General Knowledge

របបកម្ពុជាប្រជាធិបតេយ្យបានបែងចែក ប្រជាជនជាពីរ វណ្ណៈ គឺ ប្រជាជនចាស់ (មូលដ្ឋាន) និង ប្រជាជនថ្មី (១៧ មេសា) ។

ប្រជាពលរដ្ធក្នុងសង្គមប្រជាធិប្បតេយ្យមានសិទ្ធ កាតព្វកិច្ចនិងស្មារតីដូចខាងក្រោម៖ ក.ចំពោះសិទ្ធ • មានសិទ្ធក្នុងការចូលរួមបោះឆ្នោតជ្រើសរើសតំណាងរបស់ខ្លួន • មានសិទ្ធិឈរឈ្មោះឲ្យគេបោះឆ្នោតឲ្យ • ក្នុងការបង្កើតគណះបក្សនយោបាយ • ក្នុងការបង្កើតសមាគមផ្សេងៗ • មានសិទ្ធធ្វើបាតុកម្មដោយអហឹង្សា…។ ខ.ចំពោះកាតព្វកិច្ច • គោរពតាមច្បាប់រដ្ធធម្មនុញ្ញនិងច្បាប់ • គោរពសិទ្ធិមនិស្សនិងលិទ្ធិប្រជាធិបតេយ្យ • ចញ្ចូនកូនឲ្យទៅសាលារៀនសូត្រ • ចូលរួមជួយអភិវឌ្ឍប្រទេសជាតិ • បង់ពន្ធជូនរដ្ធតាមកាលកំណត់…។ គ.ចំពោះស្មារតី • ចេះអត់អ្មត់ អត់ឳននិងអនុគ្រោះ • ចេះសហការក្នុងការធ្វើអ្វីមួយ • ហ៊ានតស៊ូបញ្ចេញមតិក្នុងវេទិការនានា • ស្នេហាជាតិមាតុប្រទេសរបស់ខ្លួន • ដឹងគុណជានិច្ចចំពោះថ្នាក់ដឹកនាំ…។

ទស្សនៈនៃការយល់ដឹង គឺសំដៅទៅលើវិធីដែលបុគ្គលម្នាក់ៗ ផ្ដល់នូវអត្ថន័យសម្រាប់បរិយាកាសហើយធ្វើការបកស្រាយវាហើយជាពិសេសទាក់ទងទៅនឹងញាណារបស់មនុស្ស ។

មាត្រា៣៤ថ្មី ក្នុងរដ្ឋធម្មនុញ្ញនៃព្រះរាជាណាចក្រកម្ពុជាបានចែងថា • ប្រជាពលរដ្ឋខ្មែរទាំងពីរភេទមានសិទ្ធិបោះឆ្នោត និងអាចឈរឈ្មោះឱ្យគេទៅបោះឆ្នោត • ប្រជាពលរដ្ឋខ្មែរទាំងពីរភេទ ដែលមានអាយុយ៉ាងតិច១៨ឆ្នាំមានសិទ្ធិទៅបោះឆ្នោត • ប្រជាពលរដ្ឋខ្មែរទាំងពីរភេទ ដែលមានអាយុយ៉ាងតិច២៥ឆ្នាំអាចឈរឈ្មោះឱ្យគេបោះឆ្នោតជ្រើសតាំងជាតំណាងរាស្រ្ត • ប្រជាពលរដ្ឋខ្មែរទាំងពីរភេទ ដែលមានអាយុយ៉ាងតិច៤០ឆ្នាំអាចឈរឈ្មោះឱ្យគេបោះឆ្នោតជ្រើសតាំងជាសមាជិកព្រឹទ្ធសភា • បទប្បញ្ញត្តិបន្ថយសិទ្ធិបោះឆ្នោត និងសិទ្ធិឈរឈ្មោះឱ្យគេបោះឆ្នោតត្រូវចែងក្នុងច្បាប់បោះឆ្នោត ។

សន្និសីទក្រុងសឺណែវ ឆ្នាំ ១៩៥៤បានអនុម័តលើកិច្ចព្រមព្រៀងសម្រាប់កម្ពុជាដូចជា ៖ • កិច្ចព្រមព្រៀងស្តីពីការបញ្ឈប់បទបាញ់គ្នានៅក្នុងប្រទេសកម្ពុជា • សេចក្តីប្រកាសរបស់រដ្ឋាភិបាលកម្ពុជាអំពីសិទ្ធិរបស់ប្រជាពលរដ្ឋនិងការបោះឆ្នោត • សេចក្តីប្រកាសរបស់រដ្ឋាភិបាលកម្ពុជាទាក់ទងនឹងសម្ព័ន្ធភាពយោធា ការតាំងមូលដ្ឋានទ័ពបរទេស និងការជួយឩបត្ថម្ភកម្លាំងយោធា ពីបរទេស • សេចក្តីប្រកាសរបស់រដ្ឋាភិបាលបារាំងស្តីអំពីការដកកងទ័ពបារាំង ចេញពីទឹកដីប្រទេសឥណ្ឌូចិន និងគោរពឯករាជ្យ អធិបតេយ្យភាពប្រទេសឥណ្ឌូចិន • សេចក្តីថ្លែងការរបស់សន្និសីទទាក់ទងនឹងកិច្ចព្រមព្រៀងសឺណែវ • សេចក្តីថ្លែងការបិទកម្មវិធី ។

២១ កក្កដា ១៩៥៤

និយាយពីមនុស្សទាំងអស់មានសិទ្ធិស្មើគ្នាចំពោះច្បាប់សីលធម៌ ។ ច្បាប់សីលធម៌ ជាច្បាប់មួយដែលឱ្យមនុស្សគ្រប់រូបប្រព្រឹត្តល្អដោយកាយ វាចារឱ្យមានរបៀបរៀបរយ ឬកិរិយាមាយាទ ឬមានសណ្តាប់ធ្នាប់ ។ ម៉្យាងទៀត ច្បាប់សីលធម៌ ជាដំបូន្មានដែលនាំមនុស្សឱ្យវៀចាកនូវអំពើអាក្រក់ ហើយប្រព្រឹត្តតែអំពើល្អ ។