General Knowledge

សន្និសិទ្ធ ក្រុងយ៉ាល់តាប្រារព្ធឡើង នៅថ្ងៃទី ១១ ដល់ទី ១៤ ខែកុម្ភៈ ឆ្នាំ ១៩៤៥ នៅទីក្រុងយ៉ាល់តាប្រទេសសូវៀត ។ មហាអំណាចចូលរួមមាន ៖ • សហភាពសូវៀត ( លោក ស្តាលីន ) • ចក្រភពអង់គ្លេស ( លោក ឆឺឈីល ) • សហរដ្ឋអាមេរិក ( ...

ជីវិតរស់នៅរបស់ប្រជាជនកម្ពុជាក្នុងរបបប្រជាធិបតេយ្យ ជួបប្រទះនឹងបញ្ហា : • គ្មានសិទ្ធិសេរីភាព • ធ្វើពលកម្មហួសកម្លាំង ហូបមិនគ្រប់គ្រង គ្មានសំលៀកបំពាក់ • ធ្វើទារុណកម្ម កាប់សម្លាប់ដោយគ្មានការជំនុំជំរះ • លុបបំបាត់ជំនឿសាសនា ប្រពៃណី ។

សាសនា ដែលចាប់កំណើតនៅក្នុងតំបន់មជ្ឈិមបូព៌ា គឺ សាសនាឥស្លាម និងសាសនាគ្រិស្ត ។

មូលហេតុបង្កើតអនុសញ្ញាស្តីពីសិទ្ធិកុមារគឺ • ដោយសារនៅក្នុងសង្គមជាច្រើនពុំទាន់មានច្បាប់ ឬរចនាសម្ព័ន្ធសង្គមជាក់លាក់ដល់សិទ្ធិរបស់កុមារ • ដោយសារការអភិវឌ្ឍរបស់កុមារគឺជាផ្នែកមួយដ៏សំខាន់នៃអនាគតរបស់សង្គមជាតិនីមួយៗ • ដោយសារតម្រូវការចាំបាច់របស់កុមារ ពុំទាន់មានចែងនៅក្នុងឩបករណ៍សិទ្ធិមនុស្សមានស្រាប់នៅឡើយ • ដោយសារផលប្រយោជន៍របស់កុមារមិនដូចគ្នានឹងផលប្រយោជន៍របស់អ្នកដែលជាអាណាព្យាបាលរបស់កុមារ • ដោយសារកុមារងាយនឹងរងគ្រោះ ជាងមនុស្សចាស់នៅក្រោមលក្ខខណ្ឌនៃការរស់នៅរបស់ខ្លួនហើយក៏ជាក្រុមដែលងាយទទួលរងគ្រោះ ជាពិសេសពីការកេងប្រវ័ញ្ច និងការរំលោភបំពានបានគ្រប់យ៉ាង • ដោយសារកុមារងាយនឹងទទួលផលប៉ះពាល់ជាងក្រុមអាយុផ្សេងៗទៀត ចំពោះសកម្មភាពឬភាពអកម្មរបស់រដ្ឋាភិបាល • ដោយសារកុមារគ្មានសិទ្ធិបោះឆ្នោត ឬឥទ្ធិពលនយោបាយហើយមានកម្លាំងផ្នែកសេដ្ឋកិច្ចតិចតួចណាស់ ដែលជាញឹកញាប់សម្លេងរបស់ពួកគេពុំត្រូវបានគេយកចិត្តទុកដាក់ស្តាប់ឡើយ • ដោយសារនៅក្នុងសង្គមជាតិច្រើនតែគិតថា កុមារគឺ ជាសម្បត្តិ ឬជាកម្មសិទ្ធិរបស់មាតាបិតា ។ សង្គមខ្លះយល់ថា ដូចមនុស្សធំអាចធ្វើការងារបាន ហើយខ្លះទៀតគិតថា ពួកគេមិនទាន់អាចចូលរួមជួយសង្គមបានឡើយ

រៀបរាប់ពីការបង្កើតសហករណ៍របស់កម្ពុជាប្រជាធិបតេយ្យមានដូចជា៖ • ក្នុងកំឡុងសង្រ្គាមស៊ីវិលពីឆ្នាំ១៩៧០-១៩៧៥ ប្រជាជនភាគច្រើននៅតាមតំបន់ដោះខ្មែរក្រហមបានរៀបចំជា “ក្រុមប្រវាស់ដៃ” ដែលមានសមាជិកពី១០ទៅ៣០ គ្រួសារក្នុងមួយក្រុម។ • បន្ទាប់ពីជ័យជនះ១៩៧៥ ក្រុមប្រវាស់ដៃត្រូវរៀបចំជា “សហករណ៍កម្រិតទាប” ដែលមានសមាជិកច្រើនគ្រួសារឬភូមិមួយទាំងមូល។ • រហូតដល់ឆ្នាំ ១៩៧៧ សហករណ៍កម្រិតទាបត្រូវបានរៀបចំឪ្យទៅជា “សហករណ៍កម្រិតខ្ពស់” ដែលរួមមានគ្រួសារច្រើនចាប់ពី៣-៤ភូមិឬឃុំមួយទាំងមូល។

ដំបូងលន់ នល់ គាំទ្រព្រះសីហនយ បន្ទាប់មកឈរនៅកណ្តាល តែក្រោយមកក្បត់ចូលនឹងសិរិមតៈ។

ការដាក់ប្រាសាទព្រះវិហារចូលក្នុងបញ្ជីបេតិកភណ្ឌពិភពលោកមានអត្ដន័យដូចតទៅ៖ • រក្សាបូរណភាពទឹកដី • ពិភពលោកជួយការពារនិងទទួលស្គាល់ • បង្ហាញពីស្ថាបត្យកម្មនៃបុព្វបុរសខ្មែរនិងសិល្បៈ • បង្ហាញពីអំណាចនិងវិសាលភាពរបស់ព្រះរាជាសម័យមុន • បង្ហាញពីអត្តសញ្ញានជាតិខ្មែរ • បង្ហាញពីទេព្យកោសល្យព្រះរាជានិងអាទិទេព។ • ជាអត្តន័យប្រវត្ដិសាស្រ្ដធ្វើឪ្យជាតិល្បីរន្ទីពេញពិភពលោកប្រកបដោយមោទនភាព • បណ្ដុះស្មារតីកូនខ្មែរជំនាន់ក្រោយឪ្យចេះស្រឡាញ់ថែរក្សាការពារសម្បត្តិវប្បធម៌ជាតិយើង។

នៅក្នុងអាណត្តិលោកប្រធានាធិបតី ប៉ុមពីឌូ មានចលនាមួយចំនួនបានកើតឡើងដូចជា៖ • ចលនាស្រ្ដីទាមទារសិទ្ធិសេរីភាពក្នុងការពន្យាកំណើតនិងលែងនះ • ចលនាតំបន់និយមសុំឲ្យដកតំបន់មួយចំនួនដូចជា ប្រឹតុងគក និងបាស ដើម្បីបង្កើតជាតតំបន់ស្វ័យយ័តដោយរក្សានូវវប្បធម៌ដើមរបស់ពួកគេ។

អ៊ីតាលីបានក្លាយជារដ្ឋផថាស៊ីលចាប់ឆ្នាំ១៩២០ដល់ឆ្នាំ១៩៤៣ក្រោមការដឹកនាំដោយលោក មូសូលី ដែលជាដៃគូជាមួយនឹងណាស៊ីអាឡឺម៉ង់ក្នុងសង្រ្គាមលលោកលើកទី២។

លោកស្រី ម៉ាការ៉េតថាច់ឆឺជាប់ជានាយករដ្ឋមន្ត្រីពីឆ្នាំ ១៩៧៩ដល់ឆ្នាំ ១៩៩០។ គាត់បានដោះស្រាយបញ្ហាដូចជា៖ • វិបត្តិប្រេងឡើងថ្លៃ • វិបត្តិសេដ្ឋកិច្ច • វិបត្តិការកាត់បន្ថយអតិផរណា • ធ្វើឲ្យមានការគាំទ្រពីគណបក្សប្រឆាំង។