General Knowledge

បានជាប្រទេសខ្មែរចែកជាបីអាណាចក្រ ព្រោះដោយការដណ្តើមរាជរវាងព្រះបាទធម្មរាជា ព្រះបាទស្រីសុរិយោទ័យ ពីព្រះបាទស្រីរាជា ។ វិបត្តិទាំងនេះបានផ្តល់ផលវិបាក ដល់សង្គមនិងប្រជារាស្រ្តខ្មែរ ដូចខាងក្រោម • បង្កឱ្យមានចោរកម្ម ឆក់ប្លន់ កាប់សម្លាប់ ជំងឺរាតត្បាត គ្រោះទុរ្កិក្ស ស្លាប់រង្គាល សង្រ្គាមបានអូសបន្លាយអស់ពេល ១០ ឆ្នាំ (១៤៧៥-១៤៨៥) • ប្រជារាស្រ្តខ្មែរត្រូវស្លាប់ដោយសង្គ្រាមស៊ីវិលយ៉ាងច្រើន • ធ្វើឱ្យបែកបាក់សាមគ្គីភាព • មិនអាចរំដោះខេត្តភាគខាងលិច • បាត់បង់ទឹកដីខ្មែរដោយបរទេសឈ្លានពាន • ត្រូវអាប់ឱនកិត្តិយសក្នុងរាជវង្សខ្មែរ…។

ផលវិបាកនៃការដឹកជញ្ជូនក្នុងសម័យបដិបត្តន៍ឧស្សាហកម្មមាន ៖ ផ្លូវដែកនិងនាវាដើរដោយចំហាយទឹកត្រូវការមូលធនដ៏ច្រើនសម្បើមដែលផ្តត់ផ្តងដោយធនគារឬ ដោយក្រុងហ៊ុនឯកជន ។ ស្ពានផ្លូវរូងក្រោមដី ស្ពានដោម (ស្ពានកាត់ពីលើផ្លូវឬកាត់ជ្រលងភ្នំ ) ចំណតរថភ្លើងធ្វើឪ្យទេសភាពទាំងឡាយប្រែប្រួល ។ សំណង់ទាំងនេះត្រូវការចាំបាច់នូវការងារសាងសង់ដ៏ធំធេង ដែលបណ្ដាលឪ្យសេដ្ឋកិច្ចលូតលាស់រហ័ស ។ ដំណើររការនៃប្រព័ន្ធផ្លូវដែដកបង្កើតការងារយ៉ាងទំនាញៗ ធានាដោយភ្នាក់ងារអយស្ម័យយាន គួបផ្សំ នឹងមោទនភាពនៃវិជ្ជាជីវៈរបស់ពួកគេ ។ មនុស្សធ្វើចរាចរកាន់តែងាយស្រួលដោយសាររថភ្លើងនិងកប៉ាលប្រើចំហាយទឹកដែលសម្រូលដល់ចំណាកជនបទនិងទេសសន្ដរប្រវេសន៍ (ដំណើរផ្លាស់ប្រទេស ) ។ ចំណែកការបង្កើតជាទូរលេខ ( ...

មូលហេតុចម្បងដែលបណ្ដាលឪ្យសហភាពសូវៀតដួលរំ គឺ ៖ • ការធ្វើកំណែទម្រង់ពេរ៉េស្រ្ដួយកា • ការរំសោតនៃអង្គការសម្ព័នភាពវ៉ាសូវី និងអង្គភាពពាណិជ្ជកម្មកូមេកុង • ការប្រកាសឯករាជ្យនៃរដ្ឋមួយចំនួនដែលនៅក្រោមការអាណានិគមរបស់ប្រទេសសូវៀត • ការប្រណាំងប្រជែងផ្នែកសម្ភារៈសព្វាវុធដើមមិនទាន់សហរដ្ឋអាមេរិក • បញ្ហាសេដ្ឋកិច្ចជាកន្ទុកដ៏ធ្ងន់ធ្ងររបស់សហភាពសូរៀត ….។

រដ្ឋធម្មនុញ្ញរបស់ពួកខ្មែរក្រហម បានប្ដូរឈ្មោះប្រទេសជាផផ្លូវការថា “ កម្ពុជាប្រជាធិបតេយ្យ” ។

សង្រ្គាមស៊ីវិលពីឆ្នាំ១៩៧០-១៩៧៥ មានផលវិបាកដូចម្ដេចខ្លះមកលើប្រទេសកម្ពុជាដូចជា៖ • ប្រជាជនបានភៀសខ្លួនមករស់នៅទីក្រុងភ្នំពេញ និងទីប្រជុំជននានា • កំណើនប្រជាជនឆាប់រហ័សធ្វើឪ្យទីក្រុងភ្នំពេញមានភាពច្របូកច្របល់អំពើចោរកម្មភាពអនាធិបតេយ្យ អំពើហិង្សា ការអត់ឃ្លាន ជំងឺ • ការឡើងថ្លៃ តម្លៃទំនិញ និងកង្វះគ្រឿងឧបករណ៍បរិភោគ • ប្រជាជនជាង១លាននាក់បានស្លាប់ • ផ្លូវថ្នល់ និងស្ពានពី៧០-៨០%ត្រូវបានបំ់ផ្លាញ • វាលស្រែចំការក្លាយជាចំការមីន និងរណ្ដៅគ្រាប់បែក • រោងចក្រឧស្សាហកម្ម៧៥% ត្រូវបានបំផ្លិចបំផ្លាញ • ចំការកៅស៊ូត្រូវខូចខាត • បំផ្លាញហេដ្ឋារចនាសម្ព័ន្ធ សេដ្ឋកិច្ច សង្គម ថែមទាំងបំផ្លាញឬសគល់ប្រព័ន្ធអប់រំដូចជាសាលារៀនសាលារៀន គ្រឹះស្ថានសិក្សា វត្តអារាម ...

ដើម្បីឲ្យប្រជាជនមានអាយុវែង ប្រទេសជឿនលឿនមានលទ្ធភាពដោះស្រាយបញ្ហាដូចជា៖ • សុខាភិបាល • សិក្សាធិការ • ការថែរទាំបរិស្ថានធម្មជាតិបានល្អ ។

ប្រភេទផ្សេងៗនៃតម្លៃមាន៖ • តម្លៃសម្ភារៈ ជាតម្លៃនៃអ្វីមួយដែលកើតឡើងដោយសារតែទំនាក់ទំនងរបស់វាជាមួយនឹងអ្វីផ្សេងទៀត។ • តម្លៃធម្មជាតិៈ គឺជាតម្លៃដែលជាប់ទាក់ទងជាមួយគុណភាព ឬលក្ខណៈដែលវត្ថុមួយមានស្រាប់។

ចំពោះអំពើដ៏ព្រៃផ្សៃរបស់ពួកខ្មែរក្រហមមកលើប្រជាជនកម្ពុជានេះ គឺជាអំពើមួយដែលចងបំបាត់ពូជសាសន៍ខ្មែរ (ប្រល័យពូជសាសន៍ខ្មែរ) តែម្តង ។

លោកហ្គោបាឆូវជាអ្នកធ្វើកំណែទម្រង់នយោបាយសេដ្ឋកិច្ចនិងសង្គមដែលកំពុងទុំជោរនៅសហភាពសូវៀតដែលពីដើមមានជំហរតាំងពី ឆ្នាំ ១៩១៧ មកម្ល៉េះ ។ • ជាលើកដំបូងលោក ហ្គោលបាឆូវបានបើកឪ្យមានវិន័យោគទុនខាងវិស័យឧស្សាកម្មខាងក្រៅនិងហើយបំផុតឪ្យមានការប្រណាំងប្រជែងតាមទម្រង់សេដ្ឋកិច្ចរបបទីផ្សារសេរី • ក្នុងវិស័យនយោបាយវិញ គឺបើកឲ្យពួកគេប្រឆាំងធ្វើការរិះគន់ជាចំហដល់របបមុន (សង្គមនិយម) ។ នៅក្នុងក្របខ័ណ្ឌនៃជួរគណបក្សផ្ដល់ឪ្យមានរបបប្រជាធិបតេយ្យនៅក្នុងបក្សពោលគឺឪ្យមានការជ្រើសរើសមន្ដ្រីដោយការបោះឆ្នោត ដើម្បីសម្ដែងការទុកចិត្តថ្ងៃទី 1 ធ្នូឆ្នាំ ១៩៨៨ មានកំណែទម្រង់នៃរដ្ឋធម្មនុញ្ញដែលរៀបចំឪ្យមានការបោះឆ្នោតជ្រើសរើសសមាជិកសភាតាមរយៈប្រជាពលរដ្ឋដែលមានគណបក្សជាច្រើនចូលរួម ។ • ទម្រង់នៃរដ្ឋធម្មនុញ្ញថ្មីនេះបានចែងពីអាណិតប្រធានាធិបតីដែលមានរយៈពេល ៥ ឆ្នាំហើយលោក ហ្គោបាឆូវ ជាប្រធានាធិបតីដំបូងដែលចូលមកកាន់តំណែងនៅក្នុងឆ្នាំ ១៩៩០ ។