General Knowledge

ប្រៀបធៀបសីលប្រាំរបស់ព្រះពុទ្ធសាសនាទៅនឹងសិទ្ធិមនុស្សក្នុងរដ្ឋធម្មនុញ្ញ នៃព្រះរាជាណាចក្រកម្ពុជា៖ បញ្ចសីល ឬ សីល ៥ ១. បាណា ៖ វៀវចាកការសម្លាប់ជីវិត ២. អទិន្ទា ៖ វៀរចាកការលួចទ្រព្យអ្នកដទៃ ៣. កាមេ ៖ វៀរចាកការប្រព្រឹត្តខុសក្នុងផ្ងូវកាម ៤. មុសា ៖ វៀរចាកការពោលពាក្យកុហក ញុះញង់ បង្កាច់ បង្ខូច

បានជាបារាំងយល់ព្រមប្រគល់ឯករាជ្យឲ្យប្រទេសកម្ពុជាវិញពីព្រោះ ៖ • ភាពទន់ខ្សោយ របស់មហាអំណាចអាណានិគមបារាំង នៅក្រោយសង្គ្រាមលោកលើកទី២ ចលនារំដោះជាតិមាននៅទ្វីបអាហ្រិ្វក ទ្វីបអាស៊ី ទ្វីបអាមេរិកឡាទីន • ធម្មនុញ្ញរបស់អង្កការសហប្រជាតិ ដែលគាំទ្រដោយសហរដ្ឋអាមេរិក និងសហភាពសូវៀតប្រឆាំងនឹងនយោបាយអាណានិគម • ព្រះរាជបូជនីយកិច្ចទាមទារឯករាជ្យ ដឹកនាំដោយសម្តេចនរោត្តមសីហនុ ក. ព្រះរាជសកម្មភាពនៅប្រទេសបារាំង ខ. ព្រះរាជសកម្មភាពនៅតំបន់ស្វ័យត គ. ព្រះរាជសកម្មភាពនៅអាមេរិក ។

ពួកនិស្សិតនិងគ្រូបង្រៀន។

មាត្រាទី៣២ ជំពូក៣ បានចែងថា “ជនគ្រប់រូបមានសិទ្ធិរស់រានមានជីវិត មានសេរីភាព និងសន្តិសុខផ្ទាស់ខ្លួន”។ ទោសប្រហារជីវិតមិនត្រូវឲ្យមានឡើយ។ មាត្រា៣៨ ជំពូក៣បានចែងថា “ច្បាប់រ៉ាប់រងមិនឲ្យមានការរំលោភបំពានលើរូបរាងកាយបុគ្គលណាមួយឡើយ”។ ច្បាប់ការពារជីវិត សេចក្តីថ្លៃថ្នូររបស់ប្រជាពលរដ្ធ។ ការចោទប្រកាន់ ការចាប់ខ្លួនឬការឃុំខ្លួនជនណាមួយនឹងធ្វើទៅកើត លុះត្រាតែអនុវត្តត្រឹមត្រូវតាមបញ្ញត្តិច្បាប់។

សាធារណរដ្ឋប្រជាធិបតេយ្យអាឡឺម៉ង់ ឫអាឡឺម៉ង់ខាងកើតគេបែងចែកដីដាំដំណាំជា៣ប្រភេទគឺ៖ • ដីដែលមានជីជាតិ គេដំាត្រូវសាលី ដំឡូងសម្រាប់យកស្ដរ។ • ដីដែលមានគុណភាពអន់ គេដំឡូងបារាំង។ • ដីសើមសម្រាប់ចិញ្ចឹមសត្វ កសិកម្ម ដែលមានលក្ខណៈប្រពលវប្បកម្មដោយប្រើគីមី។

ក្នុងចំណោមប្រទេសទាំងឡាយនៅទ្វីបអឺរ៉ុប ប្រទេសដែលជាប្រទេសប្រជាធិបតេយ្យប្រជាមានិតនៅក្នុងសម័យសង្គ្រាមត្រជាក់ មាន : ឆេកូស្លូវ៉ាគី ហុងគ្រី ប៊ុលការី អាល់បានី ប៉ូឡូញ រួម៉ានី អាឡឺម៉ង់ខាងកើត យូកូស្លាវី ។ ពីព្រោះ : កងទ័ពសហភាពសូវៀតជាអ្នករំដោះចេញពីកងទ័ពអាឡឺម៉ង់ក្នុងសម័យសង្គ្រាមលោកលើកទី ២ ។

សមាជជាតិសម័យសង្គមរាស្រ្តនិយមសម្រេចបានសមិទ្ធិផល ៖ • ការប្រឆាំងអំពើពុករលួយ • ការកំណត់ភាសាខ្មែរជាផ្លូវការ ។

ការបះបោរដែលរៀបចំឡើងដោយមន្រ្តីរាជការ ប្រឆាំងនឹងកំណែទម្រង់ឆ្នាំ ១៨៨៤ បានផ្ទុះឡើងនៅឆ្នាំ ១៨៨៥ ដោយពួកគេបានលើកការទាមទារឲ្យបារាំងប្រគល់អំណាចថ្វាយព្រះមហាក្សត្រខ្មែរវិញ ។