General Knowledge

ដើម្បីពង្រឹងសន្តិភាពពិភពលោក មនុស្សត្រូវមានសីលធម៌ពិភពលោកដូចតទៅ ៖ • រាប់អានគ្នាជាបងប្អូនជាមួយជនជាតិដទៃ ដោយមិនប្រកាន់ពូជសាសន៍ សញ្ជាតិ សាសនា ឬពណ៌សម្បុរឡើយ • ជួយចែករំលែកនៅទុក្ខសោក និងផ្តល់ជំនួយតាមលទ្ធភាពចំពោះប្រជាជននៃប្រទេស ដែលរង់គ្រោះនិងក្រីក្រ • រួមសហការណ៍ពង្រីកសេដ្ឋកិច្ច វប្បធម៌នយោបាយ ជាប្រទេសជិតខាងក្នុងតំបន់ និងនៅលើសកលលោក • ដោះស្រាយបញ្ហា និងជម្លោះដោយសន្តិវិធីដោយមិនប្រើហឹង្សា ឬអាវុធយុទ្ធភ័ណ្ឌជាតិផ្ទុះ • សាមគ្គីជាតិ និងអន្តរជាតិ និងមានទំនាក់ទំនងល្អជាមួយប្រទេសជិតខាង ជនបរទេស ដែលមកស្នាក់នៅស្របច្បាប់ក្នុងប្រទេស ។

លោក ហ្គោត វ៉តបានធ្លាក់ពីតំណែងនៅឆ្នាំ ១៩៦៨ ហើយអ្នកដែលបានឡើងជំនួស គឺលោក ឌុប ស៊ីក ។ គាត់បានកំណែទម្រង់នយោបាយ ដោយបញ្ចូលទស្សនៈ លិទ្ធិ ប្រជាធិបតេយ្យនៅក្នុងរបបកុំមុយនីស្ដ ដែលកំពុងចាត់ស្រះហៅថា និទាឃៈរដូវនៃ ក្រុងប្រាក់ដែលគាំទ្រសេរីភាពដល់ការបញ្ចេញមតិនិងសិទ្ធិនយោបាយរបស់ប្រជាពលរដ្ឋ ។

ប្រភេទនៃការរិយាល័យធិបតេយ្យមាន ៨ប្រភេទដូចជា ៖ • រាល់ការប្រតិបត្តិច្បាប់ និងនិតិវិធីគួរតែមានសរសេរជាលាយលាក់អក្សរច្បាស់លាស់ • ត្រូវបែងចែកការងារឪ្យត្រូវតាមជំនាញរបស់គេកុំឪ្យដណើមដំណែងគ្នា • រាល់សកម្មភាពទាំងឡាយត្រូវបានពិនិត្យនិងគ្រប់គ្រង់ទៅតាមលក្ខណៈផ្លូវការដែលរៀបចំទៅតាមឋានានុក្រេមនៃអំណាច មានខ្ពស់ មានទាប ហើយត្រូវផ្ដល់អំណាច មានខ្ពស់ មានទាប ហើយត្រូវផ្ដល់អំណាចឪ្យគ្នាបន្ដបន្ទាប់ ។ យើងជាចៅហ្វាយគេចាំតែយកតែរបាយការណ៍សរុបពីគេ ដើម្បីធ្វើការប្រៀបធៀប និងកែតំរូវ ។ • រាល់ការប្រាស្រ័យទាក់ទងគ្នា គួរតែតាមបញ្ជាទៅតាមដំណាក់កាលនៃការរៀបចំអាចពីក្រោមឡើងលើ ឬពីលើចុះក្រោមកុំឪ្យរំលងនូវចំណុចណាមួយឪ្យសោះ • មុខដំណែងទាំងឡាយគួរតែផ្តល់ឪ្យលើកទឹកចិត្តនូវអ្វីដែលគេ បានសំរេច ជាពិសេសអ្នកដែលមានគុណសម្បត្តិល្អបំផុត • មុខតំណែងអ្នកគ្រប់គ្រង់ការិយាល័យគួរតែបង្កើតឪ្យមានកម្រិតនៃប្រាក់ការងារតាមឋានានុក្រមការងារ

ប្រព័ន្ធសុខាភិបាលនោប្រទេសប៉ូឡូញមានដូចជា ៖ • គ្រូពេទ្យសរុបទួទាំងប្រទេ គឺមានចំនួន ៧២ ៩០០ នាក់ត្រូវជា ១៩នាក់ សម្រាប់ប្រជាជន ១០ ពាន់នាក់ ។ • គ្រូពេទ្យមានចំនួន ៧០២ ដែលមានចំនួនគ្រែសរុប ២៤៥ ពាន់គ្រែ ហើយអាចទទួលព្យាបាលអ្នកជំងឺបានចំនួន ៤៥៧១ ពាន់នាក់ • នាំចូលថ្នាំពេទ្យមួយចំនួនធំពីស្ចឹមប្រទេស ។ • អាយុមធ្យមប្រជាជនប៉ូឡូញ គឺបុរសមាន ៦៦ ...

ការបោះឆ្នោតជាលក្ខណៈសកលនិងអសកលដូចជា ៖ • ការបោះឆ្នោតជាសកលមានលក្ខណៈ ដូចតទៅ អ្នកមានសិទ្ធិបោះឆ្នោតសំដៅដល់ប្រជាពលរដ្ឋខ្មែរទាំងភេទដែលមានអាយុចាប់ពី១៨ឆ្នាំឡើងនិងមានឈ្មោះក្នុងបញ្ជីបោះឆ្នោត • ការបោះឆ្នោតអសកលអ្នកមានសិទ្ធិបោះឆ្នោតគឺតំណាងរាស្រ្ដក្នុងតំណែងនិងសមាជិកក្រុមប្រឹក្សាឃុំសង្កាត់ទាំងអស់ក្នុងតំណែង ។ សរុបមានបោះឆ្នោតជាសកលមានការចូលរួមពីប្រជាពលររដ្ឋទូទៅចំណែកឯការបោះឆ្នោតជាអកលអ្នកមានសិទ្ធិបោះឆ្នោតជាមន្ដ្រីនយោបាយក្នុងដំណែង ។

ប្រជាជនសហព័ន្ធយូហ្គោវីមានជំនឿលើសាសនា ឥស្លាម កាតូលិក ជូដាប្រូតេស្ដង់ និងអរតូដុក ។

លក្ខណៈពិសេសនៃការគ្មានរបៀបរៀបរយ នៅក្នុងសង្គមមានដូចជា ៖ • បទឧក្រិដ្ឋជាអំពើខុសច្បាប់សង្គម • ការធ្វើឪ្យកង្វក់ • ភាពគ្មានរបៀបរៀបរយ នៃទង្វើយុវភាពដូចជាជិះម៉ូតូទទឹងទទែងពេញផ្លូវជាដើម • តំបន់រស់នៅរបស់ប្រជាជនក្រីក្រ • ការប្រព្រឹត្តិ លើ្មស ល្បែងស៊ីសង ពេស្យាចារ សុំទាន និងជំងឺការកំសាន្តបារ ឬ ក្លឹបរាត្រី ។

លោក ឌឺឡា ក្រង់ឌីយែរ បានមកកម្ពុជានៅឆ្នាំ១៨៦៣ ដើម្បីចុះសន្ធិសញ្ញាសម្ងាត់មួយជាមួយខ្មែរ ។

តួនាទីនៃអ្នកគ្រប់គ្រងមាន៣ គឺ ៖ • តួនាទីអន្តរៈបុគ្គល ជាអ្នកតំណាង ជាអ្នកដឹកនាំ និងមានតួនាទីទំនាក់ទំនង • តួនាទីព័ត៌មាន ប្រមូលព័ត៌មានពីស្ថាប័នខាងក្រៅ តាមដានត្រួតពិនិត្យព័ត៌មាន និងការផ្សព្វផ្សាយ និងមានតួនាទីជាអ្នកនាំពាក្យ • តួនាទីធ្វើការសម្រេចចិត្ត គឺជាតួនាទីចុងក្រោយរបស់អ្នកគ្រប់គ្រងដែលបានកំណត់តួនាទីនោះជា៤ គឺ តួនាទី ជាសហគ្រិន តួនាទីជាអ្នកដោះស្រាយបែងចែកធនធាន និងតួនាទីចរចារ ។

មុននឹងបារាំងធ្វើកំណែទម្រង់ប្រព័ន្ធរដ្ឋបាល គឺវិស័យរដ្ឋបាលខ្មែរមានលក្ខណៈអាណាធិបតេយ្យ អសមត្ថភាព និងគ្មានប្រសិទ្ធិភាព ។