General Knowledge

អ្នកដែលស្ថាបនិកឆេកូស្លូវ៉ាគី គឺលោក ម៉ា សារីក ព្រមទាំងមេដឹកនាំឆេក និងស្លូវ៉ាគី មួយចំនួនទៀត ។ ប្រទេសនេះមានប្រភពចេញពិភពអូទ្រីស ហុងគ្រី ពោលគឺថាប្រទេសនេះបានកើតមានឡើងនៅក្រោយសង្រ្គាមលោកលលើកទី ១ ដែលចក្រភពអូទ្រីស ហុងគ្រី បានដួលរលំ ។

និយាយពីគោលការណ៍បង្កើតរាជរដ្ឋាភិបាលកម្ពុជាមានដូចតទៅ ៖ • តាមមតិស្នើរសុំពីប្រធាន និងមតិឯកភាពពីអនុប្រធានទាំងពីនៃរដ្ឋសភា ព្រះមហាក្សក្រទ្រង់បានតែងតាំងវីរជនមួយរូបក្នុងចំណោមតំណាងរាស្រ្តនៃគណបក្សឈ្នះឆ្នោតឲ្យធ្វើនាយករដ្ឋមន្រ្តី • នាយករដ្ឋមន្រី្តនាំសហការីដែលជាតំណាងរាស្ត្រ ឬសមាជិកគណបក្សតំណាងក្នុងសភា ដែលផ្គត់ផ្គងឲ្យកាន់តំណែងក្នុងរដ្ឋាភិបាលទៅសុំសេចក្តី ទុកចិត្តពីររដ្ឋសភា • រដ្ឋសភាបោះឆ្នោតផ្តល់ទំនុកចិត្តព្រះមហាក្សត្រទ្រង់ចេញប្រះរាជក្រិត្យតែងតាំងគណៈរដ្ឋមន្រ្តី • មិនចូលកាន់តំណែងគណៈរដ្ឋមន្រ្តីធ្វើសច្ចាប្រណិធានចូលកាន់តំណែង ។

កំណែទម្រង់ប៉េរ៉េស្រ្តយការ គឺជានយោបាយស្តារឡើងវិញ ។ កំណែទម្រង់នេះផ្តោតទៅលើវិស័យ ៖ ក. វិស័យសេដ្ឋកិច្ច • បើកឲ្យមានអ្នកវិនិយោគទុនពីក្រៅ និងឲ្យមានការប្រកួតប្រជែងតាមតម្រង់ទីផ្សារសេរី ។ ខ. វិស័យនយោបាយ • បើកឲ្យពួកប្រឆាំងធ្វើការរិះគន់ជាចំហរដល់របបមុន និងផ្តល់ឲ្យមានរបបប្រជាធិតេយ្យ ។ • កំណែទម្រង់ប៉េរ៉េស្រ្តយការ បង្កើតដោយលោក ហ្គោបាឆេវ នៅសហភាពសូវៀត ។

ធាតុផ្សំនៃវប្បធម៌មានដូចខាងក្រោម ៖ • និមិត្តសញ្ញា ជាអ្វីមួយដែលជានិមិត្តរូបដែលតំណាងឪ្យអ្វីផ្សេងទៀតជាច្រើន ។ • ភាសា ជាមធ្យោបាយដែលធ្វើឪ្យមនុស្សយើងអាចផ្ទេរ និងបង្កើតបាននូវនិមិត្តសញ្ញាណីជំនាន់មួយទៅជំនាន់មួយទៀត ហើយភាសាក៏ធ្វើឪ្យមនុស្សមានការផ្លាស់ប្ដូរទស្សនៈ គំនិត ការព្រួយបារម្ភ បំណងប្រាថ្នា និងបទេពិសោធន៍ជាមួយគ្នា ។ • តម្លៃ ជាស្ដង់ដាទាំងឡាយណា ដែលក្រុមឬ សង្គមមួយកំណត់ពីអ្វីមួយដែលសង្គមមួយចាត់ទុកថាសមរម្យ និងល្អ ។ • បទដ្ឋាន ជាវិធានដែលរួមចំណែកក្នុងការដាក់កំរិតចំពោះឥរិយាបថរបស់បុគ្គលឪ្យអនុវត្តតាមខ្នាតគំរូសង្គមអំពីអ្វីដែលសង្គមអាចយកបានឬមិនបាន ហើយបទដ្ឋានបង្កើតឡើងដើម្បីការពារសណ្ដាប់ធ្នាប់សង្គមទាំងមូលឪ្យមានសន្ដិសុខ ។ • Sanctions ...

ក្រោយសង្រ្គាមលោកលើកទី២ រដ្ឋាភិបាលចម្រុះមួយត្រូវបានបង្កើតឡើងនៅឆេកូស្លូវ៉ាគី ។ អ្នកដែលបង្កើតរដ្ឋាភិបាលនេះឡើងគឺលោក បេណែល ហើយសមាជិក រដ្ឋាភិបាលនេះមានប្រភពមកពីគណបក្សកុំមុយនីស្ដភាគច្រើនកាន់កាបក្រសួងសំខាន់ៗ នៅក្នុងរដ្ឋាភិបាល ។

គោលការណ៍នៃការគ្រប់គ្រង់មុខងារសាធារណៈនិងដំណើរការនៃរដ្ឋបាលសាធារណៈមានដូចជា ៖ • គោលការណ៍និរន្តរភាពនៃរដ្ឋភិបាលសាធារណៈ • គោលការណ៍តនិត្យានុកូលភាព • គោលការណ៍សមភាពចំពោះអ្នកប្រើប្រាស់សេវាសាធារណៈ • គោលការណ៍អព្យាក្រឹតភាព អនាគតិ • គោលការណ៍ក្នុងការផ្លាស់ប្ដូរ មន្ដ្រីរាជការទៅតាមតម្រូវការចាំបាច់របស់ រដ្ឋភិបាលសាធារណៈ • គោលការណ៍សមត្ថភាពពិត • គោលការណ៍បរិសុទ្ធភាព • គោលការណ៍ទទួលខុសត្រូវ • គោលការណ៍យុត្តិធម៌ ។

លោក ឡិច វ៉ាឡេសា បានជាប់ឆ្នោតជាប្រធានាធិបតីនៅឆ្នាំ ១៩៩០ ។

ដែលហៅថាសង្គមធម៌ គឺជាធម្មភាព ឬវិធីដែលរៀបចំសង្គមឲ្យមានសភាពលក្ខណៈលូតលាស់ប្រកបដោយសម្ភារៈគ្រប់គ្រាន់ ។ មែកធាងរបស់សង្គមធម៌គឺ ៖ គ្រឿងសង្គម • ប្រដាប់រស់នៅ (លំនៅ ចំណីអាហារ ) • ប្រដាប់តិចនិច (ម៉ាស៊ីន គ្រឿងបង្កបង្កើនផល…) • មុខរបរវិជ្ជាជីវៈ សង្គមវីធី • សេដ្ឋកិច្ច (ពាណិជ្ជកម្ម ឧស្សាហកម្ម…) • សង្គមកិច្ច (សុខាភិបាល សន្តិសុខ ការងារ…) • នយោបាយ (របៀបរបប ...

ដែលគេចាត់ទុកថាគឺជាបញ្ហារួមនៅលើពិភពលោកមានដូចជា ៖ • បញ្ហាបរិស្ថាន • បញ្ហាកំណើនប្រជាជន • បញ្ហាជនអន្ដោប្រវសន៍ • បញ្ហាសន្ដិសុខស្បៀង • បញ្ហាសង្រ្គាម • បញ្ហាអសេ្ថរភាពសន្ដិសុខសង្គម • និងភេវរកម្មអន្តរជាតិ ។

ប្រជាពលរដ្ឋមានកាតព្វកិច្ច និង ការទទួលខុសត្រូវក្នុងការរស់នៅក្នុងសង្គមដូចជា ៖ កាតព្វកិច្ច និងការទទួលខុសត្រូវចំពោះច្បាប់ចរាចរណ៍ ៖ ប្រជាពលរដ្ឋម្នាក់ៗត្រូវគោរពច្បាប់ចរាចរណ៍ដើម្បីដូចជា ៖ • ការពារសុវត្តិភាពដល់ អ្នកធ្វើចរាចរណ៍គឹភាពសុខសាន្ដជាសាធារណៈ និងរបៀបរៀរយសង្គម • ការពារផលប្រយោជន៍ស្របច្បាប់របស់ខ្លួន • គោរពសិទ្ធិមានកម្មសិទ្ធិរបស់អ្នកដទៃ កាតព្វកិច្ច និងការទទួលខុសត្រូវចំពោះច្បាប់សង្គម ច្បាប់គឺជាបញ្ញត្តិ មានភាពទៀងទាត់ត្រឹមត្រូវកើតឡើងដោយឆន្ទៈ ប្រជាធិបតេយ្យរបស់ប្រជាពលរដ្ឋភាគច្រើនដើម្បី ការពារផលប្រយោជន៍ប្រជាពលរដ្ឋ និងអាជ្ញាធរដែលជាបុត្រធីតារបស់រដ្ឋត្រូវមានកាតព្វកិច្ចប្រតិបត្តិច្បាប់នោះដោយសេចក្ដីពេញចិត្ត ។ ជំពូកទី៣ នៃច្បាប់រដ្ឋធម្មនុញ្ញបានចែងពីសិទ្ឌិនិងករណីកិច្ច្របស់ប្រជាពលរដ្ឋ និងរដ្ឋាភិបាលដេលត្រូវបំពេញជាចាំបាច់ ...