General Knowledge

បានជាគេចាត់ទុកថា សម្ដេចនរោត្តម សីហនុ និងសម្ដេច ហ៊ុន សែន ជាបិតាសន្ដិភាពនៅកម្ពុជា ព្រោះ ៖ + សម្ដេច នរោត្តម សីហនុ • ជាអ្នកផ្ដើមឪ្យមានការចរចាររកសន្ដិភាព • ជាប្រធានក្រុមប្រឹក្សាជាតិជាន់ខ្ពស់ (SNC) • ជាអ្នកចុះហត្ដលេខាលើសន្ធិសញ្ញាទីក្រុងប៉ារីស នៅថ្ងៃទី ២៣ ខែ តុលា ឆ្នាំ ១៩៩១ • ជាអ្នកបង្រួបបង្រួមជាតិ ជាអ្នកផ្សះផ្សារជាតិដោយធ្វើការផ្សះផ្សារវិបត្តិក្រោយបោះឆ្នោត ...

ក្រមសីលធម៌វិជ្ជាជីវៈ គឺជាវិធាន ឬជាបទបញ្ជាសម្រាប់ឱ្យបុគ្គលិកអប់រំទាំងអស់មានសេចក្តីស្មោះត្រង់ សេចក្តីថ្លៃថ្នូរ ការតាំងខ្លួនធ្វើជាម្ចាស់លើខ្លួនឯង ភាពទន់ភ្លន់សុភាពរាបសារ ការឱ្យតម្លៃគ្នាទៅវិញទៅមក

ដើម្បីទប់ស្កាត់ការភៀសខ្លួនចេញនៃប្រជាជនរបស់ខ្លួន រដ្ឋាភិបាលដោយសារ ៖ • បិទច្រកចេញចូលក្រុងប៊ែរឡាំង • កសាងកំពែងកាត់ទីក្រុងប៊ែរឡាំងមានប្រវែង ៤២Km។

កត្តាដែលជាប្រភពជំរុញឲ្យមានការសាងប្រព័ន្ធដឹកនាំពិភពលោកតែមួយគឺ៖ • កម្លាំងចលករនៃប្រព័ន្ធសេដ្ឋកិច្ចសាកលលោកដែលជំរុញឲ្យកាន់តែលេចឡើងនូវអស្ថិរភាព និងផលវិបាកចំពោះបញ្ហាផ្ទៃក្នុងក្នុងប្រទេសនិងទំនាក់ទំនង់រវាងប្រទេសលើពិភពលើក • កំណើនយ៉ាងខ្លាំង នូវបម្លាស់ប្តូរទីកន្លែងរបស់ប្រជាពលរដ្ឋនៅលើសាកលលោក • ការរីកចម្រើនយ៉ាងខ្លាំងនូវប្រព័ន្ធទំានក់ទំនង់ទូរគមនាគមន៍អន្តរជាតិ • ការរីកសាយភាយយ៉ាងខ្លាំង នូវបច្ចេកវិទ្យាទំនើប ដែលជានិច្ចកាលបានក្លាយជាឧបករណ៍នយោបាយសកលលោក • បញ្ហារួមជាច្រើនបានកើតឡើង ដែលទាមទារឲ្យមានការសម្រេចចិត្តដោះស្រាយបញ្ហាទាំងនេះ តាមរយៈថ្នាក់ដឹកនាំរាជរដ្ឋាភិបាលអង្គការអន្តរជាតិ សហគមន៍អន្តរជាតិនានា ។

អំពីលទ្ធផលនិងវិបាកលើកំណែទម្រង់របស់បារាំងទៅលើវិស័យកសិកម្ម ៖ លទ្ធផល • កម្ពុជាជាមុខមាត់នៅលើឆាកអន្តរជាតិ • កម្ពុជាក្លាយទៅជាអ្នកផ្គត់ផ្គង់នៅលើទីផ្សារ ផលិតវិបាក • កសិករនៅជនបទក្លាយទៅជាកសិករស៊ីឈ្នួលគេ • ពួកអភិជនក្លាយទៅជាម្ចាស់ដី • កំណតរវាងអ្នកមាន និងអ្នកក្រ។

គោលនយោបាយជាយុទ្ធសាស្រ្តសំខាន់ៗទាំង៤នៃវិស័យអប់រំមាន ៖ • សកលកម្មអប់រំ ចំណេះទូទៅមូលដ្ឋាន៩ឆ្នាំ និងអភិវឌ្ឍន៍អក្ខរកម្មវិជ្ជាជីវៈនិងបំពេញវិជ្ជា ។ • ទំនើបកម្ម និងកំណែលម្អគុណភាពអប់រំតាមរយៈកំណែទម្រង់ដ៏មានប្រសិទ្ធភាព • ការផ្សារភ្ជាប់ការអប់រំបណ្តុះបណ្តាលទៅនឹងតម្រូវការទីផ្សារពលកម្ម និងសង្គម • ការស្តារ និងអភិវឌ្ឍការងារយុវជន និងកីឡា ។

មូលហេតុដែលនាំឪ្យកើតរដ្ឋស្លាវខាងត្បូងគឺ ៖ • ការសម្លាប់រជ្ជទាយាទប្រង់ស្វ័រហ្វ៊ែឌីណង់នៅសារ៉ាសឺវ៉ូ ដោយនិសិ្សតស៊ែប៊ីម្នាក់ជាការបើកទ្វារនៃសង្រ្គាមលោកលើកទី ១ • ចក្រភពអូទ្រីស ហុងគ្រីបានប្រកាសសង្រ្គាមជាមួយប្រទេសសស៊ែប៊ីថ្ងៃទី ២៨ ខែកក្កដា ឆ្នាំ ១៩១៤ តែស៊ែប៊ីគាំទ្រដោយប្រទេសរុស្ស៊ី • នោក្រោយសង្រ្គាមលោកលើកទី ១ សន្និសីទអន្ដរជាតិស្ដីការបំបែកចេញពីចក្រភពអូទ្រីសដើម្បីបង្កើតប្រទេស ២ គឺ ឆេកូស្លូវ៉ាកី និង យូហ្គោស្លាវី ឬ ហៅថាស្លាវខាងត្បូង ។

វីធីឬមធ្យោបាយក្នុងការជុំរុញឲ្យមានការផ្លាស់ប្តូរផ្នត់គំណិតរបស់បុគ្គលគ្រួសាឬការជំរុញឲ្យមានភាពយេនឌ័រ៖ • ការផ្សព្វផ្សាយអប់រុំបណ្តុះបណ្តាលមនុស្សគ្រប់វ័យអំពីយេនឌ័រដើម្បីផ្លាស់ប្តូរឥរិយាបថនិងផ្នត់គំណិត • ការជំរុញឲ្យក្មេងឲ្យក្មេងស្រីមានឳកាសក្នុងការទទួលការសិក្សា តាំងពីឋថមសិក្សាដល់ឧត្តមសិក្សា • ការផ្សព្វនៃជោគជ័យស្នាដៃរបស់កុមារី ស្ត្រី ដើម្បីប្រឆាំងនឹងគំណិតដែលយល់ថាមានតែកុមារបិរសទើបមានសមត្ថភាពធ្វើបាន • ការជំរុញឲ្យកុមារា បុរសចូលរួមធ្វើការងារផ្ទះ • ការគាំទ្រស្រ្តីជាបេក្ខនារីនៅពេលឈរឈ្មោះបោះឆ្នោត • ការជំរុញឲ្យស្រ្តីមានចំនួនច្រើនក្នុងតែណែងជាអ្នកដឹកនាំនៅគ្រប់លំដាប់ថ្នាក់ • ការចូលរួមទប់ស្កាត់អំពើហឹង្សាលើស្រ្តី • ការជំរុញនឹងផ្តល់ឧកាសឲ្យក្មេងស្រីនិងក្មេងប្រុសទទួលបានឪកាសស្មើគ្នា ក្នុងការអប់រំ ការថែទាំទំនុកបម្រុង កិច្ចការពារ និងសេវាផ្សេងៗ • ការលើកទឹកចិត្តក្មេងស្រី ស្រ្តីដើម្បីឲ្យពួកគេមានភាពអង់អាចនិងមានសមត្ថភាព លទ្ធភាព គ្រប់គ្រាន់ក្នុងការចូលរួមការងារអភិវឌ្ឍ សេដ្ធកិច្ច សង្គមកិច្ច និងការធ្វើសេចក្តីសម្រេចចិត្តនៅក្នុងគ្រួសារ សហគមហ៍ ...

សាធារណរដ្ឋទី៤ របបសាធារណរដ្ឋទី៤មានរដ្ឋធម្មនុញ្ញបង្កើតនៅឆ្នាំ១៩៤៦ ដែលប្រគល់អំណាចទៅឱ្យសភាជាអ្នកជ្រើសរើសនាយករដ្ឋមន្ត្រីដែលមានអាណត្តិ៥ឆ្នាំនិងត្រួតពិនិត្យជាប្រចាំនូវសកម្មភាពនយោបាយដិយសភាហើយអាចដកហូតតំណែងគ្រប់ពេលវេលាបើសិនជាមានកំហុសឆ្គង។ ដូចនេះរបបនេះគ្រប់គ្រងអំណាចធំធេងដល់សភាក្នុងការកំណត់អំណាចនីតិប្រតិបត្តិចំណែកឯប្រធានាធិបតីក៏ជ្រើសរើសដោយសភាពដែលសម្រាប់អាណត្តិ៧ ឆ្នាំប៉ុន្តែពុំមានអំណាចទូលំទូលាយដូចសហរដ្ឋអាមេរិកដែលផ្តល់អំណាចដល់ប្រធានាធីបតីជាអ្នកចាត់ចែងផ្តាច់មុខនៅលើកិច្ចការទាំងមូលរបស់ប្រទេសជាតិ។ ដ៏ហ្គោលបានចោទសភាសាធារណរដ្ឋទី៤ថាសភាបក្ស។ នៅឆ្នាំ១៩៤៦សភាបានតែងតាំងប្រធានាធិបតី មកពីគណបក្សសង្គមនិយមវាំងសង់អូរីយ៉ូល ដូចនេះសាធារណរដ្ឋទី៤បានបង្កើតឡើង។ រដ្ឋាភិបាលបានខិតខំស្តារសេដ្ឋកិច្ចនិងសង្គមដោយផ្តើមចេញពីការកសាងរចនាសម្ព័ន្ធផ្លូវថ្នូលស្ពាននិងការធ្វើឱ្យមានកំណើនខាងផលិតផលឧស្សាហកម្មនិងកសិកម្មប្រហាក់ប្រហែលមុនឆ្នាំ១៩៣៨។ ប៉ុន្តែកំណើនផលិតផលនេះនៅតែមិនទាន់សមល្មមនិងតម្រូវការក្នុងប្រទេសឡើយ។ ម៉្យាងទៀតរដ្ឋភិបាលបានធ្វើតូបនីយកម្មលើរោងចក្រឧស្សាហកម្មធ្យូងថ្មនិងឧស្ម័នសល់ធានាគារ។ រដ្ឋាភិបាលបានបង្កើតអង្គការសង្រ្គោះសង្គមសម្រាប់ជួយឧបត្ថម្ភដល់អ្នកមានជំងឺមានគ្រោះថ្នាក់ក្នុងការងារនិងប្រាក់ចំណាលទៀតផង។ សាធារណរដ្ឋទី៥ រដ្ឋធម្មនុញ្ញនៃសាធារណរដ្ឋទី៥ ខុសគ្នាពីរដ្ឋធម្មនុញ្ញនៃសាធារណរដ្ឋទីមុនៗដោយរដ្ឋធម្មនុញ្ញនេះប្រគល់អំណាចដ៏ទូលំទូលាយដល់ប្រធានាធិបតី។ ប្រធានាធិបតីជ្រើសតាំងដោយការបោះឆ្នោតមានអាណត្តិ៧ឆ្នាំអាចឈរបាន២អាណត្តិមានសិទ្ធិរំលាយសភារុះរើគណៈរដ្ឋមន្ត្រីជាមេបញ្ជាការកងទ័ពជាតិជាអ្នកជ្រើសតាំងនាយករដ្ឋមន្ត្រីនិងមន្ត្រីផ្សេងៗគ្នា តាមការស្នើសុំរបស់នាយករដ្ឋមន្ត្រី។ កក្រៅពីនេះប្រធានាធិបតីទទួលសារតាំងចុះហត្ថលេខាលើសន្ធិសញ្ញានិងបទបញ្ជាផ្សេងៗ។ ចំណែកឯតួនាទីសភាគឺ ៖ សភាតំណាងរាស្រ្តមានអាណត្តិ៥ឆ្នាំជ្រើសតាំងដោយការបោះឆ្នោតជាសកលមានតួនាទីអនុម័តច្បាប់និងផែនការថវិកាជាតិសម្រាប់ឆ្នាំសារពើពន្ធើនីមួយៗត្រួតពិនិត្យការងាររបស់រដ្ឋាភិបាលមានសិទ្ធរំលាយរដ្ឋាភិបាលដោយអនុលោម តាមសំលេងដាច់ខាត។ ព្រឹទ្ធមានអាណត្តិ៩ឆ្នាំចប់អាណត្តិមិនព្រមគ្នាទេសមាជិកចំនួន ត្រូវប្តូររាល់៣ឆ្នាំម្តងព្រឹទ្ធមានភារកិច្ចចូលរួមតាកតែងនិងអនុម័តព្រមទាំងកញ្ចប់ថវិកាជាតិ។ ...

ដើម្បីអាចឈរឈ្មោះជាបេក្ខជនបោះឆ្នោតជ្រើសរើសដំណាងសិស្សបានគេត្រូវ ៖ • ដាក់ពាក្យឈរឈ្មោះជាបេក្ខជន ដោយមានបញ្ជាក់អំពីប្រវត្តិរបស់ខ្លួនឲ្យបានច្បាស់លាស់ • មានសមត្ថភាព សីលធម៌ សុជីវធម៌ និងសុខភាពល្អ • ចេះអធ្យាស្រ័យ ចំពោះមិត្តរួមថ្នាក់ • ឧស្សាហ៍ព្យាយាមយកចិត្តទុកដាក់ទាំងការរៀនសូត្រ ទាំងការគោរពវិន័យសាលារៀន • មករៀនទៀងទាត់ យកចិត្តទុកដាក់ក្នុងការសម្អាតអនាម័យថ្នាក់រៀននិងសាលារៀន ។