General Knowledge

បទភ្លេងរបស់អាស៊ានមានចំណងជើងថា “ The ASEAN Way”។

កិច្ចប្រជុំកំពូលអាស៊ានត្រូវបានរៀបចំឡើង២ដងក្នុងមួយឆ្នាំក្នុងរដ្ឋសមាជិកដែលទទួល បន្ទុកជាប្រធានអាស៊ាន។

លោកហ្គោបាឆូវ គឺជាអ្នកកំណែទម្រង់ប្រព័ន្ធនយោបាយ សេដ្ឋកិច្ច និងសង្គមនៅសូវៀត ដែលបានទុំជោរ តាំងពីឆ្នាំ ១៩១៧ មក។ ក្នុងកំណែទម្រង់នេះគាត់បានធ្វើដូចតទៅ៖ • បើកឪ្យមានអ្នកវិនិយោគទុន ខាងវិស័យឧស្សាហកម្ម មកពីខាងក្រៅប្រទេសចូលមកបណ្ដាក់ទូន។ • បំផុសឪ្យមានការប្រកួតប្រជែងសេដ្ឋកិច្ច តាមទម្រង់សេដ្ឋកិច្ច ទីផ្សារសេរី។ • បើកឪ្យមានការរិះគន់ជាចំហ ដល់បុគ្គលមិនល្អក្នុងជួរអ្នកដឹកនាំរដ្ឋាភិបាល • បើកឪ្យមានការជ្រើសតាំង តាមរយៈការបោះឆ្នោតដោយសេរីនិងយុត្តិធម៌ • ដោះលែងអ្នកទោសនយោបាយទាំងអស់ ឪ្យបានសេរីភាពឡើងវិញ • កំណែទម្រង់រដ្ឋធម្មនុញ្ញ ដែលបានចែងពីអាណត្តិរបស់ប្រធានាធិបតីគឺ៥ ឆ្នាំ • បើកឪ្យមានការប្រកួតប្រជែងជាពហុបក្ស ...

ពីឆ្នាំ១៩៧៦ដល់ឆ្នាំ១៩៧៨នៅក្នុងបក្សកុំមុយនីស្ដ កម្ពុជាប៉ុល ពតមានតួនាទីជាលេខាបក្ស។ចំណែកឯនួនជាវិញមានតួនាទីជាអនុលេខាបក្ស។

នៅឆ្នាំ ១៩៧៥ សមាជិកសំខាន់ៗគណៈកម្មាធិការមជ្ឈិមបក្សកុំមុយនីស្ដកម្ពុជារួមមាន ប៉ុល ពល នួនជា សោ ភីម អៀង សារី សុន សេង ឈិត ជឿន (តាម៉ុក) និង វ៉ន វ៉េត។

នៅក្នុងអាណិតលោកប្រធានាធិតីជីមីកាទ័រ បានឥទ្ធិពលសហរដ្ឋអាមេរិមានការ ថយចុះនេះបណ្ដាលមកពីកត្ដាមួយចំនួនដូចជា៖ • នៅឆ្នាំ១៩៧៤មានរឿងអាស្រូវមួយនៅក្នុងប្រទេសអ៊ីរ៉ងគឺមានការឃុំឃាំងបុគ្គលិកស្ថានទូតសហរដ្ឋអាមេរិករយះពេល៤៤៤ថ្ងៃនៅទីក្រុងតេអេរ៉ង់។ • នៅឆ្នាំ១៩៧៩សហភាពសូវៀតបានលើកទ័ពចូលប្រទេសអាហ្គានីស្ថាន។

ក្រោយពីសង្រ្គាមទទួលបានឯករាជ្យឆ្នាំ ១៩៥៣ មកដល់បច្ចុប្បន្ននេះ ប្រទេសកម្ពុជាបានឆ្លងកាត់របបមួយចំនួយដូចជា៖ • សង្គមរាស្រ្ដនិយម • សាធារណរដ្ឋខ្មែរ • កម្ពុជាប្រជាធិបតេយ្យ • សាធារណរដ្ឋប្រជាមានិតកម្ពុជា • រដ្ឋកម្ពុជា • គ្រប់គ្រង់ដោយអង្គការសហប្រជាជាតិ(អ៊ុនតាក់) • រាជាណាចក្រកម្ពុជា។

សារធាតុបំពុលបរិយាកាសបានបង្កឲ្យកខ្ខក់អាកាសភ្លៀងអាស៊ីតបំពុលរុក្ខជាតិជិវិតមនុស្សនិងសត្វនៅលើភពផែនដីទាំងមូល។

សម្ធិផលក្នុងរបបសង្គមរាស្រ្ដនិយមពីឆ្នាំ១៩៥៣ ដល់ ឆ្នាំ១៩៧០ ដូចជា៖ វិស័យនយោបាយ • អនុវត្តនយោបាយអព្យាក្រឹត្យ ធ្វើឪ្យកម្ពុជាក្លាយជាប្រទេសសន្ធិភាពអស់រយៈពេល១៥ឆ្នាំ (១៩៥៥-១៩៧០)ស្របពេលដែលប្រទេសជិតខាងកំពុងជួបប្រទះសង្រ្គាម។ • កម្ពុជាចូលជាសមាជិកអង្គការសហប្រជាជាតិ • ជោគជ័យក្នុងរឿងក្ដីប្រាសាទព្រះវិហារ( ១៩ មិថុនា ១៩៦២) វិស័យកសិកម្ម • ផលិតស្រូវកប្បាស ការចិញ្ចឹមសត្វ ការនេសាទ មានការកើតតឡើង(ពង្រីកផ្ទៃដីដាំដុះ នយោបាយទឹក ការជ្រើសរើសពូជ…) វិស័យឧស្សាហកម្ម • កំណើនរោងចក្រសហគ្រាសដូចជារោងចក្រ ក្រដាស់ វាយនភ័ណ្ឌ កែវស៊ីម៉ង់ ...

ដើម្បីកាត់បន្ថយអតិផរណាពីឆ្នាំ ១៩៧៩ ដល់ ១៩៨៤ រដ្ឋភិបាលលោកស្រីម៉ាការេថាត់ឆឺបានអនុវត្តដូចជា៖ កាត់បន្ថយចំណាយលើមុខងារសាធារណដូចជា ក្រសួងអប់រំបន្ថយ ៦% ក្រសួងបរិស្ថានបន្ថយ ៩% ក្រសួងអភិវឌ្ឍបន្ថយ ៤៥%។ ប៉ុន្ដែ ៣០% លើកម្លាំងសណ្ដាប់ធ្នាប់ និង ២១% សម្រាប់សេវាសុខភាព។