General Knowledge

ប្រជាពលរដ្ធក្នុងសង្គមប្រជាធិប្បតេយ្យមានសិទ្ធ កាតព្វកិច្ចនិងស្មារតីដូចខាងក្រោម៖ ក.ចំពោះសិទ្ធ • មានសិទ្ធក្នុងការចូលរួមបោះឆ្នោតជ្រើសរើសតំណាងរបស់ខ្លួន • មានសិទ្ធិឈរឈ្មោះឲ្យគេបោះឆ្នោតឲ្យ • ក្នុងការបង្កើតគណះបក្សនយោបាយ • ក្នុងការបង្កើតសមាគមផ្សេងៗ • មានសិទ្ធធ្វើបាតុកម្មដោយអហឹង្សា…។ ខ.ចំពោះកាតព្វកិច្ច • គោរពតាមច្បាប់រដ្ធធម្មនុញ្ញនិងច្បាប់ • គោរពសិទ្ធិមនិស្សនិងលិទ្ធិប្រជាធិបតេយ្យ • ចញ្ចូនកូនឲ្យទៅសាលារៀនសូត្រ • ចូលរួមជួយអភិវឌ្ឍប្រទេសជាតិ • បង់ពន្ធជូនរដ្ធតាមកាលកំណត់…។ គ.ចំពោះស្មារតី • ចេះអត់អ្មត់ អត់ឳននិងអនុគ្រោះ • ចេះសហការក្នុងការធ្វើអ្វីមួយ • ហ៊ានតស៊ូបញ្ចេញមតិក្នុងវេទិការនានា • ស្នេហាជាតិមាតុប្រទេសរបស់ខ្លួន • ដឹងគុណជានិច្ចចំពោះថ្នាក់ដឹកនាំ…។

ភាពស្មោះត្រង់ គឺជាតម្លៃមួយដែលប្រសើរបំផុត ចំពោះទំនាក់ទំនងមិត្រភាព។ភាពស្មោះត្រងគឺជាការស្មោះត្រង់អស់ពីចិត្តគ្មានអ្វីលាក់លៀម។

ការទុកចិត្ត គឺជាការផ្ជាប់ជំនឿ ឬការជឿលើមិត្រឬនណារម្នាក់។ការទុកចិត្តចំពោះមិត្រជាការចាំបាច់ប្រសិនបើយើងចង់ឲ្យមិត្រភាពមានលក្ខណះកាន់តែល្អប្រសើរ។

ការការពារ គឺជាការរារាំង ការឃាត់ឃាំង ឬទប់ស្កាត់សកម្មភាព ឬបញ្ចៀសអំពើអ្វីកយួយ ឬហេតុកាណ៍អ្វីមួយមិនឲ្យកើតមានបានក្នុងគោលបំណងរក្សាសិវត្ថិភាពផ្ទាល់ខ្លួននិងអ្នកដទៃរក្សាកិត្តិយស ភាពថ្លៃថ្នួរនិងការពិត។

មិត្រមិនល្អមានលក្ខណះដូចតទៅ៖ ក.មនុស្សគិតតែពីខាងបាន • គិតតែប្រយោជន៍ផ្ទាល់ខ្លួនម្នាក់ឯង • ពេលមានភ័យទើបរត់ទៅរកជំនួយពីមិត្រ • សេពគប់មិត្រព្រោះចង់បានប្រយោជន៍។ ខ.មនុស្សបានតែខាងនិយាយឥតប្រយោជន៍ • ច្រើននិយាយពាក្យឥតបានការ • ពេលមិត្រមានធុរះមិនជួយយកលេសរវល់ គ.មនុស្សអេបអបបញ្ជោរ • ពេលមិត្រធ្វើខុសក៍សាទរ • នៅមុខមិត្រនិយាយសរសើរ ក្រោយខ្នងនិន្ទា • និយាយរិះគន់និងបង្ខូចកេរ៍្តឈ្មោះមិត្រ. ឃ.មនុស្សនាំទៅរករឿងវិនាស • តែងតែនាំមិត្រទៅលែងល្បែងពាលា • តែងនាំមិនចូលសិក្សារៀនសូត្រ • នាំមិត្រដើរលែងពាសវាលបាសកាល • រកសុខតែឯងនាំមិត្ររកសេចក្តីស្លាប។

គ្រួសារ ជាក្រុមមនុស្សដែលកើតចេញពីចំណងអពាហ៍ពិពារហ៍តាមប្រពៃណីនិងរស់នៅក្នុងផ្ទះជាមួយគ្នាហើយបន្តពូជពង្សជាខ្សែស្រឡាយជាញ្ញាតិសន្តានតៗគ្នា។

លក្ខណះខុសគ្នរវាងគ្រួសារតូចនឹងគ្រួសារធំ៖ ក.គ្រួសារធំ • ជាគ្រួសាដែលមានសមាជិកលើសពីម្តាយ ឪពុកនិងកូនៗបង្កើត ដែលពួកគេរស់នៅជមួយគ្នាក្នុងបន្ទុកតែមួយឬក្រោមដំបូលផ្ទះតែមួយ។ • គ្រួសារធំអាចមានជីដូន ជីតា ម្តាយឪពិកកូនប្រុសស្រី បងប្អូនប្រុសស្រី ពូមីងក្មួយប្រុសស្រីជាដើម។ ខ.គ្រួសារតូច • គ្រួសារជាគ្រួសារដែលមានម្តាយឪពុកនិងកូនបង្កើតរស់នៅជាមួយគ្នា។ • គ្រួសារអាចមានគូស្វាមីភរិយា ម្តាយឪពុកកូនប្រុស កូនស្រី ម្តាយកូនប្រុសស្រី ឪពុកកូនប្រុសស្រី។

សុភមង្គលមានន័យថាមង្គលល្អគ្រោះល្អ សេចក្តីសុខសេចក្តីចម្រើន។ចំណែកឯសុភមង្គលគ្រួសារគឺគ្រួសារមានសេចក្តីសុខសេចក្តីចម្រើន។

សមាជិកគ្រួសារម្នាក់ៗមានតួនាទីដូចតទៅ៖ ក.តួនាទីរបស់ម្តាយឪពុកចំពោះកូន • ស្រឡាញ់ថ្នាក់ថ្នមនិងយោគយល់ដល់កូនទាំងអស់ស្មើៗគ្នា • ពង្រីកការអប់រំខាងប្រាជ្ញា ស្មារតី សីលធម៌ វិន័យផ្ទាល់ខ្លួននិងសាសនា • ត្រួតពិនិត្យរាល់សកម្មភាពនិងការកម្សាន្ត • អប់រំកូនឲ្យឧស្សាហ៍ព្យាយាមអត់ធ្មត់ សន្សំសម្ចៃនិងមានជំនឿលើខ្លួនឯង • ជួយជំរុញលើកទឹកចិត្តធ្វើកិច្ចការផ្ទះកិច្ចការសាលារៀននិងកិច្ចការសង្គម • បង្រៀនគេកូនៗពីភារកិច្ចជាពលរដ្ធនិងធ្វើឲ្យគួកគេមានគំនិតចេះស្រឡាញ់ជាតិ • ធ្វើជាគំរូល្អសម្រាប់កូនៗខ្លួន • ផ្តល់ដំបូន្មានល្អចំពោការអភិវឌ្ឍនិងសុខុមាភាព • ទុកដាក់ពួកគេឲ្យមានគូស្រករតាមប្រពៃណីនិងចែករំលែកទ្រព្យសម្បត្តិប្រសិនបើម្តាយឪពិកមានលទ្ធភាព។ ខ.តួនាទីរបស់ស្វាមីចំពោះភរិយា • លើកតម្កើងនិងរាប់អានភរិយាសមឋានះជាភរិយាពិតប្រាកដ • មិនមើលងាយភរិយា មិនប្រើអំពើហឹង្សា សង្គ្រោះភរិយាជានិច្ច • ដឹកនាំគ្រប់គ្រងគ្រួសសារឲ្យបានល្អនិងទទួលខុសត្រុវលើសុខុមាលភាពគ្រួសារទាំងមូល • ជួយសម្រួលភារកិច្ចរបស់ភរិយាក្និងកិច្ចការចិញ្ចឹមបីបាច់ថែរក្សាកូន អប់រំកូន និងជួយធ្វើកិច្ចការក្នុងផ្ទះ • មានភក្តីភាពចំពោះភរិយាជានិច្ច

ការបោះឆ្នោតមានគោលបំណងដូចតទៅ៖ • ជ្រើសរើសអ្នកដឹកនាំតាមការពេញចិត្តនិងតាមឆន្ទះ • ផ្លាស់ប្តូរអ្នកដឹកនាំដោយសន្តិវិធីនិងផ្តល់អំណាចឲ្យអ្នកដឹកនាំតាមរយះសំឡេងភាគច្រើន • ជំរុញឲ្យអ្នកដឹកនាំមានការទទួលស្គាល់ខុសត្រូវចំពោះមុខអ្នកឈ្នះឆ្នោត ។