. ការបោះឆ្នោតដោយយុត្តិធម៌គឺ ៖ • មានច្បាប់បោះឆ្នោតជាមូលដ្ឋានគ្រឹះ