General Knowledge

សិទ្ធិជាមូលដ្ឋានបីប្រការរបស់ជនបរទេសគឺ ៖ • សិទ្ធិសុំការជ្រកកោន • សិទ្ធិរួចផុតពីការនិរទេសមិនត្រូវនិរទេសឱ្យទៅរស់នៅប្រទេសមួយដែលជីវិតឬសេរីភាពផ្ទាល់ខ្លួនត្រូវទទួលគ្រោះថ្នាក់ដោយសារតែរឿងពូជសាសន៍សញ្ជាតិសាសនាឋានៈសង្គមឬការបញ្ចេញមតិ ខាងនយោបាយ • សិទ្ធិដើម្បីជួបជុំគ្រួសារឡើងវិញសិទ្ធិជួបជុំគ្រួសារដែលបែកខ្ញែកគ្នា ។

ដំបងលន់ នល់គាំទ្រព្រះសីហនុ បន្ទាប់មកឈរនៅកណ្តាល តែក្រោយមកក្បត់ចូលពួកសិរីមតៈ ។

តាមព្រះពុទ្ធសាសនាបានណែនាំឱ្យប្រកាន់នូវសេចក្តីសុខ៤ ប្រការមាន៖ • សុខកើតពីការមានទ្រព្យដែលបានពីអំពើសុចរិត • សុខកើតពីការចាយវាយទ្រព្យសម្បត្តិផ្ទាល់ខ្លួន • សុខកើតពីការមិនជំពាក់បំណុលគេ • សុខកើតពីការប្រកបអាជីវកម្មដែលគ្មានទោស។

ប្រៀបធៀបរបបផ្តាច់ការ មូសូលីនី អ៊ីត្លែ និងប៉ុលពតនៅកម្ពុជា • មូសូលីនី និងហ៊ីត្លែ ៖ លើកដំកើងជាតិសាសន៍ខ្លួនឯង សំលាប់ជាតិសាសន៍ដទៃ មានគំនិតត្រួតត្រាពិភពលោក • ប៉ុលពត ៖ សម្លាប់ជាតិសាសន៍ខ្លួនឯង បំផ្លាញស្ថាប័នសង្គមហើយរណបនយោបាយបរទេស ។

សហភាពសូវៀតបានបាញ់បង្ហោះយានស្កុតនិចជាលើ ដំបូងនៅឆ្នាំ១៩៥៧ដែលមានអាកាសយាននិកឈ្មោះ យូរីហ្គារីន ។

លោក លន់ ណុល បានផ្ទើសារលិខិតទៅលោកប្រធានាធិបតី និច សុន ក្នុងគោលបំណងសុំជំនួយបន្ថែមដើម្បីឪ្យរបបសាធារណៈខ្មែរអាចរស់រាន បានបន្ដទៅទៀត។

ការចាប់បដិសន្ធិឡើងនៃសាធារណរដ្ឋបារាំងទី៣គឺក្រោយបរាជ័យនៅក្រុងសឺដង់របបអធិរាជនៃព្រះចៅណាប៉ូលេអុងទី ៣ មិនអាចរស់រានបានទៀតឡើយ ។ នៅថ្ងៃទី ៤ ខែកញ្ញា ឆ្នាំ ១៨៧០ មហាជនក្រុងប៉ារីសបានទម្លាក់អធិរាជអង្គនេះ ដើម្បីប្រកាសប្រទេសបារាំងជាសាធារណរដ្ឋ ហើយបង្កើតរដ្ឋាភិបាលបណ្តោះអាសន្នមួយដោយគ្មានការបង្ហូរឈាម ។ ដោយអស់សង្ឈឹម អ្នករាជានិយមក្នុងរដ្ឋសភាក៏សម្រេចយល់ព្រមអនុម័តរដ្ឋធម្មនុញ្ញនៅឆ្នាំ ១៨៧៥ ដែលស្ថាបនាប្រទេសបារាំងជាសាធារណរដ្ឋ ។ ដើម្បីឱ្យស្របទៅតាមច្បាប់ លោកម៉ាក់ម៉ាអុងក៏ព្រមឱ្យបង្កើតគណៈរដ្ឋមន្ត្រីសាធារណរដ្ឋនិយម ដែលមានលោកស៊ុលស៊ីម៉ុង់ ជានាយករដ្ឋមន្រ្តី ។ ប៉ុន្តែប៉ុន្មានខែក្រោយមកលោកម៉ាក់ម៉ាអុងបានរំលាយគណៈរដ្ឋមន្ត្រីនេះចោល ហើយប្រគល់អំណាចរដ្ឋាភិបាលទៅឌុចដឺប្រឺយម្តងទៀត ...

សង្គ្រាមលោកលើកទី១ បានធ្វើឱ្យសង្គមមនុស្សជួបនឹងវិនាសកម្មដូចជា ៖ • មនុស្សជាច្រើនលាននាក់ត្រូវធ្លាក់ខ្លួនចុះក្នុងស្ថានភាពក្រីក្រលំបាកតោកយ៉ាករងទុក្ខវេទនា • គ្មានការងារធ្វើ (កម្មករជាង ៣០ លាននាក់ត្រូវបាត់បង់ការងាររបស់ខ្លួនក្នុងរោងចក្រ) • អ្នកដែលធ្លាក់ខ្លួនទាំងនោះច្រើនតែអ្នកមានបៀវត្សតិចតួចស្តួចស្តើង • ទំនិញឡើងថ្លៃយ៉ាងឆាប់រហ័ស ។

សម្តេច នរោត្តម សីហនុ បានចូលកាន់អំណាចជាព្រះប្រមុខរដ្ឋ នៅថ្ងៃ ២០ ខែមិថុនា ១៩៦០ ។ បានជាមានការតែងតាំងទ្រង់ជា ព្រះប្រមុខរដ្ឋព្រោះ៖ • ពុំមានស្តេចសោយរាជ្យបន្ត ក្រោយពីព្រះបាទនរោត្តម សុរាម្រឹត ចូលទិវង្គត នៅថ្ងៃ ៣ ខែ មេសា ឆ្នាំ ១៩៦០ • ប្រជាពលរដ្ឋខ្មែរជាច្រើនបានធ្វើព្យុហយាត្រាគាំទ្រព្រះអង្គឲ្យធ្វើជាព្រះប្រមុខរដ្ឋ • នៅថ្ងៃទី ១១ ខែ ...

ជីវីតប្រជាជនខ្មែរក្នុងរបបកម្ពុជាប្រជាធិបតេយ្យ ជួបប្រទះនិងបញ្ហាដូចជាៈ • គ្មានសិទ្ធិសេរីភាព បំបិទសេរីភាពផ្នែកជំនឿសាសនា • គ្មានកម្មសិទ្ធិផ្ទាល់ខ្លួន • ត្រូវគេបង្ខំឲ្យធ្វើការយ៉ាងធ្ងនធ្ងរ គ្មានពេលឈប់សម្រាក និងផ្តល់របបអាហារមិនគ្រប់គ្រាន់ • គ្មានសន្តិសុខផ្ទាល់ខ្លួនរស់ក្នុងភាពភ័យខ្លាច • បង្ខំគេឲ្យរៀបអាពាហ៍ពិពាហ៍តាមអង្គការកជាអ្នកកំណត់ សាមីខ្លួនគ្មានសិទ្ធិសម្រេចឡើយ • ប្រជាជនស្លូតត្រង់ត្រូវគេធ្វើទារុណកម្ម ជាប់គុក ឬសម្លាប់ចោលដោយគ្រាន់តែមានកំហុសបន្តិចបន្តួចឬចោទប្រកាន់ថាជាខ្មាំងរបស់អង្គការ • ត្រូវព្រាតប្រាស់គ្រួសារ សាច់ញាតិបងប្អូន … ដែលបន្សល់ទុកនូវស្រ្តីមេម៉ាយ កុមារកំព្រាជាច្រើននាក់ ។