General Knowledge

មូលហេតុនៃការបែកបន្ទាយលង្វែកដោយសារ៖ • ព្រះរាជាសត្ថាទី១ ទៅជួយរំដោះក្រុងអយុធ្យាពិការត្រួតត្រារបស់កុមារ • សៀម រមិលគុណប្រើល្បិចបញ្ចូនសង្ឃមកយកការណ៍និងប្រើល្បិចបាចប្រាក់ដួង • វបត្តិផ្ទៃក្នុង រាជវង្សា នុវង្ស នាម៉ឺនសព្វមុខមន្រ្តី និងរាស្រ្តមិនពេញចិត្តនឹងព្រះសត្ថាទី១ • ប្រជារាស្រ្ត នាំគ្នាកាប់ឆ្ការឬស្សី • សាមគ្គី ប្រជាជនគ្មានឯកភាពជាតិ ។

លោក កូបាឆូវ បានធ្លាក់ពិតណែងនៅថ្ងៃទី២៥ ខែធ្នូ ឆ្នាំ១៩៩១។

ព្រោះសម្ភារៈដែលលក់ដូរនៅទីផ្សារនេះគ្មានគុណភាពប្រើការមិនកើត បើប្រៀបធៀបទៅនឹងទំនិញប្រទេសលោកខាងលិច ដូចនេះសហភាពសូវៀតចំណាយលុយទិញរបស់ប្រើមិនកើតមិនទុកចោលដើម្បីជ្រោងសេដ្ឋកិច្ចនៃប្រទេសដែលជាសមាជិកនៃបក្សវ៉ាសូវី ។

ប្រសិទ្ធិភាពនៃលទ្ធិប្រជាធិបតេយ្យ អាស្រ័យប្រជាពលរដ្ឋចេះដឹងច្រើន ទើបប្រជាធិបតេយ្យមានដំណើរការបានល្អ។ ដើម្បីសម្រេចគោដៅនេះមនុស្សទាំងអស់ ទាំងរាស្រ្ត ទាំងមន្រ្តី ត្រូវនៅក្រោមច្បាប់ និងគោរពច្បាប់ជានិច្ច។

ព្រះទាំង៥អង្គមានដូចជា៖ • ព្រះកកុសន្ធោ ( រូបសត្វមាន់ ) • ព្រះកោនាកមនោ ( រូបនាគរាជ ) • ព្រះកស្សបោ ( រូបអណ្តើក ) • ព្រះសមណៈគោតម (រូបគោ ) • ព្រះសិអារ្យមេត្រី ឬពោធិត្វ ( រូបរាជសីហ៍ ) ។

ត្រូវមានកាតព្វកិច្ចឈ្វេងយល់អំពើជីវភាពរស់នៅ និងសមត្ថភាពគ្រប់វិស័យប្រជាពលរដ្ឋ អ្នករាជការក្រោមឪវាទ រួចចាត់វិធានការតាមសេចក្តីត្រូវការនោះ ក្នុងតួនាទីជាអ្នកដឹកនាំ។

កំណែទម្រង់ឆ្នំា ១៨៨៤ បារាំងបានផ្លាស់ប្តូរប្រព័ន្ធគ្រប់គ្រងនៅកម្ពុជាដូចជា៖ • បានរៀបចំថ្នាក់ដឹកនាណខេត្តដោយបារាំងផ្ទាល់ • ខេត្ត ៥៨ ត្រូវបានបង្រួមបញ្ចូលគ្នាមកត្រឹមតែ ៨ខេត្តឲ្យស្ថិតនៅក្រោមអំនាចរ៉េស៊ីដង់បារាំង • រ៉េស៊ីដង់ស៊ុបពែរីយ័រ ធ្វើការការគ្រប់គ្រងការងារពេញផ្ទៃប្រទេសកម្ពុជាក្រោមបញ្ជាផ្ទាល់ពីរ៉េស៊ីដង់សេណេរ៉ាល់ ( កូសាំងស៊ីន ) • ព្រះមហាក្សត្រកម្ពុជាលែងមានសិទ្ធិសម្រេចអ្វីទៀតហើយ ក្រៅពីចាំទទួលនិងយល់ព្រមរាល់សេចក្តីសម្រេចចិត្តរបស់រ៉េស៊ីដង់ស៊ុបពែរីយ័រ ។

ក. ទំនៀមទម្លាប់ប្រពៃណីល្អរបស់ជនជាតិភាគតិចគឺ ៖ • ការគោរពចាស់ទុំ “ចាស់ស្រុក” គោរពដូនតាជំនាន់មុខ • មានសាមគ្គីភាពរវាងគ្នា និងគ្នា • មានពិធីអាពាហ៍ពិពាហ៍ត្រឹមត្រូវដែលបន្សល់ទុកពីដូនតា • ភាពស្មោះត្រង់ចំពោះសមាជិកក្រុមនីមួយៗ • សិទ្ធិសេរីភាពក្នុងការជ្រើសរើសគូស្រករ • មិនចេះនិយាយកុហក់ ឬលួច (ពួកស្អូច) • គ្មានការផិតក្បត់ ។ អាស្រ័យដោយទំនៀមទម្លាក់នេះហើយបានជាពួកគេមានសាមគ្គីភាពទូលាយ មិនចេះឈ្លោះទាស់ទែងគ្នា និងចេះជួយគ្នា ។ ខ. ទំនៀមទម្លាក់ប្រពៃណីដែលអន់ថយ • កសិកម្មព្រៃដុត • មានជំនឿលើអារក្សអ្នកតា • គ្មានសាសនាធំៗ

វិមជ្ឈការគឺ ជាប្រព័ន្ធគ្រប់គ្រង ដែលរាជរដ្ឋាភិបាលប្រគល់នូវភាពជាម្ចាស់លើមុខងារសិទ្ធិអំណាច ការទទួលខុសត្រូវ និងធនធាន ( ហិរញ្ញវត្ថុ ទ្រព្យសម្បត្តិ និងបុគ្គលិក ) ឲ្យទៅក្រុមប្រឹក្សានៅថ្នាក់ក្រោមជាតិ ដូចជា ក្រុមប្រឹក្សារាជធានី ក្រុមប្រឹក្សាខេត្ត ក្រុមប្រឹក្សាស្រុក ក្រុមប្រឹក្សាខណ្ឌ ក្រុមប្រឹក្សាក្រុង ក្រុមប្រឹក្សាឃុំ ក្រុមប្រឹក្សាសង្កាត់ ដើម្បីឆ្លើយតបទៅនិងតម្រូវការរបស់មូលដ្ឋាន។

ម្ចាស់ទឹកដីនៃសហរដ្ឋអាមេរិកជាជនជាតិឥណ្ឌាស្បែកក្រហម ដែលត្រូវពួកមកពីអឺរ៉ុបចូលមកទន្រ្ទានកាប់សម្លាប់ ដណ្តើមយកទឹកដីបង្កើតបានជារដ្ឋ១៣ នៅត្រើយអាត្លង់ទិចរដ្ឋប៉ែកខាងកើត ។ អាមេរិកបានទទួលឯករាជ្យពីអង់គ្លេសនៅឆ្នាំ១៧៧៦ ហើយបានបង្កើតរដ្ឋធម្មនុញ្ញរបស់ខ្លួននៅឆ្នាំ ១៧៨៧ដាក់ឲ្យប្រើប្រាស់នៅឆ្នាំ១៧៨៩ ។