General Knowledge

សុខភាពល្អ គឺជាភាពមានសេចក្តីសុខពេញលេញផ្នែកកាយសម្បទា ផ្លូវចិត្តនិងផ្នេកសង្គមមិនមែនគ្រាន់តែជាសភាពគ្មានជំងឺ ឬពិការឡើយ។

វីធីឬមធ្យោបាយក្នុងការជុំរុញឲ្យមានការផ្លាស់ប្តូរផ្នត់គំណិតរបស់បុគ្គលគ្រួសាឬការជំរុញឲ្យមានភាពយេនឌ័រ៖ • ការផ្សព្វផ្សាយអប់រុំបណ្តុះបណ្តាលមនុស្សគ្រប់វ័យអំពីយេនឌ័រដើម្បីផ្លាស់ប្តូរឥរិយាបថនិងផ្នត់គំណិត • ការជំរុញឲ្យក្មេងឲ្យក្មេងស្រីមានឳកាសក្នុងការទទួលការសិក្សា តាំងពីឋថមសិក្សាដល់ឧត្តមសិក្សា • ការផ្សព្វនៃជោគជ័យស្នាដៃរបស់កុមារី ស្ត្រី ដើម្បីប្រឆាំងនឹងគំណិតដែលយល់ថាមានតែកុមារបិរសទើបមានសមត្ថភាពធ្វើបាន • ការជំរុញឲ្យកុមារា បុរសចូលរួមធ្វើការងារផ្ទះ • ការគាំទ្រស្រ្តីជាបេក្ខនារីនៅពេលឈរឈ្មោះបោះឆ្នោត • ការជំរុញឲ្យស្រ្តីមានចំនួនច្រើនក្នុងតែណែងជាអ្នកដឹកនាំនៅគ្រប់លំដាប់ថ្នាក់ • ការចូលរួមទប់ស្កាត់អំពើហឹង្សាលើស្រ្តី • ការជំរុញនឹងផ្តល់ឧកាសឲ្យក្មេងស្រីនិងក្មេងប្រុសទទួលបានឪកាសស្មើគ្នា ក្នុងការអប់រំ ការថែទាំទំនុកបម្រុង កិច្ចការពារ និងសេវាផ្សេងៗ • ការលើកទឹកចិត្តក្មេងស្រី ស្រ្តីដើម្បីឲ្យពួកគេមានភាពអង់អាចនិងមានសមត្ថភាព លទ្ធភាព គ្រប់គ្រាន់ក្នុងការចូលរួមការងារអភិវឌ្ឍ សេដ្ធកិច្ច សង្គមកិច្ច និងការធ្វើសេចក្តីសម្រេចចិត្តនៅក្នុងគ្រួសារ សហគមហ៍ ...

ការរើសអើង គឺជាអំពើដែលបង្ហាញអំពីការប្រកាន់ ការបែងចែក ការវិនិច្ឆ័យទៅលើអ្នកណាម្នាក់ដោយមិនផ្អែកទៅលើបុគ្គលលក្ខណះផ្ទាលើខ្លួនរបស់គេនិងជាអំពើទាំងឡាយណាដែលមានភាពលម្អៀងទៅលើអាយុ សមត្ថភាព ខាងផ្លួវកាយ ភេទ ពូជសាសន៍ និងសាសនា។

មនុស្សដែលមានការផ្លាក់ទឹកចិត្តមានអការះដូចតទៅ៖ • អស់សង្ឃឹម • ចូលចិត្តនៅឯកោ • គេងមិនលក់ • មិនឃ្លានបាយ • អសកម្មក្នុងការសិក្សាឬការងារ • ឆេវឆាវក្នុងការងារជាដើម។

ការធ្លាក់ទឹកចិត្ត គឺជាការធ្លាក់ចុះនៃអារម្មណ៍ដែលនាំឲ្យមានភាពក្រៀមក្រំ បាត់បង់ភាពសប្បាយ និងបាត់បង់ចំណាប់អារម្មណ៍ទៅលើអ្វៅៗនៅជុំវិញខ្លួន។

សមានចិត្ត គឺចាចិត្តស្មោះស្មើចិត្តដែលមានសភាពទោរទន់រកគ្នាដិយសេចក្តីស្រឡាញ់និងជាការបង្ហាញការយល់ការជួយសម្រាលទុក្ខឬបញ្ហារបស់អ្នកណាមួយ។

ការយល់ចិត្ត គឺជាការស្វែងយល់ឬជាសមត្ថភាពក្នុងការយល់ចិត្ត គំណិតសេចក្តីត្រូវការ អារម្មណ៍របស់មិត្រភក្តិឬអ្នកដទៃទោះបីជាមិននិយាយប្រាប់ក៍ដោយ។

មិត្តភាព គឺជាទំនាក់ទំនងរវាងមនុស្សម្នាក់និងមនុស្សម្នាក់ទៀតដែលពួកគេចូលចិត្តនិយាយជាមួយដើរជាមួយប្រឡងប្រជែង ជាមួយរួមសុក្ខទុកជាមួយ ប្រាប់អាថកំបាងផ្សេងៗដល់គ្នា ជាពិសេសគឺទិកចិត្តលើគ្នា។

បានជាពុទ្ធបរិស័ទខ្មែរនាំគ្នាវេចនំអន្សមនំគមដូចៗគ្នាក្នុងពិធីបុណ្យភ្ជុំ ព្រោះ ៖ បើយើងពិនិត្យប្រវត្តិដើមនៃការអនុវត្តន៍ជំនឿរបស់ជនជាតិខ្មែរតាំងពីសម័យដើមមកយើងឃើញថាជនជាតិខ្មែរធ្លាប់បានប្រកាន់ជំនឿតាមការគោរពព្រលឹងដូនតា ឬគោរពវត្ថុធម្មជាតិដូចជា ទន្លេ ភ្នំ រុក្ខជាតិ ធ្លាប់កាន់ជំនឿនៃលទ្ធិព្រាហ្មណ៍ (សព្វថ្ងៃហៅថា ហិណ្ឌូ) ធ្លាប់ប្រកាន់ជំនឿតាមពុទ្ធសាសនាមហាយាន បន្ទាប់មកពួកគេក៏បានប្តូរមកកាន់តាមពុទ្ធសាសនានិកាយថេរវាទវិញ ។ ទោះបីជាយ៉ាងក៏ដោយក៏យើងនៅតែសង្កេតឃើញប្រជាជនខ្មែរបន្តអនុវត្តជំនឿទាំងនោះលាយ ចម្រុះគ្នាដូច ដូចពិធីសែនព្រេននៅទីវត្តអារាម តាមស្រែចម្ការ ផ្ទះសម្បែងពិធីលៀងអារក្ស ពិធីបុណ្យសពដោយមានអាចារ្យភ្លុក ស្លៀកស ពាក់ស ជាដើម ។នៅក្នុងលទ្ធិព្រាហ្មណ៍ការអនុវត្តជំនឿគឺភាគច្រើនធ្វើឡើងតាមរយៈការបង្កើតនិមិត្តសញ្ញា ...

ប្រេត អានថា ប្រេត តាមលំនៀងខ្មែរ គឺជាពាក្យខ្ចីមកពីភាសាសំស្រឹ្កត ចំណែកពាក្យខ្ចីមកពីភាសាបាលីវិញ ហៅថា “បេត” អានថា “ ប៉េតៈ “ ។ អត្ថន័យដើមរបស់ពាក្យ ប្រេត គឺជាមនុស្សស្លាប់ ឬព្រលឹងខ្មោច ។ នៅក្នុងវចនានុក្រមខ្មែរ ប្រេត ប្រែថា សត្វកើតក្នុង អបាយភូមិពួកមួយ ឩទាហរណ៍ ពួកប្រេតមានន័យថា ...