General Knowledge

ប្រជាពលរដ្ឋម្នាក់ៗ ត្រូវមានភារកិច្ច និងកាតព្វកិច្ចចាំបាច់ក្នុងការចូលរួមយ៉ាងសកម្ម ក្នុងការកសាងប្រទេសជាតិទាំងវិស័យសេដ្ឋកិច្ច សង្គមកិច្ច វប្បធម៌ និងនយោបាយរបស់ប្រទេសឱ្យបានខ្លាំងក្លាដូចជា • បង់ពន្ធជូនរដ្ឋ • គោរពច្បាប់រដ្ឋ • បង្កបង្កើនផល • រក្សាប្រពៃណីទំនៀមទម្លាប់ល្អរបស់ជាតិ • រក្សាការពារបរិស្ថាន និងសម្បត្តិវប្បធម៌ជាតិ • ចូលរួមបោះឆ្នោតជ្រើសរើស អ្នកតំណាង និងអ្នកដឹកនាំរបស់ខ្លួនក្នុងការគ្រប់គ្រង និងអភិវឌ្ឍន៍ប្រទេស • គោរព និងការពារសិទ្ធិមនុស្ស ។

ពលរដ្ឋវិជ្ជា ជាចំណេះដឹងរបស់ប្រជាពលរដ្ឋសម្រាប់ជាផ្លូវប្រតិបត្តិក្នុងជីវិតប្រចាំថៃ្ងរបស់ខ្លួននៅក្នុងសង្គមជាតិ។

កត្តាដែលជាប្រភពជំរុញឱ្យមានការកសាងប្រព័ន្ធដឹកនាំពិភពលោកតែមួយ (សកលភាវូបនីយកម្ម ) គឺ ៖ • កម្លាំងចលករនៃប្រព័ន្ធសេដ្ឋកិច្ចសកលលោកដែលជម្រុញឱ្យកាន់តែលចឡើងនូវអស្តុរភាព និង ផលវិបាកចំពោះបញ្ជាផ្ទៃក្នុងប្រទេស និងទំនាក់ទំនងរវាងប្រទេសលើសកលលោក។ នេះជាសញ្ញាមួយទាមទារឱ្យរិះរកការបង្កើតប្រព័ន្ធថ្មីមួយប្រកបដោយប្រសិទ្ធភាព។ • កំណើនយ៉ាងខ្លាំងនូវបំលាស់ប្តូរទីកន្លែងរស់នៅរបស់ប្រជាពលរដ្ឋនៅលើសកលលោក។ • ការរីកចម្រើនយ៉ាងខ្លាំងនូវប្រព័ន្ធទំនាក់ទំនងទូរគមនាគមន៍អន្តរជាតិ។ • ការរីកសាយភាយយ៉ាងខ្លាំងនូវបច្ចេកវិទ្យារយោធាទំនើបដែលជានិច្ចជាកាលបាន ក្លាយជាឧបករណ៍នយោបាយ • បញ្ហារួមជាច្រើនបានកើតឡើងដែលទាមទារឱ្យមាន ការសម្រេចចិត្តដោះស្រាយបញ្ហាទាំងនេះតាមរយៈថ្នាក់ដឹកនាំរដ្ឋាភិបាល អង្គការអន្តរជាតិ សហគមន៍អន្តរជាតិជាដើម។

លោកសេនាប្រមុខ លន់ នល់ បានទម្លាក់សម្តេចនរោត្តម សីហនុ ពីតំណែងព្រះប្រមុខរដ្ឋពនៅថ្ងៃទី ១៨ មីនា ឆ្នាំ១៩៧០ ។ក្រុមគាំទ្ររបបសាធារណរដ្ឋ បាទបង្កើតបក្សនយោបាយចំនួន គឺ បក្សសាធារណរដ្ឋ បក្សប្រជាធិបតេយ្យ និងបក្សសង្គមសាធារណរដ្ឋ ។

កំណែទម្រង់ប៉េរេស្រ្តយកាជះឥទ្ធិពលយ៉ាងដូចម្តេចដល់សហភាពសូវៀត និងបណ្តាប្រទេសនៅអឺរ៉ុបខាងកើតដូចជា ៖ • ២៨ មិថុនា ១៩៩១ អង្គការកូមេកុងត្រូវបានបញ្ចប់ • ០១ កក្កដា ១៩៩១ កតិកាសញ្ញាវ៉ាសូរីត្រូវបានរំសាយ • អតីតសហភាពសូវៀតបានបាត់ឈ្មោះពីឆាកអន្តរជាតិ • លទ្ធិផ្តាច់ការកុំមុយនីស្ត នឹងសេដ្ឋកិច្ចសហភាពសូវៀតត្រូវជំនួសដោយរបបដឹកនាំតាមបែបទីផ្សារសេរី ប៉ុន្តែដើម្បីកែទម្រង់សេដ្ឋកិច្ច គេត្រូវខ្ចីទុនវិនិយោគយ៉ាងច្រើនពីប្រទេសលោកខាងលិច • នៅឩបទ្វីបបាល់កង់ភាពតាបតឹងរវាងជនជាតិស៊ែប និងក្រូអាត ដែលតស៊ូដណ្តើមឯករាជ្យ នាំឲ្យសហព័ន្ធយូហ្គោស្លាវីរលំរលាយនៅឆ្នាំ ១៩៩២ ។ • ប្រទេសបីនៅមាត់សមុទ្របាល់ទិច ប្រកាសឯករាជ្យ ។

អកុសលធម៌មាន៣យ៉ាងគឺ ៖ • លោភៈ ភាពលោភលន់ចង់បានហើយ ចង់បានទៀតមិនចេះឆ្អែតឆ្អន់ដែលអាចឈានទៅរកអំពើអសកម្មផ្សេងៗនៅក្នុងសង្គម ។ • ទោសៈ កើតចេញពីការក្តៅចិត្ត ទាស់ចិត្ត គ្មានភាពអត់ធ្មត់ អាចបង្ករឿងតូចអោយទៅជារឿងធំបានដោយមិនមានការលើកលែង ។ • មោហៈ ជាការវង្វេងមិនដឹងខុសត្រូវ ដោយភាពល្ងង់ខ្លៅអាចដឹងនាំយើងអោយប្រព្រឹត្តអំពើ អាក្រក់ដើម្បីបំពេញលោភៈ និងទោសៈរបស់ខ្លូន ។

សច្ចះធម៌របស់តុលាការស្ថិតនៅត្រង់រកយុត្តិធម៌ជូនប្រជាពលរដ្ឋដោយឥតល្អៀង និងមិនលុះក្នុងអគតិទាំងបួន ។

មនុស្សអាចនិយាយស្តីដោយសេរី ប៉ុន្តែមិនត្រូវឱ្យប៉ះពាល់ដល់អ្នកដទៃឡើយ ។

មាត្រាទី៤១ ជំពូក២ បានចែងថា “ពលរដ្ធគ្រប់រូបមានសិទ្ធិបព្ជោញមតិ ប្រជុំ បោះពុម្ពផ្សាយ តែកុំឲ្យប៉ះពាល់ដល់សិទ្ធិអ្នកដទៃ ដល់ទំនៀមទំលាប់សណ្តាធ្នាប់សាធារណៈ សន្តិសុខជាតិ”។របបសារពត៍មាន និងរៀបចំដោយឡែក។

ក្រោយសង្រ្គាមលោកលើកទី២ បានជាគេថាសហភាពសូវៀតក្លាយជាមហាអំណាចមួយថ្មីពីព្រោះសហភាពសូវៀតបានទទួលជ័យជម្នះយ៉ាងធំធេងហើយសូម្បីតែប្រទេសនៅអឺរ៉ុបខាងខាងលិចក៏បានលើកសរសើរនិងមានជំនឿជឿជាក់យ៉ាងខ្លាំងលើសហភាពសូវៀតផងដែរ។