General Knowledge

លោកចន កេណ្ណឺឌី បានក្លាយជាប្រធានាធិបតីនៅឆ្នាំ ១៩៦០ នៅអាយុ ៤៣ ឆ្នាំ ។ លោកមកពីគណបក្សប្រជាធិបតេយ្យ ហើយមានដើមកំណើតជាជនជាតិ អៀកឡង់ ។

ដើម្បីថែរក្សា និងការពារសម្បត្តិវប្បធម៌យើងត្រូវ ៖ • បណ្តុះគំនិតស្នេហាវប្បធម៌ជាតិ និងទទួលស្គល់វប្បធម៌បរទេសណាដែលល្អ • ផ្សាយវប្បធម៌ជាតិ • ថែរក្សាព្រំដែនទឹកដី ខ្មែរឲ្យបានគង់វង្ស • ថែរក្សាព្រៃឈើ សត្វព្រៃកុំឲ្យវិនាស • ទប់ស្កាត់ និងបញ្ចាប់សង្រ្គាមស៊ីវិល • ចេះរាយការណ៍ឲ្យអជ្ញាធរដែនដី ដេលមានការពាក់ព័ន្ធដឹងឭពីចំណែកវប្បធម៌ ដែលខ្លួនបានឃើញនិងចោរលួច ។

នយោបាយចក្រពត្តិនិយមរបស់ជប៉ុនបានប្រព្រឹត្តទៅ ដំណាក់កាលមុនសង្រ្គាមលោកលើកទី២គឺ ៖ • នៅឆ្នាំ ១៩២៧ ឩត្តមសេនីយ៍តាណាកា នាយករដ្ឋមន្ត្រីជប៉ុនបានរៀបគម្រោងធំដើម្បីឈ្លានពានប្រទេសនៅក្នុងទ្វីបអាស៊ី • ដំបូងចូលឈ្លានពានប្រទេសចិន បន្ទាប់មកឥណ្ឌូចិន ភូមាប្រទេស ផ្សេងៗទៀតនៃតំបន់អាស៊ីអាគ្នេយ៍ ប្រទេសឥណ្ឌា • នៅឆ្នាំ ១៩៣១ ជប៉ុនបានចាប់ផ្តើមចូលលុកលុយតំបន់ម៉ានជូរីហើយគម្រោងឈ្លានពានពង្រីកអំណាចរបស់ជប៉ុនបានចាប់ផ្តើម • នៅឆ្នាំ ១៩៣២ ជប៉ុនបានកាន់កាប់ខេត្ត ស៊េហែ ហើយបានបើកការវាយលុកតម្រង់ទៅកាន់មហាកំពែងចិន • នៅឆ្នាំ ១៩៣៣ ជប៉ុនបានចាកចេញពីសង្គមប្រជាជាតិ • នៅខែកក្កដា ឆ្នាំ ...

បានជាមានការកើតឡើងនៅរបបសាធាណរៈរដ្ឋខ្មែរពីព្រោះ ដោយសារមនោគមវិជ្ជារបស់ពូកមហាអំណាចសេរី និងកុំមុយនីស្ដ។

បានជាព្រះបាទពញាយ៉ាតប្តូររាជធានីពីអង្គរមកចុតមុខ ព្រោះដើម្បី • ការពារខ្លួនពីសំណាក់សត្រូវសៀម • នៅចតុមុខមានទីតាំងល្អ សម្រាប់ស្តារជីវភាពប្រជារាស្រ្តដែលបានធ្លាក់ចុះយ៉ាងគំហុកដោយសារសៀមចូលឈ្លានពានជាច្រើនសា • នៅតំបន់អង្គរចំនួនប្រជាជនចុះខ្សោយ ចំណែកភាគខាងត្បូងមានចំនួនប្រជាជនច្រើនជាងដែលងាយស្រួលក្នុងការប្រមូលកម្លាំងប្រជាជន និងកសាងប្រទេសជាតិ • ដីមានជីជាតិងាយស្រួលក្នុងការបង្កបង្កើនផល • នៅតំបន់ចុតមុខងាយស្រួលក្នុងការធ្វើពាណិជ្ជកម្មទាំងផ្លូវគោក និងផ្លូវទឹក ។ រីឯតំបន់អង្គរត្រូវពួកសៀមបំផ្លិចបំផ្លាញអស់នូវប្រព័ន្ធហេដ្ឋានរចនាសម្ព័ន្ធ។

ភាពខុសគ្នារវាងរបបផ្តាច់ការ និងរបបប្រជាធិបតេយ្យគឺ ៖ ក.របបផ្តាច់កការ · លក្ខណៈដឹកនាំមានទម្រង់បុគ្គលនិយម · អត្តនោម័តនិយម · មិនផ្តល់ឳកាសឲ្យសមាជិកបញ្ចេញមតិ · អ្នកដឹកនាំជាអ្នកដឹកនាំរាល់ផែនការ · អំណាចប្រមូលផ្តុំទៅលើស្ថាប័ន · អ្នកដឹកនាំច្រើនកើតពីពូជ ត្រកូល · ដណ្តើមអំណាចដោយប្រើកម្លាំងយោធា · ផ្ទេរអំណាចដោយបង្ហូរឈាម ។ ខ. របបប្រជាធិបតេយ្យ • ដឹកនាំដោយយកមតិពលរដ្ឋជាធំ • យកសម្លេងមតិភាគច្រើនក្នុងការសម្រេច • ដឹកនាំប្រកបទៅដោយតម្លាភាព • មិនអត្តនោម័តនិយមជ្រុល • ធ្វើការការរួមគ្នា មិនផ្តាច់មុខតែឯង • អ្នកដឹកនាំកើតចេញពីការបោះឆ្នោត • ផ្ទេរអំណាចដោយសន្តិវិធី គ្មានហិង្សា

សង្រ្គាមស៊ីវិលនៅកម្ពុជានាសម័យសាធារណខ្មែររយៈពេល៥ឆ្នាំ ពីឆ្នាំ១៩៧០ដល់ឆ្នាំ ១៩៧៥ បានបង្កវិនាសកម្មដល់ប្រទេសជាតិ ប្រជាជន និងមាតុភូមិ ដូចជា៖ • ប្រទេសជាតិទាំងមូលក្លាយជាទីរហោស្ថាន អំពើចោរកម្ម ហិង្សា អាណាធិបតេយ្យ ការអត់ឃ្លាន អតិផរណាសាច់ប្រាក់ និងទំនិញ…។ • កុមារជាច្រើនត្រូវបានស្លាប់ជាបន្ដបន្ទាប់ ដោយសារការអត់ឃ្លាន និងជំងឺ….។ • ប្រជាជន នៅតាមបណ្ដោរខេត្តមួយចំនួន ភ័យខ្លាច ហើយភៀសខ្លួនមកភ្នពេញ។ • ប្រជាជនកម្ពុជា ជាង១លាន នាក់បានត្រូវស្លាប់និងរបួស។ • បំផ្លាញ ...

ជាទូទៅកុមារ និងមនុស្សចាស់មានចំណុចខុសគ្នាដូចជា ៖ ក. កុមារ • ល្បឿននៃការលូតលាស់ផ្នែក រាងកាយ និងប្រាជ្ញាឆាប់រហ័ស • មានការចង់ចាំបានឆាប់រហ័ស • មានបទពិសោធតិច • ពុំសូវមានការទទួលខុសត្រូវ • ឆាប់ទទួលយកឥទ្ធិពលពីមជ្ឈដ្ឋានជុំវិញ • ចូលចិត្តធ្វើត្រាប់តាមគេ • មិនសូវចេះគិតពិចារណាវែងឆ្ងាយ • ងាយរងគ្រោះ • ចូលចិត្តលេងកំសាន្តច្រើន • ឆាប់ជឿគេ • មិនសូវចេះអត់ធ្មត់ និងគ្មានគំនុំ • ចូលចិត្តឱ្យគេថ្នាក់ថ្នម • មិនសូវចេះគ្រប់គ្រងខ្លួនផ្ទាល់នឹងមិនយល់ពីសិទ្ធិរបស់ខ្លួន • ចូលចិត្តធ្វើតាមតម្រូវការ និងចំណង់របស់ខ្លួន ។ ខ. ...

នៅសម័យអង្គរមានវណ្ណៈព្រាហ្មណ៍និងបុព្វជិត វណ្ណៈក្សត្រឬរាជវង្សានុវង្ស វណ្ណៈនីមួយ នេះជារាជគ្រូ ឬ ជាអ្នកកសិករ វណ្ណៈទាសករ វណ្ណៈទាសករនិងអ្នកងារ ។ តួនាទីរបស់វណ្ណៈនីមួយៗគឺ ៖ • វណ្ណៈព្រាណ្មណ៍និងបព្វជិត នៅសម័យមហានគរ វណ្ណៈព្រាណ្មណ៍មានតួនាទី យ៉ាងសំខាន់ណាស់ក្នុងព្រះរាជវាំង ព្រោះគេច្រើនចាត់ទុកវណ្ណៈនេះជារាជគ្រូ ឬ ជាអ្នករៀបចំពិធីផ្សេងៗទាក់ទងនឹងលទ្ធិព្រាណ្មណ៍ ។ • វណ្ណៈក្សត្រឬរាជវង្សានុវង្ស វណ្ណៈនេះមានបុព្ធសិទ្ធិច្រើនយ៉ាងណាស់ ដូចជាមិនបង់ពន្ធដារ មិនជាប់កំណែន និងមិនត្រូវឪ្យធ្វើការងារធ្ងន់ជាដើម ។ ...