General Knowledge

សេ្ដចខ្មែរដែលទាមទារឯករាជ្យពីបារាំងគឺ សម្ដេចព្រះនរោត្ត សីហនុ (សម្ដេចតា សម្ដេចឪ ព្រះបរមតនកោដ្ឋ)។

ឩបសគ្គដែលសាធារណរដ្ឋសូវៀតរូស៊ីបានជួបប្រទះក្រោយបដិវត្តន៍ គឺ ក. ការប្រឆាំងនឹងបដិវត្តន៍ពីខាងក្នុងប្រទេស • ក្នុងរយៈពេលបីឆ្នាំ (១៩១៨១៩២១)សង្រ្គាមផ្ទៃក្នុងមួយបានកើតពាសពេញប្រទេស ។ ពួកប្រឆាំងនឹងបដិវត្តន៍ដែលគេហៅថា “ទ័ពទង់ស” បានបង្កើតឡើងដោយទទួលជំនួយឩបត្ថម្ភយ៉ាងចំហពីពួកសម្ព័ន្ធមិត្តចាស់របស់ស្តេចរូស៊ីក្នុងអំឡុងសង្រ្គាមលោកលើកទី១ • ជាអវសានពួកប្រឆាំងនឹងបដិវត្តន៍បានត្រូវកំទេចទាំងអស់ក្នុងអំឡុងពេលបីឆ្នាំ ។ ខ. អន្តរាគមន៍បរទេស • សម្ព័ន្ធមិត្តចាស់ (បារាំង អង់គ្លេស ) របស់រូស៊ីមិនសប្បាយចិត្តនឹងរូស៊ីដែលស្ថាបនារបបកុំមុយនីសឡើយ គេខិតខំរិះរកគ្រប់ឱកាសដើម្បីធ្វើអន្តរាគន៍កំទេចបដិវត្តន៍ចោល • រដ្ឋាភិបាលសូវៀតរូស៊ីបានប្រើអស់សមត្ថភាពរបស់ខ្លួនដើម្បីវាយកំចាត់សត្រូវគ្រប់ទិសទី ។ កងទ័ពក្រហមសូវៀត ក្រោមការដឹកនាំរបស់លោកត្រួតស្តី បានធ្វើឱ្យបច្ចាមិត្តគ្រប់សមរភូមិដកខ្លួនថយ ...

សីលធម៌សកលនៅត្រូវបានសាស្ត្រាចារ្យ ហាន្យ គុង បង្ហាញឱ្យស្គាល់នៅក្នុងឆ្នាំ១៩៩៣តែវាមិនមែនជាបង្កើតថ្មីទេ គឺគ្រាន់តែជារបកគំហើញនៃគោលការណ៍រួមដែលមានអាយុស្មើនឹងកំណើត មនុស្សជាតិដែរ។ នៅពេលដែលសកលលោកកំពុងស្ថិតក្នុងសកលភាវូបនីយកម្មធ្វើឱ្យមាននូវបញ្ហាសីលធម៌ បញ្ហាបរិស្ថាន និងបញ្ហាសង្គមជាច្រើនរាប់មិនអស់ដែលត្រូវការចាំបាច់នូវសកលភាវូនីយកម្មនៃសីលធម៌រួម និងគំរូសីលធម៌ឬនិយាយឱ្យខ្លីថាសីលធម៌សកលដើម្បីសង្គ្រោះជីវិតមនុស្សបច្ចុប្បន្ន និងកូនចៅជំនាន់ក្រោយទៀតឱ្យរស់នៅបានសមរម្យ និងយូរអង្វែង។ សីលធម៌សកលត្រូវបានគេទទួលយកចាប់តាំងពីមានសេចក្តីប្រកាសអំពីសីលធម៌សកលដោយសភានៃសាសនាពិភពលោកកាលពីថ្ងៃទី៤ ខែកញ្ញា ឆ្នាំ ១៩៩៣ មកម្លេះ។

ផលវិបាកនៃការប្រកាន់យោបាយអព្យាក្រឹតមានដូចជា ៖ ផលវិជ្ជមាន • ធ្វើឲ្យកិត្យានុភាពកម្ពុជាល្បីរីកសុសសាយក្នុងតំបន់ និងត្រូវបានពង្រីងបន្ថែម • ក្រុមប្រឆាំងទទួលស្គាល់ពីគុណសម្បត្តិនិងមិនប៉ះពាល់នយោបាយអព្យាក្រឹត • ធ្វើឲ្យកម្ពុជារស់ដោយសន្តិភាពរយៈពេល១៥ឆ្នាំ ក្នុងខណៈដែលប្រទេសជិតខាងកំពុងឆាបឆេះក្នុងភ្លើងសង្រ្គាម ( វៀតណាម ) ផលអវិជ្ជមាន • អាមេរិក ផ្តល់ជំនួយមកឲ្យខ្មែរក្នុងគោលបំណងចិញ្ចឹមតែពួកស្តាំនិយមប៉ុណ្ណោះ • ថៃនិងវៀតណាមខាងត្បូង បានបិទច្រកសេដ្ឋកិច្ចពាណិជ្ជកម្ម គាំទ្រពួកខ្មែរសេរីដើម្បីប្រឆាំងនឹងសម្តេចសីហនុ និងបង្កវិទ្ធង្សនានៅតាមបណ្តោយព្រំដែន • ពុំមានលទ្ធភាពការពារខ្លួនឯង ទប់ទល់នឹងការលុកលុយពីសំណាក់ប្រទេសមហាអំណាចឡើយ • ទីបំផុតត្រូវបញ្ចប់ដោយកម្លាំងខាងក្នុង គឺការធ្វើរដ្ឋប្រហារនៅថ្ងៃ ១៨ មីនា ១៩៧០ ...

បានជាអាឡឺម៉ង់បែកបាក់ជាពីរ ព្រោះ៖ • សន្និសិទយ៉ាល់គាដែលធ្វើឡើងដោយមហាអំណាចទាំង៣ មានសូវៀត អង់គ្លេស និងសហរដ្ឋអាមេរិក ដើម្បីបែងប្រទេសអាឡឺម៉ងជា៤តំបន់ត្រួតត្រា • អាឡឺម៉ង់ខាងលិច គ្រប់គ្រងដោយសម្ព័ន្ធដែលចែកជា៣តំបន់ក្រោយមកប្រកាសជាសហព័ន្ធអាឡឺម៉ង់ប្រកាន់សេរីមានរដ្ឋធានីឈ្មោះបោន • អាឡឺម៉ងខាងកើតគ្រប់គ្រងដោយសូវៀត ជារដ្ឋប្រជាធិបតេយ្យ ប្រកាន់របបកុំមុយនីស្តមានរដ្ឋធានីឈ្មោះប៊ែរឡាំង ។

សណ្ធានជាន់ទាន ចែកជា ២គឺ៖ • ការយល់សប្តិៈ ជាសំណង់រូបភាពប្រកដដោយលក្ខណៈវត្ថុវិស័យភាពនៅពេលដែលសរីរាង្គឥន្ទ្រីយ៍លង់ក្នុងដំណេក។ • ការរវើវវាយៈ ជាសកម្មភាពអកម្មនៃចិត្តដែលរងចាំទទួលរូបភាពទាំងអស់ដែលកើតឡើង។

ប្រទេសកម្ពុជាបានបោះឆ្នោតជ្រើសរើសតំណាងរាស្រ្តចំនួន ៤ដងរួចមកហើយគឺ នៅឆ្នាំ១៩៩៣ ១៩៩៨ ២០០៣ និងឆ្នាំ ២០០៨ ។ ហើយអាណត្តិទី៥ និងប្រព្រឹត្តទៅនៅថ្ងៃទី ២៨ ខែ កក្កដា ឆ្នាំ ២០១៣ ដែលមានគណបក្សនយោបាយចំនួន ៤ ចូលរួមក្នុងការប្រកួតប្រជែងយកសម្លេងគាំទ្រគឺ ៖ • គណបក្សសម្ព័ន្ធដើម្បីប្រជាធិបតេយ្យ • គណបក្សហ៊្វុនស៊ីនប៉ិច • គណបក្សសាធារណរដ្ឋប្រជាធិបតេយ្យ • គណបក្សប្រជាជនកម្ពុជា • គណបក្សសង្គ្រោះជាតិ • គណបក្សខ្មែរអភិវឌ្ឍន៍សេដ្ឋកិច្ច

នៅលើភពផែនដី ផ្ទៃទឹកមាន ៩៧% ហើយទឹកសាបមាន ៣% ។

នៅឆ្នាំ១៩៨៥ សហរដ្ឋអាមេរិកមានកំណើនប្រជាជនយ៉ាងខ្លាំងនេះបណ្ដាលមកពីនៅក្រោយសង្រ្គាមប្រជាជនអឺរ៉ុបបានធ្វើចំណាកស្រុកទៅកាន់សហរដ្ឋអាមេរិកដើម្បីកសាងជីវភាពឪ្យបានប្រសើរ ។

ប្រទេសនៅតំបន់ឥណ្ឌូចិនបានស្ថិតនៅក្រោមអាណានិគមនិយកអឺរ៉ុបតាំងពីស.វទី១៩ដល់ក្រោយសង្រ្គាមលោកលើទី២។ ប្រទេសទាំងនបីបង្កើតចលនាតស៊ូទាមទារឯករាជ្យពីពួកអាណាមនិគមនិយមព្រោះ៖ • ទាមទារសិទ្ធិស័យគ្រប់គ្រងកាពារវប្បធម៌ សាសនា ភាសា និងប្រពៃណីជាតិ • ពួកអាណានិគមបានកាប់សង្កត់ កេងប្រវ័ញ្ជ ជម្រិតទារពន្ធដារ កាប់សម្លាប់យ៉ាងសាហាវយោយៅ • ពួកអាណានិគមបានផ្សព្វផ្សាយអរិយធម៌របស់គេ។