General Knowledge

ព្រះអង្គប្រកាសចុះចេញពីរាជល័្លង្កថ្ងៃទី ០២ ខែមីនា ឆ្នាំ១៩៥៥ ដើម្បីបង្កើតអង្គការនយោបាយ ។

ក្រមសីលធម៌សារព័ត៌មានរួមមានដូចខាងក្រោម ៖ • គោរពសច្ចធម៌ និងគោរពសិទ្ធិយល់ដឹងរបស់សាធារណៈជន • ត្រូវផ្សព្វផ្សាយព័ត៌មានទាំងឡាយដោយសុចរិតព្រមទាំងធ្វើអត្ថាធិប្បាយ ឬរិះគន់ឲ្យបានត្រឹមត្រូវ និងស្របតាមគតិយុត្តិ • ត្រូវរាយការណ៍ពីអ្វីដែលខ្លួនបានដឹងពីប្រភព ដើមតែប៉ុណ្ណោះ ។អ្នកសារព័ត៌មានមិនត្រូវបំបាត់ចោលព័ត៌មានសំខាន់ៗ ឬក្លែងបន្លំ ឯកសារផ្សេងៗឡើយ • ត្រូវកែលម្អព័ត៌មានណាដែលមានលក្ខណៈមិនជាក់លាក់ ឬអាចបណ្តោយឲ្យភ័ន្តច្រឡំ • ប្រើវិធីសុចរិតត្រឹមត្រូវ កុំស្វែងរកព័ត៌មានណាដែលញុះញង់ឲ្យ មានការប្រកាន់ពូជសាសន៍ ពណ៌ សម្បុរ ភេទ ភាសា ជំនឿ សាសនា មតិ ឬ ...

ឈ្មោះក្របខណ្ឌ. ប្រភេទក្របខណ្ឌ និងឋានន្ដរស័ក្ដិ នៃក្របខណ្ឌស៊ីវិលៈ ១. ក្របខណ្ឌ រដ្ឋបាលទូទៅៈ • មន្រ្ដីគ្រប់គ្រងរដ្ឋបាលៈ 1. ឧត្តមមន្រ្ដី មាន ៦ ថ្នាក់ 2. វរៈមន្រ្ដី មាន ១០ ថ្នាក់ 3. អនុមន្រ្ដី មាន ១៤ ថ្នាក់ • មន្រ្ដីក្រមការៈ 1. នាយកក្រមការ មាន ៦ ថ្នាក់

ក.សកលភាវូបនីយកម្ម គឺជាដំណើរមួយដែលសេដ្ឋកិច្ចសង្គម និងវប្បធម៌តំបន់ និងពីភពលោកបានរលាយចូលគ្នាតាមរយៈបណ្តាញទំនាក់ទំនង និងពាណិជ្ជកម្ម។ វាក្យស័ព្ទនេះជួនកាលគេប្រើសំដៅយកសកលភាវូបនីយកម្ម សេដ្ឋកិច្ចដែលមានន័យថាការបញ្ចូលសេដ្ឋកិច្ចជាតិទៅក្នុងសេដ្ឋកិច្ចអន្តរជាតិ តាមរយៈពាណិជ្ជកម្ម ការវិនិយោគផ្ទាល់ពីបរទេស ការហូរចូលនូវមូលធនអន្តោប្រវេសន៍ និងការរាលដាលនៃបច្ចេកវិទ្យា។ ខ.តួនាទីនៃសកលភាវូបនីយកម្ម៖ • បង្កើតទំនាក់ទំនងនឹងភាពពឹងពាក់គ្នាទៅវិញទៅមកដោយផ្អែកលើសេដ្ឋកិច្ចនៃពិភពលោកទាំងមូល។ • ធ្វើឱ្យមានបំលាស់ប្តូរនៅក្នុងលក្ខណៈឆ្ពោះទៅរកភាពប្រសើរ • ព្រួយបារម្មណ៍ខាងវិបត្តិហិរញ្ញវត្ថុ • ព្រួយបារម្មណ៍និងការបាត់បង់ការងារ។

បានជាគេបង្កើតច្បាប់ព្រោះ ច្បាប់មានបំណងប្រាថ្នាចង់ឱ្យប្រជាជនទាំងអស់ត្រូវតែអនុវត្តតាមនិង សម្រាប់ដាក់ទណ្ឌកម្មអ្នកដែលប្រព្រឹត្តខុសច្បាប់សង្គម និងច្បាប់រដ្ឋ ។ ច្បាប់និងសិទ្ធមានលក្ខណៈខុសគ្នា ៖ ក. ច្បាប់ • កើតឡើងដោយសារមនុស្សជាអ្នកបង្កើត • ជាវិធានដោយលាយលក្ខណ៍អក្សរ • មានលក្ខណៈបង្ខំមនុស្សឱ្យគោរពតាមដាច់ខាត • ច្បាប់ការពារសិទ្ធិសេរីភាពគ្រប់យ៉ាងរបស់មនុស្ស ឱ្យដើរស្របគ្នាកុំឱ្យបំពានលើគ្នា • អ្នកដែលប្រព្រឹត្តល្មើសច្បាប់ត្រូវផ្តន្ទាទោសតាមកម្រិតស្រាលឬធ្ងន់ ។ ខ. សិទ្ធិ • មានស្រាប់តាំងពីធម្មជាតិមនុស្សគ្រប់រូបសុទ្ធតែមានសិទ្ធិទាំងអស់ • សិទ្ធិមានតម្លៃស្មើៗគ្នាគ្មានរណាមានសិទ្ធិច្រើនជាងនរណាទេហើយក៏គ្មាននរណាមានសិទ្ធិសំបូរហូរហៀចែកឱ្យទៅនរណាដែរ • សិទ្ធិស្ថិតក្រោមច្បាប់មនុស្សទាំងអស់មិនអាចប្រើសិទ្ធិរបស់ខ្លួនហួសបីក្របខ័ណ្ឌសីលធម៌ និងច្បាប់សង្គមបានឡើយ • សិទ្ធិរបស់ជនគ្រប់រូបត្រូវតែដើរតាមគន្លងមួយស្របគ្នា ដែលមានច្បាប់ជាអ្នកកំណត់ ។ ...

លទ្ធិប្រជាធិបតេយ្យ អនុវត្តជាដំបូងនៅប្រទេសកម្ពុជាក្នុងឆ្នាំ ១៩៤៧ នៅពេលដែលព្រះរាជាណាចក្រយើង ប្រកាន់នូវរបបរាជាធិបតេយ្យអាស្រ័យរដ្ឋធម្មនុញ្ញជាលើកដំបូងក្នុងប្រវត្តិសាស្រ្ត។

ការរំលោភសិទ្ធិមនុស្សមាន២បែបគឺ៖ • ការរំលោភដោយអំពើ។ ឧ.ការធ្វើទារុណកម្ម • ការមិនប្រព្រឹត្តតាមច្បាប់និងកម្រងច្បាប់អន្តរជាតិ សរុបទៅអ្វីៗដែលធ្វើនឹងខ្លឹមសារនៃតម្រងសិទ្ធិទាំងឡាយខាងលើចាត់ទុកជាការរំលោភសិទ្ធិ។

ដីកសិករនៅប៉ូឡូញត្រូវគេរៀបចំឡើងជា២ ប្រភេទហើយប្រភេទ នីមួយៗមានលក្ខណៈដូចជា៖ នៅតំបន់នៅខាងជើងគឺជាដីសើមពុំសូវមានជីជាតិជាវាលទំនាបមួយផ្នែកគ្របដណ្ដប់នៅ ដោយព្រៃនិងមួយផ្នែកទៀតអំណោយផលទៅដល់ដំណាំដំឡូងបារាំង និងចិញ្ចឹមជ្រូក ។ នៅតំបន់ខាងត្បូងជាដីសម្បូរទៅដោយជីជាតិល្អ គេដាំស្រូវសាឡី បេតារ៉ាវ ស្ករ និងបន្លែ ។

នៅថ្ងៃទី០៧ ខែធ្នូ ឆ្នាំ១៩៤១ កងទ័ពជប៉ុនបានវាយប្រហារលើកទ័ពសហរដ្ឋអាមេរិកនៅលើកោះហាវ៉ៃ ។