General Knowledge

សេរីភាពជាមូលដ្ឋាននៃធម្មចរិយានៃការប្រព្រឹត្តរបស់មនុស្ស គ្មានសេរីភាពគឺគ្មានមូលដ្ឋាន នៃការពិចារណាលើការវិនិច្ឆ័យផ្នែកសីលធម៌ឡើង អ្វីដែលគេអាចយកមកវិនិច្ឆ័យផ្នែកសីលធម៌បានលុះត្រាតែអំពើដែលគេធ្វើគឺធ្វើដោយសេរីភាព និងដោយស្ម័គ្រចិត្តរបស់បុគ្គលពោលគឺធ្វើដោយឆន្ទៈរបស់បុគ្គល។

សិទ្ធិនិងករណីយកិច្ចមានទំនាក់ទំនងគ្នាដូចតទៅ៖ • សិទ្ធិនិងករណីយកិច្ចគឺតម្លៃពីរដែលជួយបង្គ្រប់គ្នាទៅវិញទៅមក សិទ្ធិអ្នកដទៃជាមូលដ្ឋាននៃករណីកិច្ចរបស់យើងចំពោះគេ • ឯករណីកិច្ចរបស់អ្នកដទៃជាមូលដ្ឋានឆ្លើយតបទៅនឹងសិទ្ធិរបស់យើង។​ បំពេញករណីកិច្ចមួយត្រូវតែមានសិទ្ធិមួយចំនួនក្នុងក្របខណ្ឌស្របច្បាប់ ។ មានតែសិទ្ធិខ្វះករណីយកិច្ចនឹងនាំដល់ភាពអនាធិបតេយ្យផ្ទុយទៅវិញបើមានតែករណីកិច្ចខ្វះសិទ្ធិនោះគឺស្ថិតក្នុងរបបផ្តាច់ការជាក់ជាមិនខានឡើយ។ ដូចនេះ សិទ្ធិនិងករណីកិច្ចត្រូវតែដើរទន្ទឹមគ្នាហើយមានទំនាក់ទំនងគ្នាជាចាំបាច់មិនអាចមានមួយខ្វះមួយឬប្រើជំនួសគ្នាបានឡើយ។

ក្នុងការធ្វើទំនើបកម្មសេដ្ឋកិច្ចមេដឹកនាំផ្តល់អាទិភាពទៅលើ ៖ • ការអភិវឌ្ឍបច្ចេកវិទ្យា និងវិទ្យាសាស្រ្ត • ហេដ្ឋារចនាសម្ព័ន្ធផ្នែកទូរគមនាគមន៍ (បណ្តាញព័ត៌មាន ទូរស័ព្ទចល័ត) ចាំបាច់សម្រាប់ការអភិវឌ្ឍសេដ្ឋកិច្ចទំនើប • គ្រឿងបរិក្ខាសម្រាប់ទ្រទ្រង់ការស្រាវជ្រាវនិងអភិវឌ្ឍដែលបានកើតឡើងទ្វេដងក្នុងរយៈពេល ៥ឆ្នាំ តែក្នុងអត្រា ១% នៃ GDP ប៉ុណ្ណោះ ។ • ការបណ្តុះបណ្តាលធនធានមនុស្ស ។ ប្រទេសចិនមានសកលវិទ្យាល័យចំនួន ១២២៥ ហើយវិស័្វករចំនួន ៤៥០ ០០០នាក់ បានបញ្ចប់ការសិក្សាកាលពីឆ្នាំ ២០០០។

មាន ២ វណ្ណៈគឺ ៖ • វណ្ណៈមូលដ្ឋានចាស់ (ប្រជាជនចាស់ ) ក្រុមអ្នកតស៊ូតាំងពីមុនឆ្នាំ ១៩៧០ រហូតមក ។ • វណ្ណៈមូលដ្ឋានថ្មី (ប្រជាជនថ្មី ) ពួក១៧មេសា ឬ ពួកអ្នកមកតាំងលំនៅក្រោយ ១៧ មេសា ១៩៧៥ ។

សិទ្ធិទាំងអស់ឈរលើងមូលដ្ឋាននៃតម្លៃ៨យ៉ាងគឺ៖ • ជីវិត (មិនត្រូវសម្លាប់) • សេរីភាព (ត្រូវមានព្រំដែន) • សមភាពនិងភាពមិនរើងអើង • យុត្តិធម៌ • សាមគ្គីភាព • ការទទួលខុសត្រូវក្នុងសង្គម • សន្តិភាព អហិង្សា • ការគោរពមនុស្ស សត្វ ធម្មជាតិ និងរុក្ខជាតិ។

បានជាចាំបាច់បង្រួបបង្រួមជាតិ ព្រោះ • ដើម្បីបញ្ចប់ជម្លោះរវាងខ្មែរនឹងខ្មែរ • ដើម្បីឱ្យភាគីខ្មែរទាំងបួនក្រុមសម្រុះសម្រួលគ្នាដោះស្រាយបញ្ហាជាតិនិងឈានដល់ការបោះឆ្នោតលក្ខណៈសកល ក្នុងគោលបំណងឱ្យមានឯកភាពជាតិតែមួយ ។

លោកហ្គោបាឆូវបានជួយអភិវឌ្ឍសង្គម និងសេដ្ឋកិច្ចសហភាពសូវវៀតតទៅ ៖ • លោកបានខិតខំដោះស្រាយបញ្ហាប្រឈមមុខនូវវិបិត្តបិនយោបាយអន្ដរជាតិគឺសង្រ្គាមត្រជាក់និងវិបត្តិផ្ទៃគឺបញ្ហាឪនភាពសេដ្ឋកិច្ចសូវៀត ។ • លោកបានបន្ដអនុវត្តផែនការ ៥ឆ្នាំ លើកទី១១ ( ១៩៨០-១៩៨៥) លទ្ធផលសេដ្ឋកិច្ចដែលទទួលបានតិចតួចណាស់មិនហួសពី៣.៥% ។ • ដើម្បីបំពេញនូវការខាតបង់នៃជញ្ជីងពាណិជ្ជកម្មសូរៀតត្រូវតែបង្កើនការនាំចេញនូវឧស្ម័នធម្មជាតិ និងប្រេងកាតដែលមានតម្លៃរហូតដល់ ១២ពាន់លានដុល្លារអាមេរិកក្នុងមួយឆ្នាំ ។

ចរន្ដសកលភាវូនីយកម្មអាចមានផលប៉ះពាល់ដល់តួនាទីរដ្ឋដូចតទៅ ៖ • ធ្វើឪ្យតួនាទីនិងអធិបតេយ្យភាពរបស់រដ្ឋធ្លាក់ចុះពីព្រោះសហគ្រាសពហុជាតិ ឬ សហគ្រាសអន្ដរជាតិធ្វើសកម្មភាពភាគច្រើនអាស្រ័យទៅដំណើរការវិវត្តនៃផ្សារទីសកលលោក ហើយគេធ្វើយ៉ាងណាឲ្យការឯករាជភាពពីនយោបាយរបស់រដ្ឋ ។ • ក្នុងវិស័យនយោបាយ រឹតតែធ្វើឪ្យមានភាពស្មុគស្មាញថែដមទៀតទៅនឹងអធិបតេយ្យភាពរដ្ឋ • ប្រទេសទន់ខ្សោយ (អតិតលោក) កាន់តែបាត់បង់អធិបតេយ្យភាពដរបស់ខ្លួន ដោយសារតែលទ្ធភាពនៃនយោបាយការបរទេសរបស់ប្រទេសទាំងនេះត្រូវរួញតូចក្រោមសម្ពាធឥទ្ធិពលនយោបាយការបរទេសរបស់ប្រទេសមហាអំណាច ។ ពិសេសវិស័យព័ត៌មានវិទ្យានិងទូរគមនាគមន៍រឹតតែធ្វើឪ្យតួនាទីរដ្ឋទន់ខ្សោយកាន់តែធ្លាក់ចុះខ្សោយថែមទៀត ។ • ប្រទេសដែលចាកចេញពីប្លុកសង្គមនិយម ហើយកសាងលទ្ធិប្រជាធិបតេយ្យតែជួបនឹងភាពអនាធិបតេយ្យផ្ទុះឡើង ហើយបង្កជាសង្រ្គាមស៊ីវិលបង្ហូរឈាមគ្នាទៅវិញទៅមក កាលំបាកក្នុហការកសាងលទ្ធិប្រជាធិបតេយ្យដោយគ្មានមូលដ្ឋានសង្គមប្រជាធិបតេយ្យ ដែលប្រជាជនភាគច្រើនអនក្ខរជននិងមានសេដ្ឋកិច្ចអន់ខ្សោយ ។

កត្តាឬសគល់ជំរុញឪ្យជនជាតិនេះអាចរួបរួមគ្នា បង្កើតរដ្ឋជ្វីបដ៏ខ្លាំងក្លានេះឡើងវិញបាន ដោយសារមនសិការស្នេហាជាតិ ស្នេហាទឹកដីស្នេហាទឹកដីស្នេហាជាតិសាសន៍ អត្តសញ្ញាណជាតិខ្លួន ដូចជាជនជាតិជ្វីបភាគច្រើនបានប្រកាសថាគេមានសិទ្ធិរស់នៅទឹកដីនេះជាមរតកនៃអាណាចក្ររបស់សេ្ដចខ្លួនឈ្មោះដេវីដ មានរាជធានីយេរូសាលីម ដែលកើតឡើងរាប់បាន់ឆ្នាំមុន គ.ស ។ ម្យ៉ាងទៀតពួកជ្វីបបានរក្សាសាសនា វប្បធម៌និងជំនឿរបស់ខ្លួនដោយសង្ឃឹមថាថ្ងៃណាមួយគេទទួលបានទឹកដីមាតុភូមិព្រះជាម្ចាស់របស់គេមកវិញ ។ លើសពីនេះមេដឹកនាំអ៊ីស្រាអែល បានស្វាគមន៍សម្រាប់សម្រាប់ជនជាតិជ្វីបណាដែលមានបំណងចង់រស់នៅលើទឹកដីរបស់ខ្លួនវិញ ។

បន្ទាប់ពីត្រូវបណ្តេញចេញពីគណៈរដ្ឋមន្រ្តី (ខែឩសភាឆ្នាំ ១៨៨៧) និងត្រូវដាក់ឱ្យចូលនិវត្តន៍មក (ខែមីនា ឆ្នាំ ១៨៨៨) លោកប៊ូឡង់សេ ក៏បានបង្កើតគណបក្សសេរីនិយមប្រាថ្នារំលាយអង្គការសភាចោល និងរៀបចំធ្វើរដ្ឋធម្មនុញ្ញជាថ្មី ដែលផ្តល់អំណាចពេញលេញមកឱ្យលោក ។ ការបោះឆ្នោតបំពេញកន្លែងក្នុងរដ្ឋសភាបានបញ្ជាក់ឱ្យដឹងថា លោកប៊ូឡង់សេ មានប្រជាប្រិយភាពខ្លាំងក្លាណាស់ ។ ដូចនេះក្រុមប៊ូឡង់សេនិយមដែលភាគច្រើនជាអ្នករាជានិយមបានបង្ខំឱ្យលោកប៊ូឡង់សេធ្វើរដ្ឋប្រហារដណ្តើមអំណាចតែលោកពុំហ៊ាន ។ អ្នកសាធារណរដ្ឋនិយមគ្រប់និន្នាការទាំងអស់បានរួបរួមគ្នាទប់ទល់ នឹងក្រុមប៊ូឡង់សេនិយម ។ លោកប៊ូឡង់សេភ័យខ្លួនក៏រត់ទៅក្រុងប្រ៊ុចសែល ។ ចាប់ពីពេលនោះ មកប្រជាប្រិយរបស់លោកធ្លាក់ចុះខ្លាំង ...