General Knowledge

តាមរដ្ឋធម្មនុញ្ញប្រទេសសមាជជាតិគឺជាស្ថាប័ននយោបាយរបស់រដ្ឋដែលទាមទារឪ្យមានជំនួបរវាងប្រជាពលរដ្ឋជាមួយមន្ដ្រីរាជរដ្ឋាភិបាលដើម្បីពិភាក្សអំពីសប្រយោជន៍រួម ។ រដ្ឋាភិបាលនិងសភាជាតិត្រូវបំពេញតាមនូវអ្វីដែលជាសេចក្ដីសម្រេចរបស់សមាជជាតិដែលប្រារព្វធ្វើឡើង ២ ដងក្នុងមួយឆ្នាំ ។

នៅថ្ងៃទី២៦ កញ្ញា ១៩៥៥ អង្គការសង្គមរាស្រ្តនិយមបានរៀបចំសមាជដែលក្នុងនោះមានការចូលរួមពីសំណាក់មហាជនគ្រប់ស្រទាប់ រួមទាំងតំណាងគណបក្សផ្សេងៗទៀត ។ សមាជដើរតួជាវេទិការចំហសម្រាប់មហាជន និងអ្នកនាំចោទសូរ ដេញដោលគ្នាជុំវិញបញ្ហា នយោបាយក្នុងនិងក្រៅប្រទេស ។ ចាប់ពីពេលនោះមកគេហៅ « សមាជ » ថាជា « សមាជជាតិ » ។ សមាជជាតិត្រូវបានរៀបចំនិងដឹកនាំដោយគណៈកម្មាធិការកណ្តាលនៃអង្គការសង្គមរាស្រ្ត និយមដែលមានសម្តេច នរោត្តមសីហនុ ជាប្រធាន ។ ...

សម្តេចនរោត្ត សីហនុ បង្កើតអង្គការសង្គមរាស្រ្តនិយមនៅថ្ងៃ ២៣ មីនា ១៩៥៥ ដោយមូលហេតុៈ • ដើម្បីបង្រួបបង្រួមជាតិ ឲ្យមានឯកភាព • ដើម្បីឲ្យប្រទេសមានសន្តិភាព • ដើម្បីកសាងជាតិឲ្យមានការរីកចម្រើន • ដើម្បីឲ្យព្រះអង្គ មានអំណាចក្នុងការដឹកនាំប្រទេសជាតិ • ដើម្បីចូលរួមក្នុងការបោះឆ្នោតខែកញ្ញា ១៩៥៥ ។

មូលហេតុចម្បងដែលបណ្ដាលឪ្យសហភាពសូវៀតដួលរំ គឺ ៖ • ការធ្វើកំណែទម្រង់ពេរ៉េស្រ្ដួយកា • ការរំសោតនៃអង្គការសម្ព័នភាពវ៉ាសូវី និងអង្គភាពពាណិជ្ជកម្មកូមេកុង • ការប្រកាសឯករាជ្យនៃរដ្ឋមួយចំនួនដែលនៅក្រោមការអាណានិគមរបស់ប្រទេសសូវៀត • ការប្រណាំងប្រជែងផ្នែកសម្ភារៈសព្វាវុធដើមមិនទាន់សហរដ្ឋអាមេរិក • បញ្ហាសេដ្ឋកិច្ចជាកន្ទុកដ៏ធ្ងន់ធ្ងររបស់សហភាពសូរៀត ….។

លោកហ្គោបាឆូវជាអ្នកធ្វើកំណែទម្រង់នយោបាយសេដ្ឋកិច្ចនិងសង្គមដែលកំពុងទុំជោរនៅសហភាពសូវៀតដែលពីដើមមានជំហរតាំងពី ឆ្នាំ ១៩១៧ មកម្ល៉េះ ។ • ជាលើកដំបូងលោក ហ្គោលបាឆូវបានបើកឪ្យមានវិន័យោគទុនខាងវិស័យឧស្សាកម្មខាងក្រៅនិងហើយបំផុតឪ្យមានការប្រណាំងប្រជែងតាមទម្រង់សេដ្ឋកិច្ចរបបទីផ្សារសេរី • ក្នុងវិស័យនយោបាយវិញ គឺបើកឲ្យពួកគេប្រឆាំងធ្វើការរិះគន់ជាចំហដល់របបមុន (សង្គមនិយម) ។ នៅក្នុងក្របខ័ណ្ឌនៃជួរគណបក្សផ្ដល់ឪ្យមានរបបប្រជាធិបតេយ្យនៅក្នុងបក្សពោលគឺឪ្យមានការជ្រើសរើសមន្ដ្រីដោយការបោះឆ្នោត ដើម្បីសម្ដែងការទុកចិត្តថ្ងៃទី 1 ធ្នូឆ្នាំ ១៩៨៨ មានកំណែទម្រង់នៃរដ្ឋធម្មនុញ្ញដែលរៀបចំឪ្យមានការបោះឆ្នោតជ្រើសរើសសមាជិកសភាតាមរយៈប្រជាពលរដ្ឋដែលមានគណបក្សជាច្រើនចូលរួម ។ • ទម្រង់នៃរដ្ឋធម្មនុញ្ញថ្មីនេះបានចែងពីអាណិតប្រធានាធិបតីដែលមានរយៈពេល ៥ ឆ្នាំហើយលោក ហ្គោបាឆូវ ជាប្រធានាធិបតីដំបូងដែលចូលមកកាន់តំណែងនៅក្នុងឆ្នាំ ១៩៩០ ។

ប្រៀបធៀបរបបសាធារណរដ្ឋទី៤ និងទី៥ ៖ សាធារណរដ្ឋទី៤ • ប្រគល់អំណាចអោយសភា • នាយករដ្ឋមន្រ្តី និងប្រធានាធិបតីត្រូវជ្រើសតាំងដោយសភា • សភាអាចដកហូតតំណែងនាយករដ្ឋមន្រ្តីគ្រប់ពេលវេលាបើសិនជាមានកំហុស • ប្រធានាធិបតីគ្មានអំណាចទូលំទូលាយទេ • ធ្វើជាតូបនីយកម្មលរោងចក្រ ឧស្សាហកម្មធ្យូងថ្មនិងរហូតដល់ធនាគារ ។ សាធារណរដ្ឋទី៥ • ប្រគល់អំណាចទូលំទូលាយដល់ប្រធានាធិបតី • ប្រធានាធិបតីជ្រើសតាំងដោយការបោះឆ្នោតសម្រាប់អាណត្តិ ៧ឆ្នាំ ( ឈរបាន២អាណត្តិ ) • ប្រធានធិបតីមានសិទ្ធិរំលាយសភា រុះរើគណបក្សរដ្ឋមន្រ្តី ជាអគ្គមេ បញ្ជាការ ជាអ្នកជ្រើសតាំង នាយរដ្ឋមន្រ្តី ...

លោកម៉ាកូសជាប់ឆ្នោតជាប្រធានាធិបតីនៃប្រទេសភីលីពីនលើកទី១ នៅឆ្នាំ ១៩៦៥ ។

មូលហេតុដែលកម្ពុជាទទួលយកអាណានិគមបារាំង៖ នយោបាយ • សៀម យួនតាបសង្គត់និងឈ្លានពានកម្ពុជា • ខ្មែរយកមហាអំណាចអឺរ៉ុបដើម្បីជាបង្អែកការពារប្រទេស • ធ្វើឪ្យមានឯកភាព អំណាចរាជល្ល័ង្គ សេដ្ឋកិច្ច • បារាំងបើកប្រាក់បៀវត្សឪ្យមន្ដ្រីរាជការ និងព្រះមហាក្សត្រខ្ពស់ • ជាអ្នកណាពាណិជ្ជកម្មក្នុង និងក្រៅប្រទេសកាន់កាប់ពន្ធដារ • ដោយសេដ្ឋកិច្ចខ្មែរធ្លាក់ចុះដោយសារការគាបសង្គត់ពីសៀម យួន។ សង្គម • រៀបចំប្រព័ន្ធតុលាការថ្នាក់ឃុំដល់នៅខេត្តក្រុង • រៀបចំប្រព័ន្ធនូវរដ្ឋបាល ថ្នាក់មូលដ្នាន ខេត្តក្រុង • សង្គមខ្មែរអស្ថេរភាព • វប្បធម៌ អក្សរសាស្រ្ដ និងការអប់រំ។

ប្រទេសព្រុយមាននាទីសំខាន់ជាងគេក្នុងចក្រភពអាឡឺម៉ង់ ព្រោះ ប្រទេសនេះមានតំណាងរាស្រ្តចំនួន ២៣៦ នាក់ក្នុងសភារ៉ៃស្តាកក្នុងសមាជិកទាំងអស់ ៣៩៧ នាក់ ។ នៅក្នុងសភាប៊ុនដេស្រាតប្រទេសនេះអាចធ្វើឱ្យរដ្ឋធម្មនុញ្ញគ្មានបំលាស់ប្តូរអ្វីសោះក៏បានដែរ ។ ម៉្យាងទៀត អធិការបតីសុទ្ធតែជនជាតិព្រុសហើយព្រះចៅធិរាជអាឡឺម៉ង់ក៏ជាព្រះរាជានៃប្រទេសព្រុសដែរ ។