General Knowledge

មុននឹងបារាំងធ្វើកំណែទម្រង់ប្រព័ន្ធរដ្ឋបាល គឺវិស័យរដ្ឋបាលខ្មែរមានលក្ខណៈអាណាធិបតេយ្យ អសមត្ថភាព និងគ្មានប្រសិទ្ធិភាព ។

ក. ការសង់ប្រាសាទបែបពុទ្ធសាសនា គេច្រើននិយមសង់នៅលើដីរាបស្មើបែបវត្តអារាមពុំមានជាប់ផ្នាក់ខ្ពស់ដូចជា ប្រាសាទបែបព្រាហ្មនិយមទេ ។ សំណង់ប្រាសាទប្រភេទនេះរស់នៅជាមួយនឹងមនុស្សគ្រប់ៗគ្នាគឺមិនស្ថិតនៅលើមេឃធ្លាយដាច់ពីមនុស្សដូច ជាអាទិទេពនៃសាសនាព្រាហ្មណ៍ឡើយ ។ ខ. ការសង់ប្រាសាទបែបព្រហ្មណ៍និយម ភាគច្រើនគេសង់ប្រាសាទនៅទីខ្ពស់ដូចភ្នំ មានទំហំធំហើយមានឌឿនច្រើនជាន់ តំណាងអាទិទេព ។ នេះបញ្ជាក់ឪ្យឃើញថា អាទិទេពមិនមែនជាមនុស្សណៅលើលោករស់នៅខ្ពស់ដូចជា នៅលើពពក ឬ ឋានសួគ័ ជាអ្នកការពារបង្កើតលោក ការពារលោកនិងបំផ្លាញលោក ។ កសាងសង់ប្រាសាទនៅលើកំពូលភ្នំគឺដើម្បីការរៀបចំពីធីទេវរាជតាមបែបសាសនាព្រាហ្មណ៍ ។ ...

អង្គការនយោបាយសង្គមរាស្រ្ដនិយមបានគ្រប់គ្រងអំណាចពីឆ្នាំ ១៩៥៥ ដល់ ១៩៧០ ។

បានជាប្រទេសកម្ពុជាសម្បូរប្រាង្គប្រាសាទមកពី ៖ • បុព្វហេតុសាសនានៅសម័យនោះ • បុព្វហេតុសង្គ្រាមជាញឹកញាប់ក៏នាមទៅដល់ការផ្លាស់ប្តូររាជធានីដែរ • បុព្វហេតុកិត្តិយស និងមហិទ្ធិរទ្ធរបស់ព្រះរាជាមួយអង្គៗនៅសម័យនោះ • បុព្វហេតុប្រវត្តិសាស្រ្ត • បុព្វហេតុជាទម្លាប់បន្តវេនបន្តស្នាដៃ ។

សម័យសង្គមរាស្រ្ដនិយម មានរោងចក្រ និងក្រុមហ៊ុនជាច្រើនដូចជា ៖ • ក្រុមហ៊ុនអន្ដរជាតិ ញូហែមពួរ និងក្រុមហ៊ុន ប្រេងកាល់តិច អេសូសែល… ដែលជាក្រុមហ៊ុនបរទេស • មានធនាគារទែរិដ ធនាគារហុងកុង ធនាគារអូហូតូក្យូ…ដែលជាក្រុមហ៊ុនអង់គ្លេស និងជប៉ុន • នៅឆ្នាំ១៩៦៣ រាជរដ្ឋាភិបាលបានបង្កើតក្រុមហ៊ុនពាណិជ្ជកម្មមួយទៀតគឺក្រុមហ៊ុនអាហរ័ណ និហរណ័ ( សូណិចស៊ីម ) ដែលជារបស់រដ្ឋ និងឯកជន ។ • នៅឆ្នាំ១៩៦៤ រាជរដ្ឋាភិបាលបានបង្កើតក្រុមហ៊ុន ...

ទឹកដីខ្មែរ ដែលបានបាត់បង់ដោយសារប្រទេសសៀមមានចំនួន ១២ខេត្តគឺ ៖ • នគររាជ • បុរីរម្យ • ធនបុរី • ត្រាច • ច័ន្ទបុរី • សិរីសាកេត • គោកខ័ណ្ឌ • សង្ខិត • សុរិន្ទ • ស្ទឹងជ្រៅ • បស្ចឹមបុរី • អ៊ូប៊ុន ។

ក្រោយពេលកាន់កាប់ទីក្រុងខ្មែរក្រហមបានគំរាបកំហែងបណ្ដោញប្រជាជនទាំងអស់ឪ្យចេញពីទីក្រុងភ្នំពេញក្នុងភ្នំពេញក្នុងរយៈពេល ៣ ថ្ងៃហើយបើនរណាហ៊ានរឹងទទឹងនឹងបញ្ហាអង្គការនឹងចាប់ចង់ ឬ ក៏បាញ់សម្លាប់ចោលនៅនឹងកន្លែង ។ បានជាក្រុមនេះធ្វើដូច្នេះពីព្រោះពួកគេបានយល់ឃើញថា ៖ • ខ្លាចសហរដ្ឋអាមេរិក ទម្លាប់គ្រាប់បែក • ខ្វះមធ្យោបាយដឹកស្បឿងអាហារមកកាន់ទីក្រុងភ្នំពេញ • ដើម្បីបំបែងក្រុមចារកិច្ចរបស់ខ្មាំង

នៅឆ្នាំ១៩៩៦ ប្រទេសចូលរួមវិភោគទានធំៗដល់ UNHCR មាន សហរដ្ឋអាមេរិក អឺរ៉ុប ជប៉ុន ស៊ុយអ៊ែត ដាណឺម៉ាក់ ហូឡង់ ចក្រភពអង់គ្លេស ណូវែស ស្វីស អាល្លឺម៉ង់ ។

នៅក្រោយសង្រ្គាមលោកលើកទី ២ បានជាប្រទេសអង់គ្លេសដែលធ្លាប់តែរុងរឿងត្រូវបានចុះអន់ថយវិញ គឺដោយតែប្រទេសក្រោមអាណានិគមគមន៍ទៅរកការប្រកាន់ពូជសាសន៍រវាងពួកស្បែកស និងស្បែកខ្មៅ ដែលហៅថារបបអាប៉ាថេរ ។

បានជាខ្មែរដើមជឿលើព្រលឹងព្រោះថា៖ កាលដើមឡើយពួកគររស់នៅជាកុលសម្ព័ន្ធជាអ្នកដឹកនាំ ជាអ្នកទទូលខុសត្រូវ លើវាសនាកូនលើកុលសម្ពន្ធ័នៅបេលមានអាសន្នអន់ក្រ មេក្រុមកុលសម្ព័ន្ធ គឺជាអ្នកការពារសុខសុវត្ថិភាពឲ្យកូនក្រុមកុលសម្ព័ន្ធ ឬជាអ្នករកយុត្តិធម៌សព្វបែបយ៉ាងទាំងអស់ អំពើល្អរបស់មេក្រុមសម្ព័ន្ធនេះឯងធ្វើឲ្យជាប់នូវខួរក្បាលគ្រប់ៗគ្នារបស់កូនក្រុមកុលសម្ព័ន្ធដល់ពេលមេក្រុមកុលសម្ព័ន្ធស្លាប់ទៅ គេតែងតែលើកនរណាមួយដេលមានវីរភាពអង់អាចក្លាហាន មានគតិយុត្តិធម៌ជាអ្នកដឹកនាំបន្ត។ នៅពេលគេជួបឧបសគ្គ ឬជួបនិងបាតុភូតធម្មជាតិគេតែងតែពឹងសមត្ថភាពក្នុងខ្លួនគេឲ្យអស់ពីសមត្ថភាពហើយ ទើបគេពឹងលើកម្លាំងក្រៅខ្លួនរបស់គេទៀត កឺបន់ស្រន់អំពាវនាវរកព្រលឹងមេក្រុមកុលសម្ព័ន្ធរបស់គេឲ្យជួយដល់ពួកគេឲ្យចាកផុតពីគ្រោះថ្នាក់ ភាពអស្ចារ្យរបស់ព្រលឹងក្រៅខ្លួនដែលធ្វើឲ្យគេរួចពីគ្រោះថ្នាក់នេះ ហើយបណ្តោយឲ្យមានជំនឿលើព្រលឹងមេកុលសម្ព័ន្ធ ជាព្រលឹងរបស់វវីរជនដែលសព្វថ្ងៃនវហៅថា ជំនឿទៅលើអារក្ស អ្នកតាទើបប្រជាជនខ្មែរយើងសព្វថ្ងៃនៅតាមតំបន់ខ្ពស់ រាបនៅសេសសល់ការគោរពអារក្ស អ្នកតាបញ្ជាន់អាក្សរ ដើម្បីកសាងសួរសុំសេចក្តីសុខ គ្រប់បែបយ៉ាង ។ ជំនឿលើព្រលឹងទាំងអស់នោះហើយ ...