General Knowledge

វិបត្ដិសេដ្ឋកិច្ចនៅសហរដ្ឋអាមេរិកឆ្នាំ១៩២៩បានចាប់ផ្ដើមឡើងនៅពេលដែលលោកប្រធានាធិបតីសហរដ្ឋអាមេរិកដែលបន្ដតំណែងវិល សុន បាននាំគ្នាកសាងសេដ្ឋកិច្ចតាមទ្រឹស្ដីដើមទុនឲ្យគេធ្វើការបង្កើតផលិតផលច្រើហួសហេតុពេកដែលបានធ្វើឪ្យតម្រូវការទីផ្សារបានរួមតូចពោលគឺការអនុវត្ដទ្រឹស្ដីបាននាំមកនូវបរិមាណទំនិញកើនឡើងមិនធ្លាប់មានពីមុនមក។

ការបែកបន្ទាយលង្វែកផ្តល់ផលវិបាកដូចជា ៖ • ប្រទេសធ្លាប់ក្នុងវិបត្តិកាន់តែធ្ងន់ធ្ងរ • ប្រទេសធ្លាប់ទៅជារដ្ឋទន់ខ្សោយមួយនៅអាស៊ីអាគ្នេយ៍ • កម្ពុជាបាត់បង់កេតនភណ្ឌជាតិ(ក្បួនខ្នាត ច្បាប់ អ្នកប្រាជ្ញ បណ្ឌិត វប្បធម៍ខ្មែរ • ប្រទេសធ្លាប់ក្នុងភាពអាណាធិបតេយ្យ គ្រោះទុរភិក្សកើតពេញផ្ទៃប្រទេស • បាត់បង់ទឹកដីដូចជា ខេត្តចន្ទបុរី បស្ចឹមបុរី នគររាជសីមា បាត់ដំបង សៀមរាប ពោធិសាត់ • ក្សត្រ៤អង្គ គ្មានទសពិធរាជធម៍ ។

លទ្ធិប្រជាធិបតេយ្យ ត្រូវការឲ្យមានពហុភាព ព្រោះថាមនុស្ស និងក្រុមមនុស្ស យើងតែងមានជំនឿនិងគំនិតប្លែកៗ ពីគ្នា។ មនុស្សដែលរស់នៅក្នុងសង្គមប្រជាធិបតេយ្យ មិនត្រូវគិតថាមានតែក្រុមខ្លួនទេដែលឈ្នះរហូត ឬថាមានតែក្រុមខ្លួនដែលមានគំនិតថា នៅមានក្រុមដទៃទៀតអាចនឹងឈ្នះខ្លួននៅពេលក្រោយ ហើយនៅមានគំនិតនៃក្រុងដទៃទៀត ដែលអាចនឹងល្អជាងយើងផងដែរ។ មតិភាពច្រើនត្រូវគោរព និងអាចការពារមតិ និងទស្សនភាគតិចផង។

ការវិនិច្ឆ័យដោយអគតិគឺមាន ៖ • ការវិនិច្ឆ័យដោយលំអៀងព្រោះស្រឡាញ់ • ការវិនិច្ឆ័យលំអៀងព្រោះស្អប់ • ការវិនិច្ឆ័យលំអៀងព្រោះវង្វេង • ការវិនិច្ឆ័យលំអៀងព្រោះភ័យខ្លាច

យើងសង្កេតឃើញថាព្យញ្ជានៈខ្មែរភាគច្រើនសុទ្ធតែមានសក់ ហើយយើងបានឃើញគេលាវឍសក់ ៊ អ្នកខ្លះហៅថា ក ដែលមានសណ្ឋានដូចជាលេខ៣ ដែលភាសាបាលី ហៅថាត្រីសព្ទ មកប្រើដាក់លើព្យញ្ជានៈពួក អ ប ស ហ ឲ្យទៅជាព្យញ្ជានៈពួក អ៊ ប៊ ស៊ ហ៊ វិញ ។ សក់និងព្យញ្ជានៈឯទៀតពុំឃើញមកប្រើផងទេ ។ យើងយល់ថាការធ្វើឲ្យព្យញ្ជានៈមានសក់ពុំមែនជាការគិតបប្រយោជន៍ឡើយ ផ្ទុយទៅវិញសក់ព្យញ្ជានៈ គឺជាក្បាច់ដែលបុព្វបុរសយើងអាចរចនាឡើង ...

គេបែងចែកវេយ្យាករណ៍ជាច្រើន ផ្នែកដូចខាងក្រោម៖ • វេយ្យាករណ៍ពិពណ៌នា • វេយ្យាករណ៌បទដ្ឋាន • វេយ្យាករណ៌ប្រវត្តិសាស្រ្ត • វេយ្យាករណ៍ប្រៀបធៀប • វេយ្យាករណ៍ទូទៅ • វេយ្យាករណ៍កំណត់វិធាន…។

គោលដៅបង្កើតអាស៊ានគឺធ្វើសហប្រតិបត្ដិការក្នុងតំបន់ដោយឈរលើស្មារតីភាពលើវិស័យើ៖ • សេដ្ឋកិច្ច (កសិកម្មឧស្សាហកម្មគមនាមន៍ទេសចេណ៍ពាណិជ្ជកម្ម)។ • វិទ្យាសាស្រ្ដ បច្ចេកទេស វប្បាធម៍ និងការងាររដ្ឋបាល។ • តំហែរក្សាសន្ដិភាពសន្ដិសុខក្នុងតំបន់ តាមរយៈការគោរពដ៏ខ្ជាប់ខ្ជួននូវយុត្តិធម៍និងគោលការណ៍ច្បាប់ទំាងឡាយក្នុងទំនាក់ទំនងរវាងប្រទេសក្នុងតំបន់និងប្រកាន់ខ្ជាប់ខ្ជួននូវធម្មនុញ្ញសហប្រជាជាតិ។ • តំហែរក្សាកិច្ច សហប្រតិបត្តិការជិតសិទ្ធិ និងមានផលប្រយោជន៍ជាមួយអង្កការ ក្នុងតំបន់ដែលមានស្រាប់។

ដើម្បីស្ដារវិបត្ដិសេដ្ឋកិច្ចឆ្នាំ១៩២៩តើលោកប្រធានាធិបតីហ្រ្វង់គ្លីនរូស្វែលបានប្រើយុទ្ធសាស្ត្រដូចជា៖ • បង្កើតភ្នាក់ងារកិច្ចការរដ្ឋបាលស៊ីវិលដើម្បីបង្កើតមុខរបបឲ្យបានច្រើន • បង្កើតភ្នាក់ងារកិច្ចការសាធារណៈដើម្បីជួយកសិករបង្កើនប្រាក់ចំណូល • បង្កើតភ្នាក់ងារមូលនិធិសាជីវកម្មកម្ចីដើម្បីជួយប្រាក់ដល់ប្រជាជន • បង់ការប្រាក់ឲ្យម្ចាស់បំណុលចៀសវាការបាត់បង់ផ្ទះសម្បែង • បង្កើតភ្នាក់ងារយុវជនដើម្បីជួយដល់យុវជនឲ្យបោះជំរំនៅជនបទ • ដាំដើមឈើនៅវាលទំនាប • ជួយបង្កើតច្បាប់ដើម្បីជួយដល់ធនាគារឲ្យបើកឡើងវិញដោយឲ្យប្រាក់កម្ចីពីរដ្ឋ។

វិសមភាពនៃការចូលរៀនមានទំនាក់ទំនងទៅនឹងបញ្ហាដូចជា ៖ • ជីវភាពក្រីក្រពុំមានលទ្ធភាពឲ្យកូនរៀនបានវែងឆ្ងាយ • ការបំលាស់លំនៅដ្ឋានជាញឹកញាប់របស់គ្រួសារ • ការស្វែងរកការងារធ្វើជាហេតុធ្វើឲ្យកូនចៅមិនបានចូលរៀន • ការរស់នៅតំបន់ដាច់ស្រយាលសាលារៀននៅឆ្ងាយពីផ្ទះកង្វះមធ្យោបាយធ្វើដំណើរ។

រៀបរាប់អំពីប្រភពនៃបញ្ហារួមនៅលើសកលលោកមានដូចជា ៖ • ប្រភពទី១៖កំណើននឹងទំហំសេដ្ឋកិច្ចសកលលោកមិនស៊ីចង្វាក់ទៅនឹងលទ្ធភាពពិតប្រាកដដែលផ្តល់ពីធនធាននៅលើដី ។ • ប្រភពទី២ ៖ កើតចេញពីការរីកចម្រើននៃបដិវត្តន៍វិទ្យាសាស្រ្តបច្ចេកទេស។ ជោគជ័យនៃប្រវត្តិវិទ្យាសាស្រ្ត បច្ចេកទេសនាំមកនូវផលវិជ្ជមាន និងអវិជ្ជមានព្រមគ្នាក្នុងពេលតែមួយ ។ • ប្រភពទី ៣ ៖ កំណើនប្រជាជនទាមទារឲ្យមានការផ្គត់ផ្គង់គ្រឿងឩបភោគបរិភោគកាន់តែច្រើន ដោយប្រើប្រាស់ធម្មជាតិដែលចេះតែរីកចម្រើនទៅៗ ។ • ប្រភពទី ៤ ៖ ការចំណាយយ៉ាងច្រើនសន្ធឹកសន្ធាប់ទៅលើសញ្វវុធ និងកងទ័ព ។ • ប្រភពទី ៥ ...